مراقبتهای پرستاری در سالمندان

برکت و خیر ماندگار، همراه بزرگترهاى شماست

"و خدای تو حکم فرموده که جز او را نپرستید و بر پدر و مادر نیکویی کنید، اگر یکی از آنان یا هر دو به سنین کهولت و سالخوردگی رسیدند، زینهار کلمه ای که رنجیده خاطر شوند، نگویید و کمترین آزار به آنان نرسانید و با آنها با اکرام و احترام سخن بگوئید. "

 سوره اسرا آیه ٢۳

« پیران مایه خیر و برکت زندگی بوده و وجودشان در میان جمع و خانواده همچون پیامبری در میان امت است

(حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله)

 

دوران سالمندی مانند دوران کودکی یا جوانی ، یکی از مراحل زندگی است ، با این تفاوت که دوران کودکی و جوانی سرشار از انرژی و تلاش است ولی دوران سالمندی همراه با تحلیل قوا و کاهش میزان فعالیتهای فیزیکی می باشد.

تا قبل از این قرن ، میانگین عمر بسیار پایین بود . اما امروزه بهبود وضع تغذیه ، پیشرفتهای چشمگیر پزشکی و ارتقای سطح بهداشت ، سبب افزایش میانگین عمر گردیده است.

وجود تعداد روز افزون سالمندان در اکثر کشورها ، موجب شده که مقامات دولتی و برنامه ریزان اجتماعی ، توجه بیشتری به این مسئله ابراز نمایند و به وضع مقررات اجتماعی مطلوبتری برای آنان همت بگمارند چرا که با وجود حمایت مالی فرزندان به ویژه در کشورهای آسیایی ، هنوز هم اتکای سالخوردگان به تأمین اجتماعی بسیار است.

جایگاه سالمندان در پرتو تعالیم اسلامی

برخلاف فرهنگ غرب، که وجود سالمندان را در خانواده ‏ها، زائده‏اى مزاحم می ‏پندارند و می کوشند براى آنکه آزادی هاى شخصی ‏شان محدود نشود و مزاحمى نداشته باشند، به نحوى آنان را از محیط خانه و روابط خانوادگى دور کنند و به «خانه سالمندان» بفرستند، اسلام به آنان ارج می ‏نهد و حرمت قائل است و به رعایت حقوق و احترام آنان سفارش کرده و به بهره گیرى از تجارب و افکار پخته آنان تشویق می کند.

محور وحدت

 مجموعه افراد یک فامیل، نسبت به بزرگ خاندان احترام می ‏گزارند و در کارها با آنان مشورت می ‏کنند و در اختلافات، به رأى و حکمیت و داورى آنان ارج می ‏نهند و گاهى یک سخن از سوى آنان، آتش فتنه‏ اى را خاموش می ‏سازد، یا تفرقه و کدورتى را به وفاق و همدلى و آشتى مبدل می ‏سازد. نعمت وجود با برکت آنان، اغلب تا هستند، ناشناخته است. وقتى به جایگاه حساس و مهم و نقش کارگشاى آنان پى می‏برند که از دست بدهند. چه بسیار اختلاف ها و قهرها و نزاع هاى خانوادگى که پس از درگذشتِ «بزرگ خاندان» چهره نشان می ‏دهد و چه بسیار رابطه‏ ها و رفت و آمدها که قطع می ‏شود، یا به سردى می ‏گراید، و علت آن فقط از دنیا رفتن محورى است که مایه دلگرمى، امید، انس و معاشرت فامیل است.

رسول خدا (ص) فرمود: «البَرکة مَعَ اکابِرِکم»: برکت و خیر ماندگار، همراه بزرگترهاى شماست. در سخن دیگر فرمود: «الشّیخُ فى اَهْلِهِ کالنّبىِ فى اُمّتهِ»؛ پیرمرد در میان خانواده ‏اش، همچون یک «پیامبر» در میان امتش است. این اشاره به همان نقش محورى، فروغ‏ بخشى، صفا آورى، هدایت و ارشاد، تجمع و الفت است که در وجود آنان نهفته است. پس اگر بزرگترها در فامیل و خانواده، چراغ روشنی ‏بخش و محور وحدت و همدلى و عامل انس و ارتباط و رفت و آمدهاى خانوادگی ‏اند، باید این جایگاه، محفوظ بماند و مورد حراست و تقویت قرار گیرد.

حرمت بزرگترها

رعایت ادب و مقتضاى حق ‏شناسى نسبت به عمرى تلاش صادقانه و ایثارها، گذشت ها، دلسوزی ها و سوختن و ساختن ها که بزرگان از خود نشان داده‏ اند، آن است که در خانواده‏ ها مورد تکریم قرار گیرند، عزیز و محترم باشند، به آنان بی ‏مهرى نشود، خاطرشان آزرده نگردد، به توصیه‏ ها و راهنمایی هایى که از سر سوز و تجربه می ‏دهند، بی ‏اعتنایى نشود.

