اصول MRI

     بدن انسان از مقدار زیادی آب تشکیل شده است. هر مولکول آب متشکل از یک اتم اکسیژن و دو اتم هیدروژن است و هر اتم هیدروژن در هستة خود واجد یک پروتون می باشد. هر پروتون به صورت یک ذرة کروی حول محور خود در حال گردش است و به لحاظ این گردش، میدانی مغناطیسی در اطراف آن ایجاد می شود. دانشمندان این نوع گردش را همانند گردش زمین به دور محور خود در نظر

می گیرند. پس شباهت یک پروتون به کرة زمین بسیار زیاد است. یعنی برای هر پروتون دو قطب شمال(N) و جنوب (S) فرض می شود.

     دستگاه MRI که واجد آهن ربایی تحت عنوان مگنت می باشد قادر است تا بخشی از پروتون های موجود در اتم هیدروژن بدن انسان را که هر یک مانند آهن ربایی کوچک عمل می کنند تحت تأثیر قرار داده، سپس آن ها را شمارش نموده (کمیت) و مکان و موقعیت (کیفیت) آن ها را در بافت های مختلف (عضله، چربی، مغز و...) نشان دهد.

     گرچه عامل ایجاد تصویر، بررسی تعداد و موقعیت اتم های هیدروژن است، لیکن تصویر حاصله در بافت های مختلف متفاوت بوده و حتی در مایعات مختلف از قبیل خون، ادرار، مایع مغزی- نخاعی، کرة چشم و مایعاتی که در تورم های مختلف بافتی وجود دارند با هم تفاوت دارد. هنگامی که بیمار روی تخت دستگاه  MRI  قرار گرفته و به داخل کانل عکس برداری (مگنت) هدایت می گردد، محور اکثریت پروتون های بدن بر حسب نیروی مغناطیسی مگنت دستگاه تغییر جهت داده و در راستایی خاص ثابت می شوند که واقع در نقطة صفر (Zero Point) محسوب می شود.

     در مرحلة بعد امواج رادیویی با طول موج کوتاه (مانند امواج رادیویی F.M) به پرو تون های تحریک شده می تابند و سبب وضعیت جدیدی در آن ها می شوند. پس از خاموش کردن بخش مولد امواج رادیویی، انرژی پس داده شده سنجش می شود و به این ترتیب دستگاه « آواز کُر پروتون های بدن» را شنیده و آن را به تصویر تبدیل می کند و در نتیجه تصویر مورد نظر بافت های بدن حاصل می شود.

بیمار گرامی:

     روش MRI دارای حساسیت عالی است اما از درجه اختصاصیت بالایی برخوردار نیست. این بدان معناست که  MRI می تواند بافت مبتلا به بیماری را بشناسد اما قادر به افتراق بسیاری از بیماری ها از یکدیگر نیست لذا در این مرحله است که علاوه بر نوع و کیفیت دستگاه مورد استفاده، نقش یک متخصص رادیولوژی خبره، کاردان و با تجربه مشخص می شود. وجود یک رادیولوژیست مسلط به MRI

نیز عامل مهم دیگری در تهیه تصاویر دقیق و با ارزش خواهد بود.

MRI از بعد اقتصاد پزشکی 

    هزینه انجام MRI   گران به نظر می رسد اما باید یادآوری نمود که در اکثر کشورها این هزینه حداقل 10 برابر تعرفه انجام  MRI در کشور ماست. علت این موضوع آن است که دستگاه  MRI

فوق العاده پیچیده و گران قیمت بوده، به علاوه هزینه نگهداری بالایی دارد و این در حالی است که نصب و استفاده از دستگاه به ساختمان مناسب و نیروی انسانی متخصص در سطوح مختلف نیاز دارد که جمعا هزینه بالایی را در بر دارند.

