HIVچیست؟ ایدز چیست؟

HIVحروف مخفف کلمات :

Human : انسان : این ویروس فقط بر انسانها اثر گذار است

Immuno-deficiency : نقص ایمنی :این ویروس باعث ایجاد نقص دردستگاهایمنی بدن میگردد و مانع از فعالیت صحیحدفاعی بدن میشود.

Virus :ویروس : این ارگانیسم یک ویروس است و مانند همهُ ویروسها توانایی تکثیر مستقل ندارد، این ویروس با ایجاد تغییراتی درسلولهای انسانی تکثیر و انتشار می یابد.

AIDSحروف مخفف کلمات :

Aquired : اکتسابی : زیرا فرد باید آنرا اکتساب کند و این بیماری جزء بیماریهای ژنتیک نیست.

Immune : ایمنی : بعلت اینکه بر سیستم ایمنی بدن اثر گذار است و کار سیستم ایمنی مبازه برای دفع میکرب، باکتری و ویروسها میباشد.

Deficiency : نقصان : بعلت اینکه باعث ایجاد نقص در سیستم ایمنی بدن میشود و کار آنرا دچار اختلال میکند.

Syndrom : نشانگان: بعلت اینکه شخص مبتلا به ایدز ممکن است دچار انواع متفاوت از نشانه‌های بیماریها و عفونتهایفرصت طلب شود.

هر کسى با ویروس انسانى نقص ایمنى (Human Immune deficiency Virus) HIV آلوده شد و تست HIV مثبت پیدا کرد مبتلا به ایدز محسوب نمى شود.هنگامى تشخیص ایدز در یک فرد آلوده به HIV داده مى شود که یا تعداد مطلق سلول هاى )CD4 گروهى از سلول هاى دفاعى بدن) به کمتر از ۲۰۰ عدد در هر میلى متر مکعب خون رسیده باشد یا عفونت هاى فرصت طلب ناشى از عواملى که نمى توانند در افراد سالم بیمارى ایجاد کنند در فرد به وجود آمده باشد.

تاریخچه:

ویروس ایدز از کجا آمده است؟
مشخص نیست. از هر کجا که آمده باشد فرقی نمی کند. مهم این است که باید سعی شود آلودگی رخ ندهد. ویروس اچ آی وی در همه کشورها وجود دارد.
ویروس ایدز اولین بار در کدام کشور پیدا شد؟
اولین بار در سال 1981 میلادی در بین هم جنس بازان در آمریکا پیدا شد. شواهدی وجود دارد که قبل از این تاریخ هم بیماری ایدز در چند منطقه جهان وجود داشته است.

دوره کمون:

چه مدت طول مى کشد تاآلودگى باHIV باعث بروز ایدزشود؟

در حال حاضر زمان متوسط بین عفونت با HIV و ظهور علائم ایدز 10 سال است. این زمان به مقدار زیاد از فردى به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل بسیار از جمله وضعیت سلامتى و رفتارهاى فرد بستگى دارد. در حال حاضر با تجویز درمان هاى موجود که تکثیر ویروس را مهار مى کنند، مى توان سرعت ضعیف شدن دستگاه ایمنى را کند کرد. همچنین مى توان از بعضى از بیمارى هاى همراه با ایدز پیشگیرى یا آنها را درمان کرد. بنابراین تشخیص زودرس آلودگى به HIV امکان انتخاب هاى بیشتر درمانى و پیشگیرى را فراهم مى آورد.

 

چگونه مى توان فهمید فردى بهHIV آلوده شده است؟

تنها راه تعیین کردن اینکه فردى به HIV آلوده شده است، انجام آزمون تشخیص مخصوص آن است. بسیارى از افرادى که به HIV آلوده مى شوند تا سال ها علامتى ندارند و از طرف دیگر بسیارى از علائمى که براى ایدز ذکر مى شود با بیمارى هاى دیگر مشترک است.
د-دوره پنجره:

چه زمانی بعد از رفتار خطرناک بایستی آزمایش اچ. آی. وی. داد؟

مدت زمانى که طول مى کشد تا در فردى که ویروس ایدز وارد بدنش شده است، آنتى بادى تولید و تست HIV او مثبت شود را «دوره پنجره اى» (Window period) مى نامند. این مدت معمولاً حدود 4 هفته تا سه ماه طول مى کشد اما در مواردی ممکن است تا شش ماه هم به طول انجامد. (البته به شرط پرهیز از تکرار رفتارهای پرخطر)

آزمایشات:

آزمایش های اچ.آی.وی کدامند؟

الف) آزمایش های پادتن اچ.آی.وی (غیرمستقیم(

1- آزمایش الیزا (ELISA) : آزمایشی حساس که آزمون استاندارد در کشور ما برای غربالگری خون و فرآورده های خونی و نیز افرادی است که می‌خواهد از وضعیت اچ.آی.وی خود آگاه شوند. این آزمایش ممکن است بصورت کاذب نتیجه مثبت گزارش کند.

2- آزمایش وسترن بلات (Western Blot): آزمایشی که دقت بیشتری از الیزا دارد و برای تأیید نتیجه مثبت آن بکار می‌رود. در کشور ما فقط در آزمایشگاه های سازمان انتقال خون با معرفی از کلینیک های مشاوره بیماریهای رفتاری انجام می‌گیرد.