خود «بزرگسالى» و «سن بالا» در فرهنگ دینى ما احترام دارد. این سخن پیامبر خدا (ص) است: «مَنْ عَرَفَ فَضْلَ کبیرٍ لِسنّهِ فَوَقَّرَهُ، آمَنَهُ اللَّهُ تعالى مِن فَزَعِ یوم القیامة»؛ هر کس فضیلت و مقام یک «بزرگ» را به خاطر سن و سالش بشناسد و او را مورد احترام قرار دهد، خداى متعال او را از هراس و نگرانى روز قیامت ایمن میدارد. احترام به بزرگترها و ترحم و مهربانى نسبت به کوچکترها، از دستورالعمل هاى اخلاقى اسلام است و کانون خانواده ‏ها را گرم و مصفا می ‏سازد و این، توصیه امام صادق(ع) است که فرمود:

 «لَیسَ مِنّا مَنْ لَمْ یُوَقِّرْ کبیرَنا وَ لَمْ یَرْحَمْ صَغیرنا»؛ کسى که بزرگ ما را احترام نکند و کوچک ما را مورد شفقت و عطوفت قرار ندهد، از ما نیست.

 این سخن را نیز از حضرت على(ع) به یاد داشته باشیم که فرمود:

«یُکْرَمُ العالِمُ لِعلمه و الکبیرُ لِسِنّهِ»؛ دانشمند را به خاطر علمش و بزرگسال را به خاطر سن او، باید احترام کرد.اگر جوانان قدر پیران را نشناسند و به جایگاه آنان حرمت ننهند، هم رشته‏ هاى عاطفى پیوندهاى انسانى از هم گسسته می‏شود، هم از رأفت و عاطفه و تجربه سالخوردگان محروم می‏شوند، هم نشانه بی ‏توجهى خود به ارزشها را امضا کرده‏ اند. حضرت على(ع) در یکى از سخنان خویش، ضمن انتقاد از اوضاع زمانه و ناهنجاریهاى رفتارى مردم، از جمله بر این دو مسأله تأکید می ‏فرماید:

1- بی ‏احترامى کوچکترها نسبت به بزرگترها

2- رسیدگى نکردن توانگران به نیازمندان: «انّکم فى زمانٍ ... لا یُعَظِّمُ صغیرُهم کبیرَهُمْ و لا یَعُولُ غَنیُّهُم فقیرَهم»؛ شما در زمانه‏ اى به سر می‏برید که کوچک به بزرگ تعظیم و تکریم نمى‏کند و ثروتمند، به فقیر رسیدگى نمی‏کند!

 

« احترام به والدین در اسلام »

تواضع در برابر والدین و احترام و اطاعت از آنان ، کمترین حقی است که والدین بر گردن فرزندان خود دارند . قرآن کریم می فرماید :

 « واخفض لهما جناح الذل من الرحمة».

« بال های تواضع خویش را در برابر آنها (والدین) از روی محبت و لطف فرود آور». و نیز روایاتی از اهل بیت علیهم السلام در این باب به ما رسیده است ، از جمله : رسول گرامی اسلام فرمودند :

 - یکی از صور تکریم و تعظیم ذات اقدس الهی احترام و تجلیل سالخوردگان مسلمان است.

- کسیکه پیر مسلمانی را تجلیل نماید خداوند او را از ترس روز قیامت ایمن می دارد.

- کسیکه پیران را مورد تکریم و احترام قرار ندهد از ما نیست و با ما بستگی و پیوستگی ندارد.

 متأسفانه در زمان ما ، تکریم سالخوردگان کمرنگ شده و به آنان عنایت نمی شود . آیا با تمام سفارشاتی که دین مبین اسلام نسبت به تکریم والدین داشته می توان ، والدین خویش را به هنگام فرو افتادن در ورطه ناتوانی و خزان زندگی رها کرده و در غربت تنهایی گذاریم؟ سالمندان که زندگی سخت و دشوار خویش را در فراهم نمودن شرایط زندگی بهتر برای فرزندان خود گذرانده اند و به دوران پیری رسیده اند ، تنها یک آرزو دارند و آن این است که در خانه ای آرام و مملو از محبت در کنار فرزندان و نوادگان خویش ، روزهای آخر عمر را سپری نمایند.

سالمندان امروز جوانان دیروز اند ، پس بهتر است اندکی به فردای خویش نیز بیاندیشیم و سالمندان ، این اندیشه های سرشار و خاموش را تکریم نماییم چرا که تکریم بزرگان مایه برکت در زندگی است.

انتقال فرهنگ

 از عمده ‏ترین راههاى انتقال یک فرهنگ به نسلهاى آینده، رفتار پدر و مادر و مربیان است. کودکان، آنچه را در رفتار بزرگترها ببینند، از آن الگو می ‏گیرند. احترام به بزرگترها و رعایت ادب و تکریم نسبت به سالخوردگان، اگر در عمل و رفتار ما تجلى یابد، فرزندان ما نیز، این فرهنگ را می ‏آموزند و با همین آداب و سنن بار می‏آیند. کسى که انتظار ادب و معرفت و حق‏ شناسى از فرزندانش دارد، باید همین حالت را نسبت به پدر و مادر و بزرگترها نشان دهد، تا کوچکترها هم از او بیاموزند. این یک سنت تاریخى و تأثیر و تأثر از اعمال و رفتار است. هر کس چیزى را درو می‏کند که کِشته است. اگر در حدیث است که «لا میراثَ کالادب»؛ هیچ ارثى همانند ادب نیست که از بزرگان به فرزندان برسد، در این مورد هم مصداق می ‏یابد.

 امام على(ع) فرمود: «وَقِّرُوا کبارَکُمْ، یُوَقّرْکُمْ صِغارُکُم»؛به بزرگانتان احترام کنید، تا کوچکترها هم به شما احترام کنند.

