سالبوتامول Salbutamol

نام علمی دارو (ژنریک):    Salbutamol

گروه دارویی:       Bronchodilators and Anti- asthma Drugs

گشاد کننده های برونش و داروهای ضد آسم

   موارد مصرف

سالبوتامول برای درمان آسم و سایرحالات همراه با انسداد برگشت پذیر راه های تنفسی و همچنین برای جلوگیری از زایمان زودرس مصرف می شود.

  فارماکوکینتیک

متابولیسم دارو کبدی است و از طریق کلیه ها و مدفوع دفع می گردد. از راه خوراکی، اثر دارو پس از 30-15 دقیقه شروع می شود و طی 3-2 ساعت به حداکثر می رسد. مدت اثر آن 8 ساعت یا بیشتر است. از راه استنشاقی، بتدریج از برونش ها جذب و بخشی از داروی بلعیده شده نیز از دستگاه گوارش جذب می گردد. غلظت سیستمیک دارو پس از استنشاق آن کم می باشد. اثر دارو پس از 15-5 دقیقه شروع می شود و 5/1-1 ساعت پس از دو استنشاق به حداکثر می رسد. مدت اثر دارو 6-3 ساعت است.

   هشدارها

1. در صورت وجود بیماری های قلبی-عروقی شامل آریتمی قلبی، عدم کفایت میوکارد و عروق کرونر، افزایش فشار خون، بیماری ایسکمی قلبی، طولانی شدن فاصله QT، پرکاری تیروئید و دیابت باید با احتیاط فراوان تجویز شود.

2. درمان با محرک های گیرنده بتا دو آدرنرژیک ممکن است باعث کاهش شدید پتاسیم سرم شود. این اثر در صورت مصرف همزمان تئوفیلین و مشتقات آن، کورتیکوستروئیدها، داروهای مدر و بوسیله هیپوکسی ممکن است تشدید شود.

3. مصرف خوراکی یا تزریقی دارو می تواند انقباضات رحم را مهار نماید.

4. مصرف همزمان دارو با مسددهای بتاآدرنرژیک، کدئین، گلیکوزیدهای دیژیتال، مهار کننده های منوآمین اکسیداز(MAO) و ضدافسردگی های سه حلقه ای باید با احتیاط صورت گیرد.

   عوارض جانبی

لرزش خفیف (معمولاً در دستها)، فشار عصبی، سردرد، گشادی عروق محیطی، تپش قلب، تاکیکاردی، بندرت دردهای عضلانی، کاهش پتاسیم سرم متعاقب تجویز مقادیر زیاد ، واکنش های حساسیت مفرط شامل اسپاسم نایژه ای پارادوکسیمال، کهیر و آنژیوادم گزارش شده است.

   تداخل دارویی

تجویز مقادیر زیاد سالبوتامول قبل یا اندکی پس از بیهوشی با کلروفرم یا هالوتان ممکن است خطر آریتمی شدید بطنی را بویژه نزد اشخاص با سابقه بیماری قلبی افزایش دهد. مصرف همزمان داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای و یا مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAO) (شامل فورازولیدون و پروکاربازین) با سالبوتامول ممکن است باعث تشدید اثر دارو بر سیستم عروقی شود. مصرف همزمان این دارو با گلیکوزیدهای دیژیتال ممکن است خطر آریتمی قلبی را افزایش دهد. مصرف همزمان سالبوتامول با کاکوئین علاوه بر اثر افزاینده تحریک CNS، ممکن است اثرات جانبی عروقی هر یک را نیز افزایش دهد. مصرف همزمان با مسددهای بتا ممکن است با اثر گشادکنندگی برونش سالبوتامول مقابله نماید.

   نکات قابل توصیه

1. از تماس آئروسل های استنشاقی با چشم ها باید اجتناب کرد.

2. بیشتر از دو استنشاق در یک زمان با فواصل 2-1 دقیقه ای مصرف نشود.

3. قرص ها را باید به طور کامل بلعید و از له کردن، شکستن و یا جویدن آنها خودداری نمود.

4. در صورتی که پس از مصرف دارو اشکال در تنفس باقی مانده یا بدتر شد، بلافاصله به پزشک اطلاع داده شود.

5. درصورت بروز خشکی لب و گلو، پس از هر بار مصرف دارو دهان با آب شسته شود.

6. درصورت ضرورت همزمان یک آئروسل استنشاقی کورتیکوستروئید با این دارو، بهتر است آئروسل سالبوتامول 5 دقیقه زودتر مصرف شود.

   مقدار مصرف

خوراکی:

بزرگسالان : مقدار 4 میلی گرم از دارو (افراد مسن و بیماران حساس در ابتدا 2 میلی گرم ) 4-3 بار در روز تجویز می شود. حداکثر مقدار مصرف دارو در یک نوبت 8 میلی گرم می باشد.

کودکان : تا سن 2 سالگی mcg/kg 100 چهار بار در روز، 6-2 سالگی 2-1 میلی گرم 4-3 بار در روز و 12-6 سالگی 2 میلی گرم 4-3 بار در روز تجویز می شود.

تزریقی:

زیرجلدی یا داخل عضلانی -500 میکروگرم از دارو تجویز می شود که درصورت لزوم هر 4 ساعت یکبار قابل تکرار است.

تزریق آهسته وریدی-250 میکروگرم از دارو تجویز می شود که در صورت لزوم هر 4 ساعت یک بار قابل تکرار است.

انفوزیون داخلی وریدی- در ابتدا mcg/min 5 تجویز می گردد که بر حسب پاسخ بیمار و ضربان قلب قابل تنظیم است و معمولاً درمحدوده mcg/min 20-3 و یا در صورت لزوم بیشتر می باشد.

استنشاقی:

بزرگسالان : 200-100 میکروگرم (2-1 پاف) تا حداکثر 4-3 بار در روز برای علایم پایدار تجویز می گردد. برای پیشگیری اسپاسم نایژه ای ناشی از ورزش مقدار 200 میکروگرم (دو پاف) مصرف می شود.

کودکان : 100 میکروگرم (یک پاف) که در صورت لزوم تا 200 میکروگرم (2 پاف) قابل افزایش است. برای اسپاسم نایژه ای ناشی از ورزش مقدار 100 میکروگرم (یک پاف) تجویز می شود.

    اشکال دارویی

 Aerosol:100 mcg/dose

Injection: 0.5 mg/ml

Syrup: 2mg/5ml

Tablet: 2mg

Solution for inhalation: 5 mg1/ml

نام تجاری دارو    تولیدکننده [کشور] توضیحات          

نبول آستالین 2.5 میلی گرم/2.5 میلی لیتر       

اسپری ونتولین ایووهالر 100 میکروگرم/دوز