چرا آزمایش ها در چند مرحله انجام میشود؟

به دلیل مسائل علمی پیرامون توان تشخیصی آزمایش ها و نیز مسائل اخلاق حرفه‌ای و قانونی، آزمایش پادتن اچ.آی.وی در کشور ما در دو مرحله انجام می‌شود در مرحله اول که الیزا است، نتیجه مثبت نشان می دهد که فرد به احتمال زیاد مبتلاء به ویروس شده است، سپس به فاصله چند روز آزمایش الیزای دوم و وسترن بلات انجام می شود تا نتیجه مثبت نخستین را تایید کند. اگر نتیجه آزمایش دوم پادتن اچ.آی.وی مثبت درآید فرد مبتلا به اچ.آی.وی در نظر گرفته می‌شود و اصطلاحاً به او اچ.آی.وی-مثبت می گویند. اما اگر نتیجه آزمایش دوم پادتن اچ.آی.وی منفی درآید، لزوماً به معنی آن نیست که او اچ.آی.وی-منفی است چون گاهی مدتی طول می‌کشد تا بدن بتواند پادتن تولید کند. این دوره را دورة پنجره می‌گویند. بنابراین لازم است این فرد شش ماه بعد آزمایش های پادتن اچ.آی.وی را تکرار کند تا به شرطی در این مدت رفتارهای پرخطری هم نکرده باشد، از اچ.آی.وی-منفی بودن خود مطمئن شود.

معنى یک تست مثبت و یک تست منفىچیست؟

یک تست مثبت به این معناست که:

-- شما ویروس عامل ایدز را در بدن خود دارید.

ویروس مى تواند دیگران منتقل گرددوبایداقدامات احتیاطى را رعایت کنید.
تست منفى به این معناست که شما آنتى بادى هاى ناشى از ویروس ایدز را در خون خود ندارید.

تست منفى به این معنا نیست که:

- شما با HIV آلوده نیستید (ممکن است در دوره پنجره اى باشید)

- شما نسبت به ایدز مصون هستید

- شما نسبت به عفونت مقاومت دارید

- شما هرگز ایدز نخواهید گرفت

 

مثبت بودنتستHIVبه این معناست که شما ویروس عامل ایدز را در بدن خود حمل مى کنید. مثبت بودن این تست به این معنا نیست که در حال حاضر ایدز دارید و نیز این به این معنا نیست که شما دیگر نمیتوانید به زندگی ادامه دهید.. گرچه درمان قطعی براى ایدز وجود ندارد، بسیارى از عفونت هاى فرصت طلبى که در بیماران مبتلا به ایدز به وجود مى آید را مى توان کنترل یا برطرف کرد و یا از آنها پیشگیرى کرد. از طرف درمان هاى موجود مى تواند تکثیر ویروس را مهار کند. در حال حاضر به طول عمر و کیفیت زندگى مبتلایان به ایدز به میزان قابل توجهى افزوده شده است.

کجا می توان برای انجام یک آزمایش HIVمراجعه کرد؟

تقریبا همه آزمایشگاهها آزمایش اولیه آنرا انجام میدهند ولی در کلینیکهای مثلثی در صورت لزوم بعد از مشاوره رایگان است.
در این مراکز آزمایش و مشاوره بصورت رایگان و ناشناس (محفوظ نگاه داشتن نام و دریافت یک شماره کد ویا حتی بدون نام) انجام می شود.

درصورت انجام "چک آپ (checkup)" و آزمایشهای صحت مزاج ، آیا آزمایش HIVنیز انجام می گیرد؟

آزمایش ایدز به جز در موارد خاص، جزو آزمایشات متداول پزشکی (جهت checkup) نمی باشد. بنابر این باید دقیقاً نام آزمایش HIV در برگه ذکر شود تا آزمایشگاه آن را انجام بدهد. پس در صورتی که تمایل به انجام آرمایش ایدز دارید باید دقیقاً قضیه را با پزشک خود در میان بگذارید.

من نمی خواهم کسی بداند من آزمایش اچ.آی.وی می‌دهم، آیا ممکن است؟

آزمایش اچ.آی.وی باید تنها با کسب رضایت آگاهانة فرد و داوطلبانه انجام شود که این رضایت در طول مشاورة قبل از آزمایش بدست می آید، وقتی شخص کاملاً مفاهیم آزمایش و گرفتاری های آن را و نیز تاثیرات ناشی از نتیجه را بر زندگی خود درک کرده باشد. همچنین نتیجة آزمایش محرمانه تلقی می‌گردد و فقط به خود شخص داده میشود (یا در صورت بستری بودن به پزشک او). همچنین اگر افراد از طریق مراکز مشاوره بیماریهای رفتاری به آزمایشگاه ارجاع داده شوند، معرفی آنان بدون نام و به صورت شماره کد خواهد بود تا هویت آنان فاش نگردد.

چرا آزمایش اچ.آی.وی اجباری نمی‌شود (برای ازدواج، ورود به کشورو...)؟

همان گونه که گفته شد انجام آزمایش تنها پس از مشاوره منطقی است و از طرفی با در نظر گرفتن دورة پنجره که در آن علیرغم وجود ویروس در بدن، نتیجة آزمایش منفی خواهد بود، اجبار افراد در مکان یا زمانی خاص به انجام آزمایش معقول، به صرفه و کارآمد نیست.