     اما آن چه از بعد اقتصاد درمان اهمیت دارد این است که  MRI در صورتی که در موارد و زمان های 

مناسب انجام شود سبب حذف بسیاری از هزینه های طبی شده و به سرعت پزشک را به تشخیص رسانده و از صرف وقت و بسیاری از هزینه های اضافی جلوگیری می نماید. به علاوه به جهت ایمن بودن، احتمال خطرات ناشی از روش های تهاجمی قدیمی تر مانند تزریق ماده حاجب به درون مغز و نخاع را که قبل از ابداع  MRI به دفعات مورد استفاده قرار می گرفت از میان بر می دارد؛ به عنوان مثال جهت تشخیص ضایعه دیسک مهره های کمری اگر بخواهیم با تزریق ماده حاجب به درون کانال نخاع و انجام تصویربرداری با اشعه ایکس (میلوگرافی) به تشخیص برسیم باید بیمار را حداقل برای 24 ساعت در بیمارستان بستری نموده و با وارد نمودن سوزن های مخصوص ماده حاجب را به درون مایع مغزی- نخاعی تزریق کنیم و سپس با اشعه ایکس از وی عکس تهیه نماییم. ملاحظه می فرمایید که این روش علیرغم دقت کمتر نسبت به  MRI در زمانی کمتر از 15 دقیقه و بدون هرگونه خطری اطلاعات مربوط به دیسک های بین مهره ای کمر را در اختیار پزشک معالج می گذارد. لذا  MRI دقیق تر بوده و از بعد تحمیل هزینه های بهداشتی برای دولت ها ارزان تر تمام می شود.

امتیازات روش  MRI      

تکنولوژی ساخت مغناطیس در  MRI در طی 10سال گذشته تحول زیادی یافته است. این موضوع سبب شده تا بر کیفیت تصاویر به دست آمده در  MRI افزوده شود. از مهم ترین امتیازات روش  MRI می توان به موارد زیر اشاره نمود:

v   سرعت انجام  MRI در برخی از موارد فوق العاده بالاست؛ به عنوان مثال می توان به انجام تصویربرداری به روش  MRI در ستون فقرات کمری و یا  MRIمغز در زمانی کمتر از 15 دقیقه اشاره نمود.

v   روش  MRI فاقد اشعه X و سایر تشعشعات خطرزا بوده، لذا انجام آن کاملا بی خطر است و استفاده از آن حتی در حاملگی بلا مانع می باشد. به علاوه تا کنون اثرات سوئی برای آن شناخته نشده است.

v   با استفاده از  MRI (آنژیوگرافی با استفاده از MRI ) می توان بدون استفاده از کاتتر

(لوله های مخصوص) به داخل عروق و حتی گاهی بدون تزریق کنتراست بهترین تصاویر را از سرخرگ ها و سیاهرگ ها به دست آورد.

v   MRI در تصویربرداری از سیستم صفراوی بدون داروهای حاجب (M.R.C.P.) و نیز تصویربرداری از سیستم ادراری و کلیوی با و بدون تزریق (EMRO,MRU) کاربرد به سزایی دارد.

v   بررسی قلب و عروق کرونر نیز امروزه با استفاده از  MRI با کیفیتی مناسب قابل انجام است.

v   گادولینیوم داروی مورد استفاده در  MRI است. کشف این دارو تحولی عظیم در تصویربرداری  MRI پدید آورد. از مزایای این دارو می توان به حساسیت زایی کمتر در مقایسه با سایر موارد حاجب در رادیوگرافی معمولی و سی تی اسکن اشاره نمود.

بیمار گرامی:

     داروی گادولینیوم از حساسیت زایی بسیار پایینی برخوردار است، با این وجود بهتر است سابقه

هر گونه حساسیت دارویی قبلی را به متخصص رادیولوژی یا کارشناس مربوط اطلاع دهید.

    ترکیبات گادولینیوم داروهای گرانی هستند و علت آن کمیاب بودن این عنصر در طبیعت است.

v              MRI  در اندام ها، مفاصل و به طور کلی در رشته ارتوپدی نیز دارای قدرت نمایش بالایی است. به بیان دیگر،  MRI در تصویربرداری از رباط ها، زردپی ها، عضلات و مغز استخوان منحصر به فرد و بی نظیر است.

خطرات  MRI

     MRI پدیده ای است که انرژی کمی به بدن وارد می سازد، به طوری که فاقد فرکانس مخرب و بدون ضرر می باشد ولی به جهت وجود مگنت (آهنربا) قوی انجام  MRI در بیماران واجد دستگاه ها و یا مشکلات زیر باید با احتیاط و دقت صورت پذیرد:

  • ضربان سازهای قلبی (پیس میکر)
  • دریچه های مصنوعی قلب (نامعلوم یا قدیمی و فلزی)
  • تراشکاران و افرادی که ممکــــن است به جهت سر و کار داشتــن با فلزات در چشم شان

پلیسه های فلزی وجود داشته باشد. همچنین رزمندگانی که از قبل در جمجمه یا داخل چشمشان ترکش های جنگی دارند.

