بررسى‌هاى تشخیصى بر روى درخت صفراوى
 
    رادیوگرافى سادهٔ شکم
نماى خلفى - قدامى شکم در حالت ایستاده ۱۰% تا ۱۵% از موارد سنگ‌هاى صفراوى مات را نشان مى‌دهد.
 
در بسیارى از انواع بیمارى صفراوی، تشخیص با دیدن هوا در درون مجارى صفراوى در رادیوگرافى ساده مطرح مى‌شود. این یافته معمولاً نشانهٔ وجود یک فیستول صفراوى - روده‌اى است ولى به‌ندرت ممکن است در کلانژیت شدید، کوله‌سیستیت آمفیزماتو، آسکاریازیس صفراوى نیز دیده شود.
    کوله‌سیستوگرافى خوراکى
شب قبل از انجام آزمایش، تیروپانوئات سدیم (بیلوپاک)، یا اسید ایوپانوئیک (تله‌پاک) به‌صورت خوراکى همراه با یک وعده غذاى سبک مصرف مى‌شود. دارو جذب‌شده، در ورید پورت به آلبومین متصل مى‌شود، وارد سلول‌هاى کبدى شده و در صفرا ترشح مى‌شود. با تغلیظ تیروپانوئات در کیسه صفرا، مجارى صفراوى به‌طور متوسط ۱۰ ساعت پس از مصرف دارو در رادیوگرافى ظاهر مى‌شوند. سپس نماهاى خلفى - قدامى و مایل در حالت ایستاده و یک نماى فوقانى یا لترال در حالت خوابیده گرفته مى‌شوند.
 
اگر مادهٔ حاجب به میزان کافى از روده جذب نشود و یا به‌صورت ناکامل از کبد دفع شود، کوله‌سیستوگرام خوراکى کیفیت خوبى نخواهد داشت. جذب روده‌اى غالباً در بیمارى‌هاى حاد شکم که با ایلئوس، استفراغ یا اسهال همراه باشند مختل مى‌شود. اگر سطح بیلى‌روبین بیش از ۳ میلى‌گرم در دسى‌لیتر باشد، احتمالاً دفع کبدى نیز ناکافى خواهد بود. نتیجهٔ تست در ۵% از موارد منفى کاذب است. یک کیسه صفراى طبیعى ممکن است تا چندین هفته پس از تروماى شدید یا یک بیمارى جدى در کوله‌سیستوگرافى دیده نشود.
 
در ۲۰% از بیماران پس از رژیم معمولى تک‌دوز، مجارى صفراوى دیده نمى‌شوند. در صورتى‌که دوز مجدد از ماده حاجب داده و رادیوگرافى در روز بعد تکرار شود، مجارى در ۲۵% از این بیماران مشخص خواهند شد. مشخص نشدن مجارى صفراوى نشانهٔ معتبرى مبنى بر وجود بیمارى کیسه صفرا است (> ۹۵% مثبت واقعی). روش ساده‌تر این است که در مرحلهٔ بعد به‌جاى انجام کوله‌سیستوگرافى خوراکى با دوز دو برابر، اولتراسونوگرافى انجام شود.
    کلانژیوگرافى ترانس هپاتیک پوستى (PTC, THC)
کلانژیوگرافى ترانس هپاتیک پوستى به این‌صورت انجام مى‌شود که یک سوزن ظریف از قسمت تحتانى و راست قفسه سینه و از درون پارانشیم کبد عبور داده شده و در درون یک مجراى صفراوى قرار داده مى‌شود. مادهٔ حاجب محلول در آب تزریق شده و تصاویر رادیوگرافى تهیه مى‌شوند.
 