آیا تماسهای عادی و معمولی باعث انتقال آلودگی می شود؟

خیر. ویروس ایدز از طریق تماسهای معمولی و عادی مانند دست دادن، بغل گرفتن، بوسیدن صورت، غذا خوردن از یک ظرف مشترک، مسافرت در یک اتوبوس، استفاده از استخر شنای عمومی و توالت عمومی منتقل نمی گردد.
آیا ویروس ایدز از راههای تنفسی، گوارشی و یا از طریق تماسهای معمولی خانوادگی و یا در محیط کار، مدرسه و اردوگاههای جمعی کاری و یا تفریحی منتقل می شود؟
خیر.
آیا ابتلا به بیماری آمیزشی مانند سوزاک و سیفلیس آلودگی به ویروس ایدز را تسهیل می کند؟
بله. تمام بیماریهای مقاربتی سبب افزایش خطر آلودگی به ویروس ایدز می شوند.
آیا آلودگی به ویروس ایدز از طریق شیر مادر آلوده امکان دارد؟
بله. ویروس ایدز در شیر مادر وجود دارد و می تواند از این طریق کودک را آلوده نماید.
آیا آلودگی از طریق خون و فرآورده های خونی امکان پذیر است؟
بله. ویروس ایدز از راه خون و فرآورده های خونی آلوده منتقل می شود. اماچون امروزه نمونه های خون اهدایی مورد آزمایش قرار می گیرند و خونهای آلوده دور ریخته می شوند، احتمال انتقال تقریبا منتفی است.

آیا تزریق موجب انتقال ویروس ایدز می شود؟
بله. اگر سرنگ و سوزن آلوده باشند. استفاده اشتراکی از سرنگ و سرسوزنهای آلوده در معتادان تزریقی یکی از راههای انتقال آلودگی است. باید به طور مطلق از تزریقات غیر ضروری خودداری کرد و از سرنگ و سوزنی استریل ویا آنکه مطمئن هستیم ضدعفونی شده است .
آیا خالکوبی و سوراخ کردن گوش موجب انتقال آلودگی می شود؟
بله. خالکوبی و سوراخ نمودن گوش بوسیله سوزن و وسایل آلوده سبب انتقال بیماری ایدز می گردد.بطور کلی هر وسیله آلوده بخون میتواند ویروس را انتقال دهد.
آیا خطر آلودگی و ابتلا در زن و مرد مساوی است؟
زنان در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
آیا کودکان هم ایدز می گیرند؟
بله. ضمنا در کودکان آلوده، علائم بیماری ایدز زودتر از بالغین ایجاد می شود و مرگ و میر آنها نیز زیاد است.
آیا مسافران بطور اتفاقی در یک کشور خارجی آلوده می شوند؟
خیر، آلودگی از راه تماس جنسی با فرد آلوده اتفاق می افتد. دست دادن، سرفه، عطسه، سوار شدن به اتوبوس، مترو و استفاده از تلفن عمومی سبب آلودگی نمی شود.

آیا بوسیدن بادهان باز، HIVرا منتقل می کند؟

بوسیدن با دهان باز٬ خطر کمی دارد چون بزاق دهان به میزان بسیار کمی حاوی HIV می باشد. البته درمواردی که بوسه با دهان باز طولانی باشد ممکن است باعث ایجاد خراش در دهان یا لب شده و ویروس را منتقل کند. علاوه بر آن بعضی افراد گاهگاهی خونریزی خفیف از لثه یازخمهای کوچک در دهان دارند که می تواند عامل انتقال HIV باشد.

.
چرا تماس جنسی راه انتقال محسوب می شود ؟

در ترشحات جنسی مرد آلوده و یا زن آلوده٬ HIV وجود دارد و ویروس قادر است به مخاط دستگاه تناسلی چسبیده و به داخل بدن راه یافته و خود را به سلولهای میزبان اصلی یعنی "لنفوسیت های کمک کننده" برساند.

چرا احتمال انتقال HIV در همجنس بازان بیشتر است ؟

این مربوط به نوع تماس جنسی است :

1- مخاط روده ظریفتر از مخاط دستگاه تناسلی زنان (واژن ) است

2- مویرگهای زیر مخاط روده بیشتر از مویرگهای زیر مخاط دستگاه تناسلی است

3- احتمال آسیب و زخم شدن در روده بیشتر است

4- مدت زمان تماس ترشحات آلوده با مخاط روده بیشتر است

علاوه بر این فاکتور های اندامی افراد همجنس باز٬ دارای شرکاء جنسی و فعالیت آمیزشی بیشتر هستند و این عوامل احتمال ابتلا را افزایش می دهد

آیا همجنس بازی در صورت سالم بودن افراد راه انتقال محسوب می شود ؟

خیر بیماری ایدز یک بیماری عفونی است و ایجاد بیماری بدون حضور عامل عفونت امکان پذیر نمی باشد . همانطوری که تا قبل از پیدایش این بیماری افراد هم جنس باز و معتاد تزریقی در همه جوامع بوده است اما بیماری ایدز مشاهده نشده بود

دانشمندان و متخصصین پزشکی اتفاق نظر دارند که اچ آی وی (HIV ) به خوبی نمیتواند در محیط زندگی کند (سریعا غیر فعال میشود)و در نتیجه امکان انتقال محیطی اچ آی وی (HIV ) محدود میباشد.