  • کارت های اعتباری مغناطیسی
  • بیماران با وزن بالای 150-140کیلوگرم
  • افردای که در زمان قرارگیری در مکان های تنگ و باریک دچار هراس و اضطراب می شوند. اصطلاحا به این افراد کلاستروفوب می گویند. برای پیشگیری از ایجاد حملات اضطراب می توانید از 2 روز قبل از آزمایش شرایطی را ایجاد کنید تا بتوانید محل های تنگ را تحمل کنید. در بخش های بعد به این موضوع خواهیم پرداخت.
  • ·         IUD : وسیله ای که جهت پیشگیری از بارداری در رحم زنان سنین باروری قرار داده می شود.
  • وسایل کمک شنوایی
  • ترکش های فلزی زیرپوستی
  • کلیپس های جراحی (گیره ها)
  • نورواستیمولاتورها: این ابزارها جهت تحریک و کنترل عضلات اندام ها در فلج های عضلانی و بیماران قطع نخاع مورد استفاده قرار می گیرند.
  • پروتزهای فلزی مفصل ران و زانو
  • دریچه مصنوعی قلب
  • کاشت حلزون گوش

      بیمار گرامی

     بسیاری از این موارد طی مشاوره با متخصص رادیولوژی قابل حل است. بنابراین سعی کنید تمامی این موارد را به طور کامل مد نظر داشته باشید و آن را به رادیولوژیست مربوطه اطلاع دهید.

آمادگی های عمومی برای انجام  MRI

  • کلیه سوابق قبلی نظیر سی تی اسکن،  MRI، عکس های رادیولوژی، تصاویر پزشکی هسته ای و جواب پاتولوژی را همراه بیاورید.
  • در صورت داشتن مواردی که در بخش قبل به آن ها اشاره شد، حتما کارشناس  MRI را در جریان قرار دهید.
  • تمامی سعی ما بر این است که تصویر برداری از شما در زمان تعیین شده انجام ولی ممکن است عواملی از قبیل قطع موقت برق، اشکالات موقت دستگاه و بیماران اورژانسی گاهی زمان  MRI شما را به تأخیر اندازد، لذا خونسردی خود را حفظ نموده و وسایلی مانند مجله، جدول، بافتنی

و . . . را برای مشغول کردن خود همراه داشته باشید.

  • ·     در موارد انجام MRI با ماده کنتراست هر نوع سابقه حساسیت غذایی، دارویی، فصلی و . . . را

      به پزشک مربوطه اطلاع دهید.

  • انجام MRI هیچ دردی ندارد، لذا بی حرکت و آرام باشید زیرا حرکات اضافی شما موجب خرابی تصاویر خواهد شد. از حرکت تخت و صدای دستگاه هراسی به خود ندهید.
  • کارشناس رادیولوژی مواظب شما بوده وتمام حالات شما را به متخصص رادیولوژی گزارش
  • می کند. لذا آسوده خاطر و بی حرکت باشید. ضمنا رادیو لوژیست مربوطه در اتاق دیگر از طریق تلویزیون مخصوصی تصاویر شما را تحت نظر دارد.
  • در صورت درخواست پزشک معالج برای انجام MRI با کنتراست، آمپول مخصوص ماده حاجبMRI حاوی گادولینیوم در روی تخت به شما تزریق می شود. در صورت بروز هر گونه ناراحتی پس از تزریق ماده حاجب، کارشناس رادیولوژی را در جریان بگذارید.
  • در برخی موارد از شما خواسته می شود تا برای چند ثانیه کوتاه نفس خود را حبس نمایید.
  • برای انجام MRI یک لباس پارچه ای راحت به شما داده می شود. آن را بپوشید و داخل دستگاه مگنت بروید.