 امام صادق(ع) نیز فرموده است: «بِّروا آباءَکم، یَبِرُّکُمْ اَبْناؤکُمُ»؛به پدرانتان نیکى کنید، تا فرزندانتان هم به شما نیکى کنند. این دقیقاً برداشت محصول، از زراعتى است که انسان با رفتارش در زمین دل و لوح جان کودکان انجام می دهد.

مهمترین درس تربیتى، آن است که با عمل داده شود. کودکان نیز مستعدترین شاگردانی ‏اند که «درسهاى عملى» را با دقت، از رفتار ما می ‏آموزند. اگر ما به سالمندانمان احترام نگذاریم، از خردسالان و نوجوانان چه انتظارى داشته باشیم که با سالخوردگان و خود ما با احترام و تعظیم و تکریم، برخورد کنند؟ این ارتباط متقابل در تأثیرگذاریهاى رفتارى را نمی ‏توان نادیده گرفت. به قول معروف، اگر احترام امامزاده، توسط متولى رعایت نشود، از دیگران چه انتظارى است؟!

جاى سالمندان، پیش از آنکه در «آسایشگاه»ها و «سراى سالمندان» باشد، کانون گرم و بامحبت خانه ‏هاست، تا چراغ خانه روشن بماند و محور تجمع و الفت افراد گردند. و از اندیشه آنان نیز استفاده شود. بالاخره آنان، حاصل یک عمر، تجربه و چشیدن سرد و گرم روزگارند و می ‏توانند «مشاور» خوبى در تصمیم‏ گیریهاى زندگى باشند.

 آنچه در آینه جوان بیند یر در خشت خام، آن بیند

سالمنــدی

Gerontology (پیرشناسی): مطالعه علمی پدیده ها و بیماری های دوران پیری

Geriatrics : بخشی از علم پزشکی که با حالات و بیماری های دوران پیری سروکار دارد.

Gerontologist (پیری شناسی): متخصص مسائل دوران پیری

مقایسه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه

در حال توسعه

نرخ تولد بالا

درصد سالمندان پایین (5-4 درصد)

نرخ مرگ و میر در حال کاهش

امید زندگی پایین

پدیده سالمندی یک مسئله نوین است

توسعه یافته

نرخ تولد پایین

درصد سالمندان بالا (25-15 درصد)

نرخ مرگ و میر پایین

امید زندگی بالا (80-75 سال)

پدیده سالمندی یک مسئله مشهود است

مراحل زندگی انسان

از تولد تا یک ماهگی ← مرحله نوزادی

از یک ماهگی تا سن 12 سالگی ← مرحله کودکی

سنین تا بلوغ ← دوران نوجوانی

دوران بلوغ و شکوفایی آن (حدود 2 سال)

سنین حدود 26 یا 28 سالگی ← دوران جوانی

تا حدود 40 سالگی ← دوران میانسالی

از 40 تا 60 سالگی ← سنین بزرگسالی

از 60 سالگی به بعد ← سن کهولت و پیری

سالمندی

یک فرآیند زیست شناختی مشترک برای تمامی موجودات زنده است.

از زمان تولد شروع می شود و نمیتوان آن را متوقف یا معکوس نمود.

با مراقبت صحیح می توان فرآیند سالمندی را به تاخیر انداخت.

از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

اغلب افراد 60 سال یا بالاتر (یا 65 سالگی و بالاتر) به عنوان سالمند تلقی می شوند.

گروه های سالمند

1- سالمندان جوان ( Young-old ) – محدوده سنی 75-60 سالگی- از نظر جسمی فعال و از نظر ذهنی هوشیار

2- سالمندان پیر ( old-old )- بالاتر از 75 سال- از نظر جسمی شکننده و دارای انواع اختلالات جسمی و روانی

تغییرات در دوران سالمندی

  • ·       تغییرات استخوانی در دوران سالمندی

1.      استخوانها فشردگی خود را از دست داده و شکننده می شوند (استئوپوروز)

2.      استئوپروز در زنها پس از یائسگی شایعتر است.

3.      با افزایش سن کاهش کلسیم از استخوان بسیار بیشتر از ذخیره کلسیم تازه می باشد.

4.      با یک فشار مختصر ممکن است استخوانها شکسته شوند.

5.      استخوانهای شکسته به آسانی بهبود نمی یابند.

  • ·       تغییرات عضلانی در دوران سالمندی

1.      عضلات به تدریج دچار لاغری و ضعف می شوند.

2.      عضلات مسئول حرکات سریع بیشترین آسیب را می بینند (عضلات اسکلتی)

3.      کاهش عملکرد قلب، کلیه و ... بوجود می آید.

4.      فونکسیون کلیه در یک فرد 70 ساله حدود 30 درصد کاهش می یابد.

5.      عضلات مسئول کارهای جسمی سنگین کمتر تحت تاثیر قرار می گیرند.

  • ·       تغییرات چربی در دوران سالمندی

1.      ذخیره چربی در قسمت پایین شکم، باسن و قسمتهای بالای ران شایع است.

2.      کاهش فعالیت و عدم کاهش غذای مصرفی سبب افزایش چربی بدن می شود.