مراقبتهای لازم در تمام زمینه ها از جمله در منزل باید انجام گیرد تا از در معرض خطر قرار گرفتن افراد با خون افراد مبتلا به اچ آی وی (HIV ) یا افراد دارای ریسک ابتلا به اچ آی وی (HIV ) یا کسانی که ابتلا یا احتمال ابتلای ایشان نامشخص است جلوگیری بعمل آید.برای مثال هنگام تماس با خون یا دیگر مایعات بدن که ممکن است خون قابل مشاهده در آن دیده شود، نظیر ادرار، مدفوع، استفراغ. بریدگیها، زخمها یا ترکهای پوستی مراقبت کننده و بیمار باید با پانسمان پوشش داده شود.دستها و دیگر نقاط بدن باید پس از تماس با خون یا دیگر ترشحات بدن سریعا شسته شوند و سطحهایی که روی آنرا خون پوشانده باید به درستی ضد عفونی شوند.باید از کارهایی که احتمال تماس با خون در آن وجود دارد، نظیر استفاده از تیغ صورت تراشی یا مسواک مشترک، دوری شود.از سوزن و دیگر اشیا برنده در صورت ضرورت پزشکی استفاده شود.(غلاف سرسوزن را مجدد با دست روی آن قرار ندهید یا سر سوزن را از سرنگ جدا ننمایید.سرسوزن را با استفاده از ظرفهای مخصوص محافظ بدور ریخته و دور از دسترس کودکان و میهمانان قرار دهید.) بطور کلی رعایت احتیاطات استاندارد انجام گردد.

فعالیتهایی که انتقال اچ آی وی (HIV) را تسهیل میکنند:

* تماس جنسی بدون استفاده از کاندوم (کاپوت)

* تماس جنسی در مواقع ابتلا به سایر بیماریهای آمیزشی

*ورود مستقیمخون آلوده به ویروس از طریق سوزنهای تزریق مواد ، تزریق خون یا بعضی فراورده های خونی آلوده،فرورفتن اتفاقی سوزن در سیستمهای خدمات بهداشتی

* انتقال از مادر به نوزاد (قبل یا هنگام زایمان یا هنگام شیردهی)

* از طریق Tatoo، خالکوبی، سوراخ کردن گوش یا دیگر اعضا بدن ، ختنه، طب سوزنی با سوزنها با ابزارهای غیر استریل

شخص از طرق زیر به اچ آی وی (HIV) مبتلا نمیشود:

* تماسهای روزمره با افراد مبتلا به اچ آی وی (مانند دست دادن )

* اهداء خون ( در صورت استریل بودن وسایل خونگیری )

* شنا کردن در استخر

* نشستن روی توالت فرنگی

* استفاده از رختخواب ، غذا یا ظروف غذاخوری فرد مبتلا.

* از طریق نیش پشه یا گازگرفتگی حیوانات

* از اشک یا بزاق

* استفاده صحیح از کاندوم هنگام تماس جنسی

* استفاده از استخر عمومی

* عطسه و سرفه کردن

تماس جنسی هنگامی می تواند سبب سرایت اچ.آی.وی. شود که یک طرف دچار اچ.آی.وی-ایدز باشد (که شاید خودش هم از آن آگاه نباشد) و تبادل یا تماس با مایعاتحاوی ویروس(خون، منی و ترشحات پیش از انزال، ترشحات تناسلی زن) رخدهد. بنابراین تماس جنسی مرد با مرد، مرد با زن، زن با زن در این شرایط می تواند موجب سرایت شود.

مادران باردار اگر مبتلا به اچ.آی.وی. باشند محتمل است که در دوران بارداری یا هنگام زایمان ویروس به فرزند آنان سرایت کند. همچنین شیردادن مادران اچ.آی.وی مثبت به فرزندانشان ممنوع است چون ویروس درون شیر نیز ترشح شده و منتقل می‌شود.(البته در موارد سوء تغذیه مادر میتواند به بچه شیر دهد.) انتقال در مراحل مختلف بارداری بدون درمانهای دارویی پیشگیرانه در۲۵ تا ۴۰ درصد رخ می‌دهد. در صورتی که خانم‌های اچ.آی.وی. مثبت باردار بشوند لازم است داروهایی مصرف کنند که احتمال سرایت به فرزندشان را کم می‌کند. همچنین نوزاد متولد شده از این مادران باید مدتی داروی ضد اچ.آی.وی. بگیرد و شش هفته و ۱۸ ماه پس از تولد آزمایش اچ.آی.وی. بشود تا وضعیت ابتلایش مشخص گردد.

به این انتقال از والدین به فرزند (PTCT) و یا انتقال عمودی می گویند. حدود %70 موارد انتقال، هنگام زایمان، وقتی که نوزاد در تماس با خون مادر قرار می گیرد،‌ اتفاق می افتد.