چگونه با کلاسترو فوبی ( ترس از مکان های تنگ ) مقابله کنیم؟

 عده کمی از افراد در صورت قرار گیری در مکان های تنگ مثل کانال دستگاه دچار احساس ترس، اضطراب و تپش قلب می شوند. راه های مختلفی برای مقابله با این مشکل وجود دارد که به جهت اهمیت خاصی که دارد به صورت کامل مورد بحث فرار می گیرد.

o                                                                                                                      قبل از انجام آزمون این نوشتار را به طور کامل مطالعه نمایید. یقینا شناخت کاملی که از MRI

         و نحوه انجام آن به دست می آورید در آرامش شما و همکاری بیشترتان در زمان انجام آزمون                                                     

موثر خواهد بود.

o      با کارشناس دستگاه MRI صحبت کنید. توضیحات او شما را قانع می کند که خطری متوجه شما نیست. بعلاوه او به شما اطمینان خواهد داد که شما را تحت نظر دارد و در صورت هر مسئله ای می توانید از داخل کانال با او مکالمه نمائید.

o      استفاده از نور کافی در داخل کانال می تواند شما را آرام کند.

o      با پنبه یا گوشی های شنا می توانید سوراخ خارجی گوشتان را بسته و یا حتی با هدفون موزیک گوش کنید.

o      دکمه ای در دست شما قرار می گیرد که در هر لحظه که نیاز بود می توانید با فشار دادن آن با کارشناس دستگاه تماس برقرار نمایید.

o      در برخی مواقع و پس از هماهنگی با کارشناس دستگاه می توانید به جای وارد شدن با سر، با پا وارد کانال مگنت شوید. باید توجه داشته باشید که این روش در برخی از انواع تصویر برداری های MRI امکان پذیر نیست.

o      ابزارهایی که جهت بستن چشم ها در هنگام خواب در هواپیما مورد استفاده قرار می گیرد نیز می تواند سودمند باشد. این ابزار را از کارشناس مربوطه درخواست نمایید.

o      قبل از آغاز تصویر برداری چند نفس عمیق کشیده و در حین انجام MRI نفس های آرام و معمولی بکشید تا مزاحم تصویر برداری نشود.

o      پس از مشورت با کارشناس دستگاه در صورت امکان بخواهید تا با رعایت تمامی نکات لازم یکی از همراهان در کنار تخت شما بنشیند و مواظب شما باشد.

o      روز قبل از تصویر برداری، یک جعبه مقوایی را به اندازه سرتان تهیه نموده، یک طرف آن را سوراخ کنید و در حالی که در منزل دراز کشیده اید لحظاتی آن را روی سرتان قرار داده و فرض کنید که داخل مگنت هستید. شرایط داخل کانال تصویر برداری هم به همین سادگی است.

o      با انجام این مراحل قطعا شما شجاعت خاصی یافته و به راحتی فضای داخل دستگاه را تحمل خواهید نمود.

 بیمار گرامی

     پزشکی که شما را جهت MRI به مرکز ما معرفی نموده است، حتما خواهان سلامتی شماست پس سعی کنید تا با همکاری کامل، تصاویری از شما گرفته شود که بتواند در تشخیص بیماری شما کمک کننده باشد. تمام سعی ما بر این است تا تصویری که از شما می گیریم از بهترین کیفیت برخوردار باشد و از خداوند می خواهیم تا این تصویر بدون هر گونه ضایعه و پیام آور تندرستی برای شما و خانواده تان باشد.

دوست عزیز

     در صورتی که تحت هیچ عنوان شرایط داخل دستگاه برای شما قابل تحمل نیست می توانید تقاضای آرام بخش خوراکی کنید. توجه داشته باشید که تجویز آرام بخش تزریقی بدون نظر پزشک معالج تحت هیچ عنوان نباید صورت پذیرد.

      اگر در نهایت شما تحت هیچ شرایطی امکان انجام آزمون را نداشتید می توان با انجام یک بیهوشی سبک مانند چیزی که برای کودکان در زمان انجام MRI استفاده می شود، تصویر برداری را انجام داد.

کاربرد MRI درتصویربرداری از اعضای مختلف بدن

امروزه MRI در تشخیص بسیاری از بیماری ها و ضایعات و اعضای مختلف بدن به کار می رود. در مجموعه حاضر سعی شده است تا به صورت خلاصه به موارد استفاده از MRI در هریک از اعضا و دستگاه های بدن و آمادگی های ضروری پیش از انجام و حین انجام این آزمون پرداخته شود. توجه به این نکته ضروری است که در تمامی موارد زیر رعایت نکات و آمادگی های عمومی که قبلا به آنها اشاره شده است ضروری بوده، لذا در بخش های بعد تنها به آمادگی های اختصاصی بسنده شده است.