3.      پاها لاغرتر با تنه گرد و وزن ثابت (توزیع مجدد چربی در بدن)

4.      فقدان چربی زیر جلدی ← ظاهر تکیده+عضلات لاغر

5.      پوست ← خشک خارش

  • ·        تغییرات آب بدن در دوران سالمندی

درصد طبیعی آب بدن

دوران جنینی 90% وزن بدن

دوران نوزادی 80% وزن بدن

دوران بلوغ 70% وزن بدن

درصد آب بدن در دوران پیری

مرد 65 ساله 60% وزن بدن

مرد 80-70 ساله 55% وزن بدن

زن 80-70 ساله 50% وزن بدن

1.      افراد سالمند کمتر احساس تشنگی می کنند و کمتر آب می نوشند بنابراین به سادگی دچار کم آبی می شوند که خطرناک است.

2.      در دوران سالمندی آب بدن به شدت کاهش می یابد.

حفظ تندرستی سالمندان

چون پیر شدن قابل اجتناب نیست، بنابراین باید با کمی مراقبت و احتیاط از بسیاری از ناتوانی ها جلوگیری یا آنها را به تعویق انداخت.

مراقبتها باید از میانسالی (دهه پنجم زندگی) شروع شود چرا که میانسالان فعلی سالمندان آینده خواهند بود.

پیشگیری از حوادث در سالمندان

  • عدم توانایی حرکات سریع و سرگیجه از علل عمده حوادث در سالمندان می باشد.
  • شکستگی استخوان پاها و لگن شایع و از دلایل عمده ناتوانی در سالمندان می باشد.
  • 75 درصد حوادث در منزل یا حوالی آن رخ می دهند که شایعترین نوع حادثه افتادن می باشد.

اقدامات حفظ تندرستی نسبی در افراد سالمند

  • انجام فعالیتهای روزمره زندگی ( A.D.L ) در ساعات مشخص و منظم برای حفظ نظم ریتم بیولوژیک بدن
  • داشتن یک برنامه خواب منظم (خوابیدن در ساعات منظم + عدم مصرف قرصهای خواب آور و ...)
  • حفظ بهداشت فردی (استحمام روزانه، بهداشت دهان و دندان و ...)
  • حفظ حرکات طبیعی روده ها (رژیم غذایی حاوی فیبر، داشتن فعالیت و ورزش و ...)
  • حفظ فعالیتهای اجتماعی (حفظ بهداشت روانی، مشارکت در امور اجتماعی و...)
  • اقدامات بهداشتی و پیشگیری کننده (کنترل منظم فشارخون، وزن بدن، معاینات دوره ای و ...)
  • دقت و احتیاط در دریافت داروها (عدم مصرف خودسرانه، کمک گرفتن از افراد حرفه ای و...)

پیام های بهداشتی برای سالمندان

1-     فعالیت های روزمره حفظ شوند و اجتناب از نشستن و خوابیدن طولانی

2-     انجام پیاده روی و اجتناب از تمرینات سنگین و ورزشی

3-     رژیم غذایی مناسب و متناسب با فعالیتهای فیزیکی

4-     کنترل چاقی با رژیم غذایی و ورزش

5-     خواب شبانه بدون استفاده از قرص

6-     رعایت بهداشت فردی (استحمام روزانه و استفاده کمتر از صابون)

7-     اجتناب از یبوست با تمرینات ورزشی و برنامه منظم اجابت مزاج

8-     اجتناب از تنهایی و خستگی و داشتن فعالیت اجتماعی

9-     درمان و مراقبت صحیح از بیماریها

10- دریافت معاینات بطور مکرر

11- اجتناب از هوای بسیار سرد و بسیار گرم

12- دقت لازم در زمان عبور از پله ها

13- روشنایی کافی محیط

14- اجتناب از انجام حرکات سریع

15- دقت در راه رفتن روی فرشها و قالیچه ها

16- در صورت افتادن حتماً با پزشک مشورت شود.

17- احتیاط در عبور از عرض خیابان

18- مصرف داروها با مشاوره پزشک

19- کمک گرفتن از اعضاء خانواده برای مصرف صحیح دارو

20- استفاده از دارو فقط در موارد ضرورت

21- مصرف مایعات فراوان و رژیم غذایی متناسب (ماهی، میوه، سبزیجات، کم نمک و ...)

بیماریها و اختلالات شایع در افراد سالمند

  • هیپرتانسیون
  • بیماری های قلبی
  • حوادث عروقی مغز
  • دیابت
  • سرطان
  • بیماریهای تنفسی
  • بی اختیاری ادراری
  • اختلال در بینایی و نابینایی
  • ناشنوایی و کم شنوایی
  • اختلالات حرکتی (آرتریت، آرتروز و ...)
  • اختلالات روانی
  • اختلالات دهان و دندان

منشور حقوق سالمندان از دیدگاه قرآن

 

 

 

سالمند :به افراد بالای 60 سال اطلاق می شود

پدیده سالمندی :

- بر اساس منابع علمی جمعیت ، زمانی که 8 % جمعیت را افراد 65 سال و بالاتر و یا 12 % جمعیت را افراد 60 سال و بالاتر تشکیل می دهد پدیده سالمندی در جمعیت استقرار می یابد .

مسلمابا مسن شدن جمعیت بار مضاعف بیماریهاو افزایش خطر ناتوانی ،منجر به توسعه بیماریهای مزمن ودر نتیجه افزایش هزینه ها وافت سطح کیفی زندگی می گردد.

