سیرولیموس Sirolimus

نام علمی دارو (ژنریک):    Sirolimus

گروه دارویی:   مهار کننده های ایمنی    Immunosuppressants

   موارد کاربرد و نحوه تجویز

سیرولیموس یک ترکیب ماکرولیدی حاصل از Streptomyces hygroscopicus است که دارای خواص تضعیف کننده ایمنی قوی می باشد. از آن در پیشگیری از رد پیوند کلیه و در رژیم های دارویی در مورد بیماریهای خود ایمنی استفاده می شود. جهت پیشگیری از رد پیوند کلیه این دارو با سیکلوسپورین و کورتیکواستروئیدها هرچه سریعتر بعد از پیوند تجویز می گردد. دوز بارگیری آن 6 میلی گرم به صورت خوراکی است که با یک دوز نگهدارنده 2 میلی گرمی در روز و 4 ساعت بعد از سیکلوسپورین پیگیری می شود. در بیماران بالای 13 سال با وزن کمتر از 40 کیلوگرم دوز بارگیری 3 میلی گرم بر متر مربع است با دوزهای نگهدارنده آغازین 1 میلی گرم بر متر مربع سطح بدن در روز ادامه می یابد بعد از 2 تا 3 ماه باید تجویز سیکلوسپورین تدریجاً متوقف گردد که این کار بایستی طی 4 تا 8 هفته صورت پذیرد و غلظت حاصل از سیرولیموس بین 12 تا 20 نانوگرم در میلی لیتر باشد. در بیمارانی که قطع مصرف سیکلوسپورین ناموفق است نباید سیرولیموس بیش از 3 ماه بعد از پیوند تجویز گردد. نشان داده شده است که سیرولیموس دارای خواص ضد قارچ و آنتی نئوپلاستیک نیز می باشد و تأثیر آن در ژن درمانی تحت بررسی است.

  فارماکوکینتیک

سیرولیموس متعاقب مصرف دوزهای محلول خوراکی به سرعت جذب می شوند و اوج غلظت پلاسمایی آن طی 2 ساعت ایجاد می گردد. میزان جذب به شدت تحت تأثیر غذا و به خصوص غذاهای غنی از چربی است. این دارو به شدت به پروتئین های پلاسما متصل می گردد و توسط سیتوکروم P-450 و ایزوآنزیم CYP3A4 متابولیزه می گردد. متابولیسم آن از طریق دمتیلاسیون و یا هیدروکسیلاسیون صورت می گیرد و اکثر دوز تجویزی از طریق مدفوع دفع می گردد و تنها 2% آن از طریق ادرار دفع می شود. در افراد سالم میزان زیست دستیابی یک دوز منفرد آن به صورت قرص حدود 27% بالاتر از فرم محلول خوراکی است و زیست دستیابی آن در حالت آخر تنها حدود 14% می باشد. اگرچه این تفاوت در مورد بیماران دریافت کننده کلیه واضح نیست و تولید کنندگان توصیه می کنند دوز مشابهی از این دو فرم به صورت جایگزین طی 1 تا 2 هفته قابل تجویز است.

   عوارض جانبی و راههای پیشگیری

شایع ترین آنها عبارتند از ادم محیطی، لنفوسل، هایپرلپیدمی، هایپرکلسترولمی، تاکی کاردی، ترومبوآمبولی وریدی، اختلالات گوارشی، التهاب معده و آکنه و راش پوستی و نکروز استخوان و در دوزهای بالاتر آنمی و ترومبوسیتوپنی و لوکوپنی نیز ایجاد شده اند. درد مفاصل و هایپوکالمی و پیلونفریت نیز شایع هستند ندرتاً واکنش های افزایش حساسیت مثل واکنش های آنافیلاکتیک و پانکراتیت گزارش شده اند. هم چنین ایجاد عفونت هایی مثل سیتومگالوویروس و پنومونی پنوموسیسیت کارینی نیز شایع می باشند. ممکن است اختلال کلیوی ایجاد گردد و گزارش های نادری از ایجاد مسمومیت کبدی و نکروز کبدی نیز در دست می باشند. بیماریهای بینابینی ریوی نیز گزارش شده اند. داروهای تضعیف کننده ایمنی از شدت پاسخ به واکسن ها می کاهند و از مصرف واکسن های زنده باید پرهیز گردد. از وسایل داخل رحمی باید به دقت استفاده کرد چرا که خطر بروز عفونت بالا می رود.

    اشکال دارویی

    تولیدات  این دارو (نام های فارسی)

قرص راپاکان 1میلی گرم   

قرص راپامیون 1 میلی گرم

   تولیدات  این دارو (نام های انگلیسی)

RAPACAN Tablet 1 mg              

RAPAMUNE Tablet 1 mg