داروهای ضدویروسی می توانند میزان این انتقال را به نصف کاهش دهند. زایمان با روش سزارین مخصوص و نیز پرهیز از استفاده از روش های آسیب رسان (مانند انبرک های مورد استفاده در زایمان) می توانند باعث کاهش انتقال شوند. این انتقال می تواند در طول بارداری و شیردهی نیز اتفاق بیافتد.

اگر آمیزش جنسی قبل از انزال متوقف شود آیا باز هم خطر دارد؟

لازم به ذکر است در مقاربتها حتی اگر انزال (خروج منی از آلت مرد(هم رخ ندهد، امکان سرایت اچ.آی.وی وجود دارد. چون ترشحات پیش از انزال هم حاوی ویروس است.

در صورت ارتباط جنسی با شخص مبتلا (مرد با زن / مرد با مرد)، احتمال مبتلا شدن کدام یک بیشتر است؟

خطر انتقال ویروس اچ.آی.وی. در مردان همجنس گرا بیشتر و تقریبا دو برابر مردان دگرجنس گرا است. همچنین خطر دریافت ویروس در مردان همجنس گرا درافراد مفعول بیشتر است. احتمال انتقال آلودگی در هر بار آمیزش جنسی از مرد به زن (نزدیکی مهبلی) در حدود ۱/۱ درصد است و احتمال انتقال آلودگی از زن به مرد (نزدیکی مهبلی) در حدود ۰/۳ درصد می‌باشد (این ارقام احتمال آماری است)

آیا حتی یک بار تماس جنسی هم ممکن است منجر به سرایت اچ.آی.وی شود؟

بلی با این که احتمال سرایت در یک رابطه جنسی بسیار کم است، هرگز صفر نیست و حتی مردانی وجود دارند که تنها با یک بار نزدیکی با زن اچ.آی.وی. مثبت مبتلا شده‌اند یا زنانی که با یک بار آمیزش با مردان اچ.آی.وی. مثبت دچار شده‌اند.

در چه مواقعی احتمال سرایت از راه جنسی بیشتر می‌شود؟

اگر زخم یا عفونت تناسلی وجود داشته باشد، اگر تماس جنسی با خشونت یا اجبار باشد، اگر فردی شرکای جنسی متعدد داشته باشد و نیز در مقاربت خشک خطر سرایت بیشتر است. همچنین در آمیزش جنسی مقعدی (مقاربت از راه پشت) احتمال سرایت بیشتر از راه مهبلی است.

آیااستمناء ممکن است موجب ایدز شود؟

استمنا به معنی استفاده از دست برای تحریک اندامهای جنسی است که معمولا برای رسیدن به اوج احساس جنسی (ارگاسم) بکار می‌رود و توسط خود فرد یا شریک جنسی او انجام می شود. سرایت HIV در نتیجه استمنا تقریباً ناممکن است.

آیا معاشقه (بدون آمیزش جنسی) باعث سرایت می‌شود؟

اچ.آی.وی از راه تماس های سطحی (بوسیدن، در آغوش گرفتن، لمس بدن) که عشق بازی یا معاشقه خوانده می‌شود و کارهایی مثل غذا خوردن در ظروف مشترک، استفاده از حمام یا استخر مشترک انتقال نمی یابد. البته بوسة عمیق که با مکیدن لبها و زبان طرف مقابل انجام می شود ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود.

تماس جنسی دهانی یعنی چه و آیا باعث سرایت می‌شود؟

ورود آلت تناسلی مرد به دهان زن و مکیدن آن یا لیسیدن و مکیدن ناحیه تناسلی زن را تماس جنسی دهانی می‌گویند و به دلیل وجود ویروس در ترشحات جنسی و امکان زخم های بسیار کوچک در مخاط دهان و لثه ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود. پس مقاربت دهانی (مکیدن یا لیسیدن آلت تناسلی طرف مقابل چه زن چه مرد) نیز ممکن است منجر به سرایت بشود

آیا کسی که خون اهداء می‌کند اچ.آی.وی -ایدز می‌گیرد؟

اهدای خون خطری برای فرد اهداکننده ندارد .

آیا در کارهای پزشکی امکان سرایت وجود دارد؟

هرگونه عمل جراحی، اندوسکوپی، دیالیز با دستگاه، دندانپزشکی، ختنه، تزریقات، حجامت، و طب سوزنی که در آن شرایط سترون سازی کامل رعایت نشود ممکن است موجب سرایت اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها از فرد مبتلا به دیگران شود. در این موارد لازم است تا حد امکان از وسایل سترون یک بار مصرف استفاده شود؛ ابزارهای مقاوم به حرارت‌(مثل برخی ابزارهای فلزی جراحی و دندانپزشکی) در اتوکلاو یا فور و ابزارهای غیرمصرفی نامقاوم (مثل آندوسکوپ) با مواد شیمیایی ضدعفونی شوند که این کارها باید برای هر بیمار انجام شود. البته با توجه به رعایت دقیق این احتیاطهای همه جانبه مواردی که ثابت شده باشد اچ.آی.وی. از مکانهایی مانند دندانپزشکی سرایت کرده باشد در تمام جهان انگشت شمار است.