بطوریکه امروزه حدود 700 میلیون نفر از جمعیت جهان را افراد سالمند بالای 60 سال تشکیل می دهند

و تا سال 2020 این رقم به بیش از یک میلیارد نفر خواهد رسید.

در کشور ما بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 75 سالمندان بالای 60 سال حدود 6/6% کل جمعیت را شامل می شدند

وبراساس سرشماری سال 85 این میزان به حدود 7.3% رسیده است

و پیش بینی می شود تا سال 1429 به 24/9% برسد .

 

اطلاعات جمعیتی سالمندان تحت پوشش دانشگاه

جمعیت کل تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد درسال 90 تعداد 4927674 نفر

  • جمعیت کل سالمندان ( جمعیت بالای 60 سال ) 349783 نفر
  • درصد جمعیت سالمندان 7.09در صد

مردان

زنان

شهر

روستا

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

179126

51.2

170657

48.8

249103

71.3

100680

28.7

                     

مقایسه پیش بینی روند سالخوردگی جمعیت در ایران، جهان و مناطق توسعه

 

وضعیت سوء تغذیه در سالمندان

شیوع سوء تغذیه در سالمندان که توسط پژوهشکده بوعلی با همکاری معاونت بهداشتی صورت گرفته است نشان داد که 12 درصد سالمندان دچار سوء تغذیه و 45.3 درصد در معرض خطر سوء تغذیه و 42.7 درصد سالمندان دارای وضعیت تغذیه ای مناسب می باشند .

سوء تغذیه در زنان بیش از مردان ،در روستائیان بیش از شهرنشینان و در افراد بی سواد بیشتر از با سواد و در سالمندانی که تنها زندگی می کنند بالاتر است .

شیوع افسردگی در سالمندان

بررسی انجام شده در سال 85 نشان داد که شیوع افسردگی در سالمندان 23.3 درصد می باشد که این رقم در مردان روستایی بیش از مردان شهری و زنان شهری بیش از زنان روستایی می باشد افسردگی در زنان (23.4) بیش از مردان (22) درصد می باشد .

رابطه افسردگی با سوء تغذیه نشان داد که 23.7 درصد افرادی که سوء تغذیه دارند افسرده هستند در صورتیکه افرادی که سوء تغذیه ندارند 20.7 درصد افسرده می باشند

 

 

سالمندان بالای 60 سال غربالگری شده برحسب جنس در سال 1389

• زن 5676       54.5 درصد

• مرد 4723      45.5 درصد

• جمع کل 10399

• 18درصددارای اختلال بینائی می باشند

• 13.5درصددارای اختلال شنوائی می باشند

• 5.6درصد افسرده می باشند

• 8درصدمبتلا به دمانس می باشند

• 8درصد بی اختیاری ادرار دارند

• در تمام موارد بررسی شده درصد ابتلا ء خانم ها بیشتر از آقایان می باشد جز مصرف دخانیات که مصرف آن در آقایان بیشتر ازخانم ها می باشد .

پیشنهادات :

 

• آموزش رکن اساسی در پیشگیری وارتقاء سلامت دارد لذا برنامه های آموزشی جهت ارائه دهندگان خدمات وسالمندان باید باجدیت اجرا گردد .

• در آموز ش سالمندان توصیه به فعالیت بدنی مناسب ، راه های اصلاح تغذیه و توصیه به ترک استعمال دخانیات می تواند از مهمترین فاکتورهای پیشگیری کننده باشد .

• ضرورت ایجاد قوانین خاص حمایتی مرتبط با امور سالمندان

• ایجاد نظام تامین اجتماعی ویژه دوران سالمندی بصورت همگانی

• تشکیل انجمن های حمایت از سالمندان توسط خود آنان ونمایندگان از سازمانهای مرتبط

• پیش بینی حمایتهای بیمه ای خاص در مقابل خطراتی که سالمندان راتهدید می کند.

• ایجاد بخشهای مخصوص سالمندان در بیمارستانها

• حمایت های مالی وغیر مالی دولت از

• خانواده های دارای سالمند

• تربیت متخصصان طب سالمندی

بکارگیری امکانات واهمیت دادن به گذراندن اوقات فراغت ازطریق تشکیل اردوهای زیارتی تفریحی برای پیشگیری از انزوا وگوشه گیری سالمندان

اقدامات تبلیغی وترویجی برای تبین نقش ،جایگاه ومنزلت افراد سالمند درجامعه


مادر مقابل سالمندان دو مسئولیت داریم

از آنان درس گیریم

     و دست آنان گیریم

سالمندی سالم، اختلالات تغذیه‌ای و ارزیابی آن در سالمندان

سالمندی سالم

توانایی حفظ خطر پایین ابتلاء به بیماری یا ناتوانی، حفظ  -عملکرد بالای ذهنی و جسمی و داشتن یک زندگی فعال

سالمندی

• در حال حاضر بالغ بر 3 میلیون آمریکایی بالای 84 سال سن دارند.

• پیش بینی می‌شود تا سال 2050 بیشتر از 30 میلیون نفر بالای این سن باشند.

• تئوری‌های سالمندی در اسلاید‌های بعدی ارائه شده‌اند.