میزان موفقیت تکنیکى به‌شدت دیلاتاسیون مجارى صفراوى داخل کبدى بستگى دارد. THC به‌ویژه براى نشان دادن آناتومى مجارى صفراوى در بیمارانى که دچار تنگى‌هاى خوش‌خیم صفراوى یا ضایعات بدخیم در قسمت پروگزیمال مجراى صفراوى هستند و در مواردى‌که ERCP ناموفق بوده است ارزش زیادى دارد. در صورتى‌که ماده حاجب نتواند وارد مجرا شود، عدم وجود انسداد اثبات نمى‌شود. در بیمارانى که دچار کلانژیت هستند تا زمانى‌که عفونت کنترل نشده نباید THC انجام شود. عملاً تمام بیماران صرفنظر از اینکه دچار کلانژیت هستند یا خیر باید قبل از انجام آزمایش درمان آنتى‌بیوتیکى دریافت کنند.
    کلانژیوپانکراتوگرافى رتروگراد اندوسکوپیک (ERCP)
در ERCP زیر هدایت مستقیم یک دئودنوسکوپ، سوندى در درون اسفنکتر اُدى گذاشته مى‌شود. معمولاض در این روش مجارى پانکراس نیز همانند مجارى صفراوى مشخص مى‌شوند. این روش کلانژیوگرافى به‌خصوص در بیمارانى کاربرد دارد که مکانیسم‌هاى انعقاد در آنها غیرطبیعى است و کاندید مناسبى براى THC یا PTC نیستند. این روش معمولاً بهترین روش بررسى درخت صفراوى در بیمارانى است که احتمالاً دچار سنگ کلدوک یا ضایعات انسدادى در اطراف ناحیهٔ آمپول واتر هستند.
    اولتراسونوگرافى
اولتراسونوگرافى براى بررسى وجود سنگ‌هاى کیسه صفرا و گشادى مجارى صفراوی، هم حساسیت زیادى دارد و هم بسیار اختصاصى است. در بررسى بیمارى‌هاى کیسه صفرا، تشخیص‌هاى مثبت کاذب نادر است و گزارشات منفى کاذب به‌دلیل کوچک بودن سنگ یا انقباض کیسه صفرا تنها در ۵% از بیمارانى که اولتراسونوگرافى مى‌شوند رخ مى‌دهد. در اولتراسونوگرافى معمولاً سنگ‌هاى درون مجراى صفراوى مشترک از نظر مخفى مى‌مانند.
 
در صورتى‌که در اولتراسونوگرافى مجارى گشاد شده دیده شوند، THC تقریباً در تمام موارد از نظر تکنیکى موفقیت‌آمیز خواهد بود.
 
گاهى اوقات گزارش اولتراسونوگرافى حاکى از وجود لجن در کیسه صفرا است. این ماده در اولتراسونوگرافى مات دیده مى‌شود، سایهٔ آکوستیک ایجاد نمى‌کند، و لایه‌اى در سطح تحتانى کیسه صفرا مى‌سازد. لجن ممکن است به‌همراه بیمارى سنگ صفراوى و یا به تنهائى دیده شود. این ماده در وضعیت‌هاى بالینى متعددى دیده مى‌شود که مشخصهٔ بسیارى از آنها استاز کیسه صفرا است (نظیر روزه‌دارى طولانی). وجود لجن به تنهائى اندیکاسیونى براى کوله‌سیستکتومى محسوب نمى‌شود.
    اسکن رادیونوکلئید (اسکن HIDA)
مشتقاتى از اسید ایمینودى‌استیک (2DA) که با تکنتیوم ۹۹ نشاندار شده باشند با غلظت‌هاى بالا در صفرا ترشح مى‌شوند و تصاویر بسیار عالى با دوربین گاما ایجاد مى‌کنند. پس از تزریق داخل وریدى مادهٔ رادیونوکلئید، مجارى صفراوى و کیسه صفرا به‌طور طبیعى بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه، و روده طى ۶۰ دقیقه در تصاویر ظاهر مى‌شوند. در بیمارانى که دچار درد و حساسیت حاد ربع فوقانى راست شکم هستند، در صورتى‌که تصویر خوبى زا مجراى صفراوى دیده شود ولى با تصویرى از کیسه صفرا همراه نباشد، نشانهٔ انسداد مجراى سیستیک و قویاً به نفع تشخیص کوله‌سیستیت حاد خواهد بود. انجام این تست آسان است و در حال حاضر بهترین روش براى اثبات این تشخیص محسوب مى‌شود.