آیا کارکنان بیمارستانها و درمانگاه ها در معرض خطراند؟

پزشکان و پرستاران ممکن است در اثر تماس اتفاقی (فرو رفتن سوزن سرنگ یا تیغ جراحی) به اچ.آی.وی. مبتلا شوند. در ضمن احتمال سرایت از بیمار اچ.آی.وی. مثبت به پزشک بسیار بسیار بیشتر از احتمال سرایت از پزشک اچ.آی.وی. مثبت به بیماران است. در هر صورت با مصرف به موقع داروهای ضدویروسی این احتمال به شدت کم می‌شود. در مواقعی که فرو رفتن سوزن یا موارد مشابه رخ می‌دهد باید در عرض ۷۲ ساعت شروع به مصرف داروهای ضد ویروسی شود. این امر با مراجعه به کلینیک ها و بخش های تخصصی بیماریهای عفونی امکان پذیر است.

آیا در آرایشگاه ها امکان سرایت وجوددارد؟

تاکنوندر سراسر دنیا هیچ موردیسرایت از آرایشگر به مشتری یا برعکس اثبات نشده است. اگر در تراشیدن مو، خالکوبی، تاتو، سوراخ کردن گوش شرایط سترون سازی به طور کامل رعایت نشود ممکن است موجب سرایت اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها از فرد مبتلا به دیگران شود. در این موارد لازم است مشابه اقدامات پزشکی از وسایل یک بار مصرف نو (مانند تیغ) برای هر فرد استفاده شود یا ابزارها به طور کامل سترون شوند. توصیه می‌شود هر فرد هنگام مراجعه به آرایشگاه ها وسایل شخصی خود را به همراه ببرد (تیغ، قیچی، شانه، حوله و ...) این امر به ویژه برای پیشگیری از بیماریهایقارچی و انگلی مهم است. اپیلاسیون (کندن موها) ممکن است به پوست آسیب برساند و زخم های بسیار ریزی در محل کنده شدن موها ایجاد کند، بنابراین بهتر است برای آن از وسایل یک بار مصرف استفاده شود و ابزارهای الکترولیز استریل باشند.

من باردار هستم ، آیا پزشک برای من آزمایش اچ.آی.وی درخواستمی‌کند؟

در کشور ما انجام آزمایش برای تمام خانمهای باردار اجباری نیست و در اکثر مواقع پزشکان بدون اجازه شما آزمایش اچ.آی.وی را درخواست نمی‌کنند. بنابراین در مواردی که شما سوابقی از رفتارهای پرخطر خود یا همسرتان را به پزشک گفته باشید یا خود او در معاینه ابتلاء شما به اچ.آی.وی/ایدز را محتمل بداند با شما درباره انجام آزمایش اچ.آی.وی صحبت خواهد کرد. در هر صورت بایستی مشاوره قبل از آزمایش انجام دهید.

اگر با انجام آزمایش موافقت کنم چه خواهد شد؟

در این صورت پزشک باید قبل از آزمایش درباره نتایج و پی آمدهای دانستن وضعیت اچ.آی.وی به شما مشورت دهد چون ممکن است زندگی شما پس از آن دگرگون شود. اگر جواب آزمایش شما مثبت شود باید آزمایش دومی برای تأیید نتیجه انجام شود. پزشک در مورد بهترین راه های درمان به شما توصیه خواهد کرد. اگر نتیجه منفی باشد به شما در مورد راه های پیشگیری از اچ.آی.وی مشورت داده می‌شود.

از تولد و پس از ۶ هفته مصرف دارو از نوزادی که مادرش مبتلاء بوده است آزمایش به عمل می‌آورند.

آیا راهی برای جلوگیری از ابتلاء جنین مادران مبتلاءهست؟

بلی با استفاده از داروهای ضدویروسی می‌توان سلامت مادر را بهبود داد و به میزان زیادی از احتمال ابتلاء جنین کم کرد. توصیه می‌شود این مادران زایمان را به طریق سزارین انجام دهند تا احتمال سرایت به نوزاد کمتر شود. همچنین لازم است این مادران از دادن شیر خود به نوزاد پرهیز کنند.

آیا مادر اچ.آی.وی مثبت باید به بارداری خود خاتمه دهد؟‌

گرفتن حق حیات جنین از نظر اخلاق پزشکی ممنوع است مگر موجب به خطر افتادن سلامت مادر یا جنین باشد. در مورد اچ.آی.وی با توجه به اینکه با داروهای موجود و پرهیز از شیردهی مادر مبتلاء می‌توان در بیش از ۷۰-۹۵ درصد از ابتلاء فرزند پیشگیری کرد لزومی به سقط جنین نیست. (به شرطی که مادر تحت درمان، حمایت و مراقب کافی در کلینیک بیماریهای رفتاری یا مراکز مشاوره مشابه باشد) پس از تولد در شش هفتگی و ۱۸ ماهگی آزمایش های اچ.آی.وی برای مشخص شدن وضعیت ابتلاء کودک انجام خواهد شد.( در موارد استثنایی پس از تأیید پزشکی قانونی ممکن است اجازه ختم بارداری از راه سقط درمانی داده شود.)

آیا مادران اچ.آی.وی مثبت می‌توانند به کودک خود شیربدهند؟

اصولاً باید از این کار پرهیز شود. تحقیقات، خطر انتقال از شیر مادر را حدود %22-1 برآورد می‌کنند، و حدود %30 در صورتیکه مادر حین شیردهی، مبتلا شده باشد.