سالمندی سالم تداخل بین:

– ژن‌ها

– محیط

– عوامل مرتبط با شیوه زندگی

بهبود شرایط محیطی کاهش میزان‌های ابتلاء و مرگ ومیر و افزایش امید به زندگی

اثر فقر و فراوانی بر بقاء و سلامت آینده فرد و نوادگان او ( Barker Hypothesis )

• رژیم غذایی

• فعالیت فیزیکی

نتایج پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند:

• همچنانکه ما مسن‌تر می‌شویم اثر عوامل محیطی بر سلامتمان مهمتر می‌شوند و اثر عوامل ژنتیکی بر سلامت کمرنگ‌تر می‌شوند.

• شرایط زندگی در سالمندی از پیش تعیین شده نیست .

• ناتوانی در سالمندی قابل پیشگیری وبطور قابل ملاحظه‌ای برگشت‌پذیر است.

Harvard Medical School Report . 2001

قانون 1 %

• پس از 25 سالگی، به ازاء هر سال یک درصد از ظرفیت هوازی ، قدرت ماهیچه‌ای ، سرعت و سایر عملکرد‌های فیزیکی خود را از دست می‌دهیم. (نتایج مطالعات پیشین)

• مطالعات جدید این موضوع را ضرورتا نشان نداده‌اند. میزان فعالیت ، ورزش مفرح و رژیم غذایی سالم اثرات بسیار قوی بر عملکرد، کاهش و حتی توقف روند از دست‌دهی ظرفیت‌های فیزیکی داشته‌اند.

مهمترین علل مرگ در سنین بالای 65 سال (سال 2001)

• Heart Disease 32%

• Cancer 22%

• Stroke 8%

• Chronic respiratory 6%

• Flu/Pneumonia 3%

• Diabetes 3%

• Alzheimer’s 3%

در مجموع = 65%

عوامل خطر تاثیر گذار بر وضعیت تغذیه سالمندان


برنامه مدل تغذیه سالم

“ Healthy Eating for Successful Living in
Older Adults”

• اقتصادی-اجتماعی

• روحی-روانی

• محیطی

• فیزیولوژیک

• دارودرمانی گسترده

• نیازمندی‌های تغذیه‌ای

اثر تغییرات فیزیولوژیک بر وضعیت تغذیه

• کاهش حس چشایی و بویایی و کاهش پذیرش و مطلوبیت غذا

• کاهش زیست دسترسی پروتئین‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی

• کاهش تولید آلبومین و پاک سازی داروها

• تغییر در وضعیت دندانها

• کاهش ترشح اسید، فاکتور داخلی و پپسین معده

• کاهش اندازه کبد و جریان خون

• رشد بی‌رویه میکربی در روده کوچک (بویژه در التهاب آتروفیک معده)

• تغییر در ترکیب بدن (کاهش حجم عضلات و افزایش بافت چربی)

برخی از مشکلات مرتبط با تغذیه در سالمندی

• کاهش متابولیسم بدن منجر به کاهش نیاز به انرژی می‌شود.

• سوءتغذیه پروتئین-انرژی در سالمندی بسیار شایع است.

• رژیم غذایی ناکافی نیز بسیار متداول است.

• احتمال تغییر رژیم سالمند بر خلاف توصیه‌های پزشک

مداخلات تغذیه‌ای

• مکمل یاری فولیک اسید و ویتامین ب6 باعث کاهش خطر بروز بیماری‌های قلبی می‌شود.

• دریافت ناکافی این دو ویتامین باعث افزایش سطح هموسیستئین سرم و خطر بروز بیماری قلبی می‌شود.

( Folate RDA:180 ug (recommend: 300-600 ug

 (Vitamin B6 RDA: 1.6 mg (recommend: 3-10 mg

Rimm et al 1998

 

Vitamin E, B-carotene and Vitamin C

• مکمل یاری این ویتامین‌ها بطور قابل توجهی باعث کاهش خطر ابتلاء به سرطان می‌شود.

 • سرطان دستگاه گوارش، پروستات، سینه، مری و ریه

Slater and Block 1991

Knecht et al 1991; Blot et al 1993

 

 

 

عوامل خطر تغذیه‌ای

• کمتر از 8 وعده غذای اصلی در هفته

• کمتر از یک فنجان شیر در روز

• دریافت کم یا عدم دریافت میوه و سبزی

• اتلاف غذا

• عدم مصرف آب و غذا، طولانی مدت

• افسردگی و زندگی تنها

• تغییر وزن غیر منتظره

• مشکل در خرید و تهیه غذا

• درآمد ناکافی

• ناتوانی

سایر ملاحظات تغذیه‌ای

• تداخل دارو با مواد مغذی

• بی اشتهایی سالمندی

• آرتریت (مشکل در تهیه و مصرف غذا)

• مشکلات روده‌ای و مثانه (افزایش خطر عفونت ادراری و یبوست و نیاز بیشتر به آب و فیبر غذایی)

• مشکلات دندانی (توانایی غذا خوردن و انتخاب غذا)

• مشکلات بینایی (اثر بر خرید و تهیه غذا) آنتی‌اکسیدانها می‌توانند موجب پیشگیری از بروز آسیب‌های چشمی شوند.