MRI در سر و گردن و ستون فقرات

MRI در بررسی مغز و نخاع، چشم، گوش و بسیاری از دیگر اعضای موجود در ناحیه سر وگردن به کار می رود. باید یادآور گردید که نخستین بار از این روش در بررسی مغز و نخاع استفاده شد و MRI به میزان زیادی به یاری متخصصین و جراحان مغز و اعصاب آمد. از این روش در تشخیص پارگی و جابجایی دیسک های بین مهره ای ستون فقرات، صدمات و تومورهای نخاع، تومورهای مغز، خونریزی ها و به خصوص سکته های مغزی استفاده می شود. در برخی موارد خاص که تشخیص آن بر عهده پزشک معالج شماست، ممکن است نیاز به استفاده از ماده گادولینیوم جهت تصویربرداری در روش MRI باشد.

بیمار گرامی

به عنوان یک اصل کلی، هرگاه در هر تصویربرداری نیاز به کنتراست بود سعی کنید حداقل 4 ساعت قبل از انجام آزمون ناشتا باشد متخصصین گوش و حلق و بینی و چشم نیز در موارد زیادی از MRI استفاده می کنند. مثلا در زمانی کمتر از 15 دقیقه می توان تومورهای گوش داخلی را با استفاده از MRI شناسایی کرد.

آمادگی پیش از انجام MRI سرو گردن

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o      وقتی در داخل دستگاه قرار گرفتید، کاملا بی حرکت باشید.

o      مواد آرایشی پشت پلک ها ومژه ها را با پنبه خیس یا پاک کننده های ویژه بطور کامل پاک نمایید. زیرا مواد آرایشی حاوی فلزاتی مانند ترکیبات آهن، نیکل و مولیبدن هستند که می تواند سبب خرابی تصاویر چشم ها شود. سرمه نیز به جهت ترکیبات فلزی اضافی می تواند ایجاد مزاحمت نماید.

o      قبل از انجام آزمون، لنز های تماسی را از چشم های خود خارج نمایید.

o      در حین آزمایش مغز حتی المقدور از پلک زدن سریع و غیر معمول بپرهیزید. 

      MRI در قفسه سینه

    قفسه سینه شامل دو سیستم حیاتی اصلی یعنی دستگاه قلب و عروق و دستگاه تنفسی است.

MRI قلب

   امروزه MRI کابرد وسیعی در بررسی عملکرد قلب و میزان خون رسانی عروق کرونر (رگ های تغذیه کننده قلب) پیدا کرده است. انجام  MRI قلب، همکاری تنگاتنگی را بین بیمار، متخصص رادیولوژی و متخصص قلب و عروق می طلبد.

آمادگی های پیش از انجام  MRI قلب

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o      داروهای قلبی را که مصرف می کنید همراه داشته باشید.

o      ناشتایی را در صورتی که نیاز به تصویربرداری با تزریق باشد، رعایت نمایید.

o      کلیه پرونده های پزشکی اعم از سوابق بستری در بیمارستان، گزارش اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، آنژیو گرافی، گزارش تست ورزش، اعمال جراحی، پرونده بستری در CCU را همراه خود بیاورید.

o      در مورد قطع و یا ادامه مصرف داروهای خود پیش از انجام آزمون با متخصص قلب معالج تان مشورت نمایید.

MRI ریه، پستان ها و بافت های نرم قفسه سینه

      دقت MRI در بررسی بافت ریه هنوز به دقت سی تی اسکن نرسیده است، هر چند MRI در بررسی ناف ریه ها که محل قرارگیری عروق و نایژه های اصلی است بهترین روش به حساب

می آید. بعلاوه MRI برای بررسی جدار قفسه سینه، میان سینه (مدیاستن) و عروق بزرگ این ناحیه ایده آل است.

     در بخش جداری قفسه سینه می توان ازMRI  برای بررسی پستان ها هم استفاده نمود. البته هنوز هم علی رغم پیشرفت های مختلف، ماموگرافی در خانم های بالی 35 سال حرف اول را

می زند. معهذا MRI پستان با و بدون تزریق گادولینیوم (با تزریق حتما لازم است) با حذف تصویر بافت های چربی در بررسی تومورهای پستان و تومورهایی که از دیگر نواحی بدن نشأت گرفته و به پستان سرایت کرده اند، بسیار کمک کننده است. در پستان های واجد پروتزهای سیلیکون MRI تصاویر فوق العاده دقیقی در اختیار می گذارد.