اگر زنی از شیر سینه اش استفاده نکند، به شیشة شیر نیاز دارد تا به کودک شیر خشک دهد که این هزینة زیادی می برد. علاوه بر آن، کودک این زن بیشتر در معرض خطر مرگ، به علت اسهال و از دست دادن آب (که همگی قویاً با استفاده از شیر خشک و فقر مرتبط هستند) قرار می گیرد تا ویروس HIV ، مگر اینکه او بتواند آب را بجوشاند یا استریلیزه کند و امکانات مالی کافی در اختیار داشته باشد تا مطمئن شود که میزان کافی از شیر خشک به کودک می رسد.

بسیاری از زنان به علت ترس از بی آبرویی از شیر ندادن به کودک پرهیز می کنند و نیز اگر شیر خشک تمام شود، ممکن است منجر به تغذیة مخلوط که به نظر می رسد خطرسازترین عمل باشد، شود. به نظر می رسد که شروع زودهنگام تغذیة مکمل می تواند باعث التهاب رودة نوزاد و در نتیجه تسهیل انتقال HIV شود. بنابراین در موارد ناچاری تغذیة انحصاری با شیر مادر به مدت 6 ماه (بدون اینکه حتی به کودک آب داده شود) و سپس از شیر گرفتن آنی و سریع کودک مفید است.

شایعات رایج در بین مردم و پاسخ های درست به باورهای غلط

باورهای غلط زیادی در مورد اچ.آی.وی- ایدز وجود دارد. این باورها قدرت انتخاب مردم را در کنترل زندگی و شرکای جنسی خود از بین می برد، در حالی که بسیاری از مردم این باورها را خنده دار (مسخره) و بسیاری دیگر آنها را کاملاً جدی می پندارند. البته این باورها همراه با اطلاعات صحیح دیگری در ذهن مردم آمیخته شده اند و اصلاح آنها آسان نیست. در زیر بعضی از این باورها را مشاهده می کنید. این فهرست شامل همه آنها نیست اما به حساس کردن شما در برابر این گونه خرافه ها در جهت حفاظت و هوشیاری بیشتر کمک می کند.

آیا از مواد غذایی آلوده به خون می شود به اچ آی وی مبتلا شد؟

نه، بدلیل اینکه ویروس اچ آی وی توانایی فعال ماندن در محیط آزاد(خارج از بدن انسان) را ندارد و پس از خارج شدن از این محیط به سرعت غیرفعال می گردد، به همین جهت شایعاتی نظیر ابتلا از طریق خوردن خرمای آلوده! صحت ندارد.

آیا از طریق استفاده از مواد بهداشتی و آرایشی می شود به اچ آی ویمبتلا شد؟

نه، به دلیل موارد ذکر شده در قسمت قبل این امر غیر ممکن می باشد.

آیا از نیش پشه می شود به اچ آی وی(HIV) مبتلا شد؟

نه.از ابتدای شیوع اچ آی وی (HIV) نگرانیهایی در زمینه انتقال ویروس بوسیله گازگرفتگی حیوانات و نیش حشرات مکنده خون نظیر پشه وجودداشته است. با این وجود مطالعات انجام یافته توسط مرکز کنترل بیماریها و مراکز دیگرهیچ مدرکی را دال بر انتقال اچ آی وی (HIV)از طریق پشه یا دیگر حشرات حتی در مناطقی که افراد زیادی دارای ایدز(AIDS) زندگی ‌می‌کنند و جمعیتهای بزرگ پشه وجود دارد،گزارش نکرده است. این ویروس برای انتقال احتیاج به تماس مستقیم مایعات بدن دو انسان دارد و پشه هیچ نقشی در این جریان نمی تواند داشته باشد.

اچ.آی.وی / ایدز فقط فعالان جنسی در شهرها را می کُشد!؟

این ویروس هیچ تبعیضی بین افراد شهری یا روستایی قائل نمی شود.

اچ.آی.وی/ ایدز عمدتاً هم جنس گرایان را مبتلا می‌کند!؟

ویروس گرایش جنسی افراد را تشخیص نمیدهد و هر کس با هر گرایش ممکن است به آن دچار شود

اچ.آی.وی/ ایدز فقطً خلافکاران را مبتلا می‌کند!؟

خیر،بسیاری ازافراد مبلا در طی روابط زناشوئی از همسر ویا از راه انتقال از مادر به این ویروس آلوده شده اند.

فقط مردان خوشگذران مبتلا بهHIV می شوند!؟

هر کسی که رابطه ی جنسی محافظت نشده ای با فردی مبتلا داشته باشد ممکن است به HIV مبتلا شود و تفریحات سالم در پیشگیری از گسترش اچ.آی.وی/ایدز نقش مهمی دارند.

هنگامی که شریک جنسی قوی و سلامت به نظر می رسد، رابطه جنسی بی خطراست!؟

این تصور اشتباه، بسیار خطرناک است. هیچ راهی وجود ندارد که با نگاه کردن به شخصی مبتلا بودن یا نبودن او را تشخیص داد. شخص مبتلا به ویروس HIV معمولاً قبل از اینکه مشکلات سلامتی در او پدیدار شوند ، سالها با این ویروس زندگی می کند. در این دوره، ویروس می تواند به شریک جنسی او منتقل شود.

