خواننده عزیز این اطلاعات به تعدادی از سوالات شایع در مورد بیماری سرطان دهانه رحم پاسخ می دهد

و مسلم است که شامل همه اطلاعات نیست

و جایگزین صحبت و مذاکره شما با پرستار و پزشک نخواهد بود

 

سرطان دهانه رحم Cervical cancer

 تعریف :

سرطان دهانه رحم یکی از شایعترین سرطانهای دستگاه تناسلی زنانه است که در نتیجه رشد غیر قابل کنترل ( کنترل نشده ) سلولهای دهانه رحم ایجاد می شود .این سرطان به راحتی در مراحل اولیه قابل تشخیص و درمان کامل است اما در صورتی که تشخیص آن به تأخیر افتد، درمان مشکل و گاهی ناموفق خواهد بود.

 علل و عوامل :

اگرچه علت دقیق بروز این نوع سرطان شناحته شده نیست اما واضح است که یک سری عوامل، خطر ابتلا به بیماری را افزایش می دهد از جمله :

1- شروع نزدیکی در سنین پائین (ازدواج در سنین کمتر از 16 سال)

2- آلودگی با ویروس پاپیلومای انسانی (ویروس مولد زگیل دستگاه تناسلی ) 

3- ضعف سیستم ایمنی مثل بیمارانی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند یا به ایدز مبتلا هستند

4-  مصرف سیگار

5- داشتن شریک های جنسی متعدد 

6- پایین بودن سطح اجتماعی – اقتصادی 

 تقسیم بندی بدخیمی های دهانه رحم :

1- مرحله ابتدائی: عبارتست از اختلال در رشد و تکامل سلولهای پوششی دهانه رحم ( در صورتی که در این مرحله تشخیص داده شود به خوبی قابل درمان است ).

2- مرحله درگیری کل اپی تلیوم

3- سرطان مهاجم

 سن شیوع:

 شایعترین سن ابتلا به سرطان دهانه رحم دهه سوم تا پنجم زندگی زنان می باشد (بعد از 40 سالگی شیوع بیشتری دارد ) اما در زنانی که در سنین کمتر از 16 سال ازدواج کرده اند و یا بیش از یکبار ازدواج کرده اند شانس ابتلا به سرطان رحم در سنین کمتر از دهه سوم زندگی افزایش می یابد.

 علائم ونشانه ها :

بدخیمی دهانه رحم در مراحل ابتدائی بدون علامت است و معمولاً در پاپ اسمیر کشف می شود به همین دلیل است که پاپ اسمیر برای همه برای خانها پس از شروع فعالیت جنسی توصیه می شود .

 وجود علائم بالینی زیر در یک خانم در سنین باروری می تواند هشداری دال بر مراحل پیشرفته سرطان دهانه رحم باشد:

1- خونریزی نامنظم بین سیکلهای قاعدگی به صورت لکه بینی، ترشح آغشته به خون، خونریزی خفیف و ظهور خون پس از ادرار کردن

2- خونریزی بعد از نزدیکی و درد در خلال مقاربت

3- درد لگنی و ترشح خونی بدبو

4- وجود زخمهای گل کلمی شکل در دهانه رحم

5-  افزایش ترشحات ناحیه تناسلی

6- خونریزی تناسلی بعد از یائسگی

7- طولانی شدن دوره های قاعدگی با خونریزی بیشتر

 تشخیص :

معاینه لگن و پاپ اسمیر بهترین راه تشخیص هستند.

پاپ اسمیر یک تست غربالگری برای تشخیص سرطان دهانه رحم است که به تشخیص بموقع و در نتیجه درمان مناسب و موفقیت آمیز سرطان دهانه رحم کمک می کند.این آزمایش درکلیه خانمهای ازدواج کرده اعم از همسردار، مطلقه و بیوه که در سنین باروری می باشند به صورت مرتب هر سال  بایستی انجام شود.

در این آزمایش ساده قسمتی از ترشحات دهانه رحم (سلولهای دهانه رحم ) برداشته شده و مورد آزمایش قرار می گیرد ؛ در صورتی که در سه سال متوالی نتیجه پاپ اسمیر طبیعی باشد ، توالی زمانی انجام پاپ اسمیر به هر سه سال یکبار تغییر می یابد ؛ اما اگر نتیجه پاپ اسمیر غیر طبیعی باشد پزشک ممکن است از وسیله مخصوصی به اسم کولپوسکوپ برای معاینه دقیق تر دهانه رحم استفاده کند ( در صورت لزوم نمونه برداری انجام می شود ).

 نکات مهم در انجام آزمایش پاپ اسمیر :

1- انجام پاپ اسمیر نباید حین قاعدگی باشد.

2- بهتر است این تست در فاصله روزهای 18-12 سیکل قاعدگی انجام شود.

3- حداقل 24-12 ساعت قبل از انجام آزمایش پاپ اسمیر بیمار نبایستی از پمادهای واژینال استفاده کرده باشد.

4- 24ساعت قبل از انجام آزمایش بایستی از نزدیکی کردن خودداری نماید.

 درمان :

سرطان پیشرفته ممکن است به وسیله جراحی ، رادیو تراپی ، شیمی درمانی یا ترکیبی از این موارد ، درمان شود .معمولا در عمل جراحی کل رحم برداشته می شود که به آن هیسترکتومی می گویند در بعضی از موارد ممکن است قسمتی از ناحیه تناسلی و تخمدانها هم برداشته شوند .

درمواردی که سرطان در مراحل اولیه قرار دارد فقط قطعه ای از بافت دهانه رحم که مشکل دارد برداشته می شود .از لیزر و فریز کردن هم برای از بین بردن بافت سرطانی استفاده می شود .

 پیش آگهی :

در صورتی که تشخیص به موقع صورت گیرد و درمان آغاز شود ، سرطان به خوبی قابل کنترل است اما در صورت عدم درمان ، سرطان به نواحی اطراف مثل غدد لنفاوی و بافت های نزدیک به لگن منتشر می شود .

منابع:

1-     Cervical cancer available on www.Nursingconsult.com, Mosby's clinical reference system, 2008

2- بیماریهای زنان برک و نواک (2007)، ترجمه دکتر بهرام قاضی جهانی 

3-درمان سرطان دهانه رحم، دکتر عطائی 1383

4-پیشگیری و تشخیص سرطان دهانه رحم،  محسن حمیدی 1380