• استئوپروز (بویژه در زنان) نقش ورزش، ویتامین د و کلسیم

• بیماری آلزایمر (کاهش چشایی و بویایی، کاهش وزن و سوءتغذیه)

زندگی ساکن و غیر فعال

انتخاب های نادرست غذا

مصرف زیاد نمک و شکر

مصرف سیگار

دانش تغذیه‌ای و سلامت ناکافی (عدم اطلاع کافی از عوارض)

فقدان انگیزه کافی برای تغییر در شیوه زندگی

نتایج نامطلوب:
بیماری‌های ناشی از فعالیت کم
(Hypo kinetic Diseases)

• بیماری‌های قلبی-عروقی

• حمله مغزی

• دیابت

• سرطان

مداخلات آموزشی برای اصلاح شیوه زندگی
گروههای غذایی

گروه شیر و لبنیات: شیر، ماست، پنیر، کشک و دوغ

حداقل 2 واحد در روز

گروه گوشت، حبوبات و مغز‌ها: 40-30 گرم گوشت پخته، یک لیوان حبوبات پخته، مغز دانه‌ها و تخم مرغ حداقل 4-3 واحد

ماهی و میگو و مرغ ارجحیت دارند.

سویا ؟؟ (پروتئین، کلسیم، آهن و امگا – 3)

گروه نان و غلات:
30 گرم از انواع نان‌های سبوس‌دار، نصف لیوان برنج پخته یا ماکارونی پخته حداقل 6 وعده

نان وغلات در وعده‌های مکرر غذایی در روز و با بار گلیسمیک پایین

گروه میوه و سبزی
:
یک پرتقال، نارنگی، سیب یا انار نصف لیوان گیلاس یا حبه انگور یا نصف لیوان آب میوه ؟؟ یک لیوان سبزی برگی

حداقل 5-4 وعده

اگر مشکل دندانی یا گوارشی است، بشکل خرد یا رنده شده، پوره شده و کمی پخته

مواظبت در مورد دریافت قند و شکر نوشیدنی شیرین و شیرینی

تنظیم برنامه غذایی سالمندان

• کمک و راهنمایی درجهت خرید، تهیه و مصرف غذا توسط سالمند

• تهیه برنامه ‌های غذایی به نسبت شرایط سالمند

• برنامه ‌های کمک‌های غذایی خاص برای گروههای بسیار آسیب‌پذیر

• پیشنهاد برنامه براساس فرهنگ و عادات غذایی

پرسشنامه ارزیابی مصرف سالمند

• سوال‌ها بایستی تامین کننده اطلاعات مورد نیاز در مورد دریافت روزانه و عادات غذایی و خطرات احتمالی تغذیه‌ای باشند.

نمونه سوال‌ها:

• در روز چند وعده میوه مصرف می‌کنید؟

• در روز چند وعده سبزی مصرف می‌کنید؟

• در روز چند وعده شیر، پنیر، ماست ، غذاهای غنی از کلسیم یا فراوردهای سویا مصرف می‌کنید؟

راهنمایی های رژیمی برای پیشگیری از بیماری های قلبی ـ عروقی

  • مصرف غذاهای حاوی غلات کامل
  • تنظیم فاصله بین وعده های غذایی و مقدار مصرف در هر وعده
  • کنترل وزن در محدوده سالم
  • عدم مصرف نمک در سفره
  • آشنایی با برچسپ های غذایی
  • افزایش دریافت میزان فیبر رژیم غذایی

یک الگوی صحیح غذایی بایستی:

• کافی باشد. ( تامین مواد مغذی ضروری و انرژی کافی برای فرد سالم )

• متعادل باشد. ( مقدار و نوع منابع غذایی دریافتی به گونه ای باشد که نیاز بدن به تمام مواد مغذی تامین شود) • حاوی انرژی لازم باشد. ( نه باعث اضافه وزن و نه کاهش وزن شود )

• متنوع باشد. ( از گروههای مختلف غذایی روزانهاستفاده شود)

• در حد اعتدال باشد. ( در خوردن چربی های مضر، شکر و نمک دقت شود )

   

 

Top of Form

Bottom of Form

 

توصیه‌های مفید

• عدم مصرف غذاهای چرب و سرخ شده و جایگزینی روغن مایع

• افزایش وعده‌های غذایی در روز

• مصرف غذاهای آب‌پز، بخار‌پز، کباب‌پز یا تنوری

• عدم مصرف سس‌های سالاد و جایگزینی آب لیمو، غوره یا نارنج تازه

• عدم مصرف یا کاهش مصرف غذا‌های کنسروی

• کم کردن مصرف نمک و عدم مصرف غذاهای شور و نمک‌سود

• جدا کردن پوست مرغ و چربی‌های گوشت

• عدم مصرف دل و قلوه و کله پاچه

• کاهش مصرف گوشت قرمز و چربی حیوانی و لبنیات پرچرب و محدودیت دریافت تخم مرغ

• مصرف 8-6 لیوان آب روزانه

• کاهش مصرف حبوبات در صورت نفخ

• ا فزایش فعالیت فیزیکی و ورزش مناسب

• آهسته غذا خوردن و جویدن کامل غذا


بررسی سالمند از نظر سوء تغذیه ( چاقی-لاغری
)

• BMI اگر کمتر از 22 است فرم ارزیابی تغذیه را برای او کامل کنید.

• اگر بین 9/22- 22 است ارزیابی اختلالات تغذیه‌ای سطح غیر پزشک لازم است.