آمادگی های پیش از انجام MRI ریه و سایر بافت های نرم قفسه سینه

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o        توصیه می شود از 48- 24 ساعت قبل غذاهای سنگین و چرب مصرف نشود.

o       نتایج ماموگرافی و یا سونوگرافی قبلی از پستان ها را همراه بیاورید.

MRI شکم و لگن

MRI    هنوز در بررسی احشا شکمی توخالی از قبیل معده و روده ها با محدودیت هایی مواجه است زیرا هنوز کنتراست مناسبی که به صورت خوراکی قابل استفاده باشد در دسترس نیست. ولی اطلاعات بافت شناسی که  MRIاز سایر اعضا داخل شکم در اختیار می گذارد از اطلاعاتی که در سیتی اسکن به دست می آیند دقیق ترند. به طور کامل در بررسی های معمول MRI در شکم و لگن از تزریق کنتراست استفاده نمی شود و اگر در موارد خاص نیز توسط پزشک معالج درخواست شود حتما با عکس های بدون تزریق کنتراست همراه خواهد بود. زیرا MRI رنگی با تزریق بدون مقایسه با تصاویر بدون تزریق، بخشی از اطلاعات را پوشانده و تفسیر تصاویر را مشکل می سازد.

آمادگی های پیش از MRI در شکم و لگن

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o      ناشتایی کامل از 6 ساعت قبل و عدم مصرف غذاهای سنگین و چرب از 48- 24 ساعت قبل توصیه می گردد.

o      24 ساعت پیش از انجام MRI شکم مصرف قرص آهن را قطع کنید، زیرا وجود قرص آهن در معده و روده ها سبب افت کیفیت تصاویر می شود.

o      در برخی از مراکز در زمان آزمایش خوردن مواد آبکی مانند آب یا مواد روغنی مانند روغن زیتون را جهت نمایش روده ها به بیمار پیشنهاد می نمایند.

 

     MRI مجاری صفراوی ( MRCP )

در این روش هیچ وسیله ای وارد بدن نشده و از هیچ ماده حاجبی به صورت تزریقی استفاده

نمی شود. با این روش می توان کیسه صفرا و مجاری صفراوی را به بهترین وجه ممکن مورد بررسی قرار داد. این روش خصوصا در بررسی ضایعات نسجی از جمله تومورها در اعضا مورد نظر کاربرد دارد.

آمادگی های پیش از  MRCP

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o  نتایج کلیه تصویربرداری های قبلی مانند سونوگرافی سی تی اسکن و نیز نتایج آزمایشات عملکرد کبد را به متخصص رادیولوژی نشان دهید.

o  طی 24- 12 ساعت پیش از انجام تصویربرداری به روش MRCP غذای چرب مثل کره، تخم مرغ، شیرینی و . . . نخورید تا کیسه صفرا منقبض نشده و خالی شود.

o  از 6- 4 ساعت قبل از انجام MRCP کاملا ناشتا بوده و حتی از خوردن مایعات نیز اجتناب نمایید.

MRI در بررسی سیستم اداری

    تصویربرداری از سیستم ادراری به دو صورت بدون تزریق (MRU) یا تصویربرداری ساده و با تزریق گادولینیوم (EMRU) از ادراری انجام می شود. MRI در سیستم ادراری جهت بررسی عملکرد کلیه ها و چگونگی ترشح ادرار و همچنین وجود تومورها و انتشار آن ها به قسمت های مجاور از طریق مشاهده کلیه ها، حالب و مثانه به کار گرفته می شود.

آمادگی های پیش از MRI سیستم ادراری

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o  نتایج آزمایشات خون و ادرار را همراه خود بیاورید.

o  تمام تصویربرداری های قبلی از قبیل عکس ساده و یا عکس های رنگی کلیه و مجاری ادرار، سونوگرافی، سی تی اسکن یا اسکن رادیو ایزوتوپ ر ا همراه داشته باشید.

o  از 6 ساعت قبل از مراجعه ناشتا باشید.

بیمار گرامی

      برای MRU داروی ادرار آور (مدر) و برای انجام EMRU کنتراست مناسب به شما تزریق خواهد شد، لذا به نکات مربوط به تزریق ماده رنگی که در قسمت های قبل آمده است دقت نمایید.