رابطة جنسی یک مسئله طبیعی است که مانند غذا لذت بخش است. ما نمی توانیم انگیزه های جنسی را کنترل یا متوقف کنیم زیرا در بردارنده مهر و محبت نیز هستند.

تفاوت انسان با حیوانات دیگر آن است که رفتارهای خود را بر اساس تعقل انجام بدهد نه بر اساس غریزه. رفتارهای جنسی تحت تأثیر ارزشهای مذهبی، عرفی ، قواعد و انتظارات جامعه قرار دارد. برخی به طور منظم رابطه جنسی دارند و حتی گاهی با شریک های مختلف اما در عصری که ایدز وجود دارد، اینگونه رفتارها نیروی پشتیبانی برای این بیماری به حساب می آیند. زمان آن رسیده که در مورد ارزش ها و روابط جنسی تفکر بیشتری بکنیم. مشغولیت های سودمند دیگری مانند ورزش می توانند ذهن را از روابط جنسی دور نگه دارند.

اچ.آی.وی به کاندوم ها آسیب می زند!؟ شنیده‌ام کاندومها سوراخهاییدارند که به ویروس اجازه عبور می‌دهند.!؟

این شایعات معمولاً به وسیلة کسانی پراکنده می شود که قصد بی اعتبار کردن کاندوم ها را دارند واقعیت این است که تمام کاندومهایی که در ایران توزیع می‌شوند از جنس پلی یورتان یا لاتکس است که حتی از تراوش کردن آب به بیرون جلوگیری میکنند. ویروسها بسیار بزرگتر از مولکولهای آب هستند و ممکن نیست بتوانند از چنین سدی عبور کنند.

رمالان می توانند گیاهی را تهیه کنند که در صورت مصرف شدن قبل ازروابط جنسی قادر به جلوگیری از انتقالHIV می باشد!؟

هیچ گیاه ، سحر، انرژی یا معجونی وجود ندارد که بتواند از مبتلا شدن کسی به اچ.آی.وی جلوگیری کند. این گونه عقیده ها ممکن است زندگی شما را به خطر اندازد.

ایدز نفرین خداست و فرد مبتلا نفرین شده است!!

ایدز بوسیله ی HIV بوجود می آید و نفرین هیچ نقشی در انتقال آن ندارد. اینگونه عقاید، مردم را از محافظت از خودشان و یا شریک جنسی شان و از زندگی سالم در کنار افراد مبتلا، باز می دارند.

می توان تمام خون آلوده شده را عوض کرد و بدن شخص مبتلا را با خونتازه و سالم پر نمود!؟

اولاً چنین کاری امکان عملی ندارد ثانیاً ویروس در بافتهای دیگری به جز خون نیز وجود دارد.

ازدواج قبل از آن که دختر و پسر مهارتهای لازم برای زندگی سالم را کسب کنند منجر به از هم گسیختگی کانون خانواده و افزایش احتمال رفتارهای پرخطر و معضلات اجتماعی و ایدز می‌شود.

آمیزش جنسی از راه پشت خطری ندارد!؟

در آمیزش جنسی مقعدی (مقاربت از راه پشت) احتمال سرایت اچ.آی.وی بیشتر از آمیزش مهبلی است.

یک بار تماس جنسی بدون کاندوم خطری ندارد!!

با این که احتمال سرایت در یک رابطه جنسی خیلی کم است اما صفر نیست!! و حتی مردانی وجود دارند که تنها با یک نزدیکی با زن اچ.آی.وی مثبت مبتلاء شده‌اند یا زنانی که با یکبار آمیزش با مردان اچ.آی.وی مثبت دچار شده‌اند.

مقاربت جنسی دهانی خطری ندارد!؟

آمیزش دهانی (مکیدن یا لیسیدن آلت تناسلی طرف مقابل چه زن چه مرد)به دلیل وجود ویروس در ترشحات جنسی و امکان زخم های بسیار کوچک در مخاط دهان و لثه ممکن است باعث سرایت اچ.آی.وی شود.

تماس جنسی با تن فروشان ظاهرا سالم وزیباتر خطر کمتری دارد!!

تن‌فروشان جوانتر و زیباتر چون مشتریان بیشتری دارند به احتمال بیشتری مبتلاء به بیماریهای مقاربتی و ایدز هستند..

تمام روشهای پیشگیری از بارداری ( مثل قرص، نورپلانت، آی.یو.دی) ازاچ.آی.وی-ایدز هم پیشگیری می‌کنند.

خیر از بین وسایل پیشگیری از بارداری تنها کاندوم‌های زنانه و مردانه از ابتلا به اچ.آی.وی-ایدز و سایر بیماریهای آمیزشی جلوگیری می‌کنند. وسایلی مانند قرص و آی یو دی حتی احتمال سرایت را افزایش می‌دهند.

آیا تاکنون واکسنی علیه بیماری ایدز ساخته شده است؟

متاسفانه خیر. ولی تحقیقات برای ساختن واکسن ادامه دارد.
آیا ویروس ایدز از طریق اقدامات پزشکی، دندانپزشکی، و آزمایشگاهی منتقل می شود؟

اگر وسایل درمانی آلوده شده باشند و بدون ضدعفونی مورد استفاده قرار گیرند