تعریف کرمک یا کرم سنجاقی
کرمک یا اکسیور که در فارسی با نامهای کرم نخی یا کرم سنجاقی از آن یاد می شود ، انگلی است به رنگ سفید به شکل نخ
محل استقرار کرم بالغ در نواحی تحتانی روده کوچک یا ابتدای روده بزرگ است که پس از جفتگیری و بارور شدن کرم ماده به طرف مخرج مهاجرت نموده ، در اواخر شب از مخرج خارج شده در اطراف مخرج تخم گذاری می نماید ،در دختران خردسال تخم گذاری ممکن است در اطراف دستگاه تناسلی صورت گیرد . تخمها پس از 6 ساعت در حرارت بدن دارای لارو آلوده کننده می شوند که در صورت بلعیده شدن از راه دستگاه گوارش وارد روده گردیده تبدیل به لارو می گردد که به روده بزرگ رفته در این محل بالغ می شود وسیکل زندگی کرمک تکرار می گردد .
علائم آلودگی به کرمک :
عمل تخم ریزی در اطراف مقعد با خارش شدید ناحیه همراه بوده که ممکن است ایجاد زخم یا خونریزی در ناحیه بنماید خارش معمولاً در شب شدید تر بوده ایجاد بی خوابی و بی قراری در کودک می نماید . در اثر خاراندن ناحیه مقعد تخمها به انگشتان فرد چسبیده یا در زیرناخن ها قرار می گیرد که با قرار گرفتن تخمها در دهان ، تخمهای حاوی لارو مجدداً وارد دستگاه گوارش گردیده وبیماری ادامه پیدا می کند .
افراد در معرض خطر برا ی بیماری کرمک :
آلودگی به انگل معمولاً در بین افراد خانواده های پر جمعیت ، مراکز شبانه روزی ، محل نگهداری اطفال ، آسایشگاههای بیماران روانی بسیار شایع بوده است که سرایت عفونت معمولاً از راه مقعد به دهان در اثر خاراندن مقعد و یا از طریق وسایل آلوده و لباسهای آلوده و فضای اتاق ها و توالتها می باشد .
·                    کرمک در هر سنی از نوزادی گرفته تا پیری ممکن است دیده شود ولی در سنین پیش دبستانی و دبستانی شایعتر است.
·          کرمک شایعترین عفونت انگلی انسان بوده و گسترش جغرافیایی آن بسیار وسیع است . در کل، عفونت در نواحی معتدل و سرد شایعتر است.
·                    کرمک تقریبا در تمامی‏نواحی ایران گسترش دارد
راه سرایت
تخم کرم از طریق مدفوع افراد آلوده دفع شده و همراه غذا ، دستها ، آب ، میوه و سبزیجات آلوده از راه دهان وارد بدن انسان می شوند .
اگر کودک شما علائمی مانند خارش ناحیه مقعد مخصوصا در شب ، بیقراری و بی خوابی دارد باید به عفونت کرمک شک کنید در این صورت باید به پزشک مراجعه نمایید بهترین راه تشخیص عفونت کرمک چسباندن نوار چسب شفاف در ناحیه نشمین گاه و مشاهده تخم انگل در زیر میکروسکوپ و یا مشاهده کرم بالغ در مدفوع است . داروی انتخابی برای درمان مبندازول است دوز مبندازول ۱۰۰ میلی گرم است که باید ۲ هفته بعد تکرار شود. از آنجائیکه انتقال آلودگی بسیار آسان صورت می‏گیرد، لذا بهتر است تمامی‏اعضاء خانواده نیز درمان شوند.
در صورت ابتلای کودکتان به کرمک اقدامات زیر را انجام دهید
1-      همیشه قبل از غذا خوردن دست‌های کودک خود را بشویید.
2-       بعد از رفتن به دستشویی نیز دست‌های کودک را با آب و صابون بشویید
3-       به طور منظم ناخن‌های کودک خود را کوتاه کنید و اجازه ندهید ناخن‌های خود را بجود
4-      هر روز لباس زیر کودک را تعویض کنید
5-       به کودک شلوار یا لباس زیر نخی بپوشانید طوری که تنگ باشد و نتواند با ناخن‌هایش مقعدش را بخاراند
6-    به جای حمام کردن در شب، صبح‌ها کودک را حمام کنید. این کار از انتشار تخم‌های کرمک که در طور شب تجمع پیدا کرده‌اند جلوگیری می‌کند
7-      در طول روز پنجره‌های اتاق کودک را باز کنید چون انگل به نور خورشید حساس است
8-       بعد از درمان کودک، لبا‌س‌های زیر و شلوار و رختخوابش را نیز خوب بشویید و اتو کنید.
نکاتی درباره پیشگیری از ابتلا به کرمک
1-      درمان بیماران و اعضاء خانواده طبق دستور پزشک
2-      دفع صحیح زباله و مدفوع و عدم استفاده از کودهای انسانی تازه در مزارع
3-      شستشوی مکرر ناحیه باسن کودک مبتلا به خصوص صبح زود که طفل از خواب بیدار می شود
4-      شستشوی دستها با آب و صابون بعد از اجابت مزاج و قبل از تهیه و مصرف غذا

در مسافرتها یا در محلهایی که آب آشامیدنی تصفیه و یا کلرینه ندارند آنرا بجوشانند و سپس مصرف نمایند .