 MRI در ارتوپدی

MRI      به عنوان وسیله بررسی قدرتمندی در سیستم استخوانی- عضلانی به کار می رود. شاید بتوان بیان نمود که به همان میزان که رادیولوژی ساده برای بررسی استخوان ها لازم است، MRI برای بررسی مفاصل و نسوج نرم وهمچنین مغز استخوان جایگاه ویژه ای دارد. رادیوگرافی های ساده معمولا شکستگی ها را به خوبی نشان می دهند اما برخی شکستگی ها در رادیوگرافی ساده دیده نمی شوند ولی به واسطه تورمی که در اثر شکستگی در مغز استخوان و نسوج نرم ایجاد

 می شود، توسط MRI به خوبی قابل شناسایی و بررسی هستند.

امتیازات بزرگ MRI در بررسی سیستم استخوانی عبارتند از :

§   نمایش مستقیم مغز استخوان با کیفیت عالی

§   کیفیت بالا در نمایش نسوج نرم مجاور از جمله عضلات و تاندون ها

§   عکسبرداری در چند جهت بدون جابجا کردن بیمار

        به علاوه تومورها تغییرات ساختمان های داخل مفصلی و انتهای استخوان ها در مجاورت مفاصل با دقت بیشتری در MRI قابل بررسی هستند. سرخرگ ها و سیاهرگ های اندام را نیز

   می توان با MRA تحت بررسی قرارداد. از مزیت های دیگر MRI در ارتوپدی می توان به این نکته اشاره نمود که حتی اعضایی که در داخل گچ باشند نیز با MRI قابل بررسی هستند به شرطی که داخل حلقه (GOIL) قرار گیرند. حلقه یا کویل دستگاهی است که به دور سر، تنه و اندام ها بسته شده وهمراه آن بیمار به داخل کانال می رود. در واقع وظیفه کویل ارسال امواج رادیویی و گرفتن سیگنال ها از اندام مورد نظر و ارسال آن سیگنال ها به پردازش گرها جهت به تصویر کشیدن عضو تحت تصویربرداری است.

آمادگی های قبل از انجام MRI در اندام ها و مفاصل

آمادگی های  عمومی

آمادگی های اختصاصی

o  انجام MRI در زمان خونریزی فعال از اندام ها مناسب نیست. لذا در صورت خونریزی فعال ابتدا باید آن را بند آورد و بعد مبادرت به انجام MRI نمود.

o  اگر اندام باند پیچی شده است و یا از باند های کشی برروی مفاصل استفاده شده است باید گیره فلزی باند را قبل از انجام MRI باز کرد.

o  قبل از ورود به اتاق MRI ادرار خود را تخلیه نمایید.

o  در صورت داشتن سوند (لوله) ادرار حتما موضوع را به کارشناس اتاق MRI اطلاع دهید.

o  تا زمانی که هر گونه آتل فلزی به اندام های شما وصل است نباید به اتاق MRI شوید.

o  رادیوگرافی های ساده را برای تفسیر بهتر تصاویر MRI در اختیار رادیولوژیست قرار دهید.

 

MRIدر آنژیوگرافی سرخرگ ها و سیاهرگ ها

 MRI       در آنژیوگرافی سرخرگ ها تحت عنوان MRA و در سیاهرگ ها به صورت MRV شناخته می شود. این موضوع خصوصا در وضعیت انسداد و گرفتگی رگ های مختلف ناحیه سر و گردن مورد استفاده قرار می گیرد.

آمادگی های پیش از انجام MRA و MRV

آمادگی های عمومی

آمادگی های اختصاصی

o  نتایج داپلر عروقی و عکس های قبلی خود را همراه داشته باشید.

o  امکان دارد که از کنتراست تزریقی استفاده شود. لذا حتما از 4 ساعت قبل ناشتا بوده سابقه حساسیت های دارویی، غذایی و تنفسی را به پزشک اطلاع دهید.

بیمار گرامی:

    امروزه تصاویر MRI  به سرعت بازسازی می شوند ولی بهتر است متخصصین و کارشناسان در مواقع غیر اورژانس 48-24ساعت زمان داشته باشند تا بتوانند با دقت و بدون عجله تصاویر را به بهترین وجه ممکن بازسازی و تفسیر نمایند.

  نویسندگان: 

دکتر جلال جلال شکوهی- دکتر علی یزدی نژاد