جدول ارزیابی سالمند: حداکثر 13 امتیاز

  • ·         اگر امتیاز از 5/4 کمتر باشد: مشکل شدید تغذیه‌ای و احتمال عدم تغذیه از راه دهان
  • ·         پیرامون دور بازو و ساق پا در سالمند نباید کمتر از 21 و 31 باشد.
  • ·         در هر حال امتیاز 5 :سوء تغذیه شدید و ارجاع فوری به بیمارستان
  • ·         امتیاز بین 9/5 - 5 :در معرض خطر سوء تغذیه آموزش تغذیه و پیگیری 3 ماهه
  • ·         امتیاز بیشتر از 9/5 :آموزش تغذیه و مراجعه سالانه

چرا تغذیه سالم در سالمندی اهمیت دارد؟

• اپیدمی و شیوع بالای بیماری‌های مزمن و غیر‌واگیر (بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت، سرطان‌ها و استئوپورز....).

• وجود شواهد بسیار زیاد در مورد اثرات راهبردهای تغذیه صحیح در پیشگیری و جلوگیری از پیشرفت بیماری‌های مزمن

مزایای فعالیت فیزیکی و ورزش

• می‌تواند موجب ایجاد تغییر اساسی در زندگی شخص شود، صرف‌نظر از سن یا ناتوانی موجود.

• اضافه کردن زندگی به یک سال عمر در مقایسه با اضافه کردن یک سال به یک زندگی.

• بهبود پر فشاری خون

• افزایش توان قلبی- عروقی

• افزایش تعادل فیزیولوژیک

• افزایش عملکرد ریوی و تنفسی

• افزایش عملکرد سیستم ایمنی

• کاهش افسردگی و نگرانی

• کنترل چاقی

اجزاء تناسب فیزیکی

• توان و قدرت ماهیچه‌ای

• انعطاف‌پذیری

• ترکیب بدن

• توان قلبی-عروقی

سالمندی موفقیت‌آمیز: میانسالی

• حفظ وزن مطلوب

• تغذیه سالم

• ورزش منظم

• کنترل منظم سلامت و درمان صحیح

• اجتناب از مواجهه با سموم

• تغذیه مطلوب

– زنان: مکمل کلسیم و ویتامین D

– مردان: رژیم غذایی که باعث پیشگیری از بروز بیماری قلبی-عروقی شود.

• ورزش منظم

• کنترل منظم سلامت به منظور تشخیص زودرس بیماری‌های مهم

– مردان: غربالگری پروستات

– زنان: ماموگرافی

• پیشگیری از بروز بیماری‌های مزمن

• حفظ فعالیت‌های اجتماعی

• تغذیه مطلوب و مصرف مکمل‌های غذایی

• ادامه ورزش تا حد ممکن

• پایش منظم سلامت و کنترل مناسب بیماری‌ها – تاکید بر حفظ عملکردهای اجتماعی، فیزیکی و فیزیولوژیک

• حفظ فعالیت‌های اجتماعی

راه حل‌های راهبردی

• فعالیت فیزیکی

• ورزش

• تغذیه سالم

• اجتناب یا توقف مصرف سیگار و مواجهه با سموم

راهنمای بالینی پرستاری مبتنی بر شواهد سالمندی

بیان مشکل Problem Defination

اختلال درالگوی خواب در ارتباط با ترس واضطراب ناشی ازمحیط بیمارستان، شب ادراری، تغییر در دوره های خواب ناشی ازافزایش سن .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

پرستار باید قادر باشد :

- الگوی مناسب خواب را که با معیارهای زیرمشخص می شود حفظکند : احساس رضایت، وضعیت مناسب ومتعادل فکری ومغزی، عدم وجودعلایم خستگی وبی خوابی مانند خمیازه آشیدن مکرر و کسالت داشتن و ...

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - به مددجو برای تعیین بهترین زمان مناسب برای استراحت وخواب شبانه کمک کنید .

٢ - مددجو را با محیط درمانی برای کاهش استرس وی آشنا کنید .

٣ - مشکلات گوارشی را ( درصورت وجود ) کنترل ودرمان کنید .

۴ - به مددجو جهت تعیین مناسب ترین راهکارهای آرام سازی و کنترل استرس کمک کنید .

۵ - درصورت بستری بودن مددجو در صورت کمک ان، الگوی طبیعی خواب و استراحت وی را حفظ کنید .

۶ - محیط را برای استراحت مددجو آماده نمایید .

٧ - داروهای مصرفی بیمار را از نظر روش مناسب استفاده و اثرات جانبی بررسی نمایید .

٨ - صدای زنگ تلفن و زنگ اخبار و ... را کاهش دهید .

٩ - درصورت نیاز مددجو را به سرویس های مرتبط ارجاع دهید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - روش های مناسب آرام سازی را به مددجو آموزش دهید .

٢ - به مددجو توصیه نمایید حتی الکمک ان روزها استراحت نکند .

٣ - به مددجو گوشزد نمایید که تغییر درالگوی خواب با افزایش سن طبیعی است .

۴ - به مددجو آموزش دهید که شب ها قهوه و چای آمتری استفاده نماید .

۵ - به مددجو آموزش دهید درصورت عدم وجود موارد منع مصرف، از لبنیات و شیر بیشتری استفاده نماید .

۶ - به مددجو آموزش دهید در صورت کمک ان شب ها قبل از خواب مطالعه نماید .

٧ - به مددجو آموزش دهید به منظور کاهش تعداد دفعات دفع ادرار، شب ها مایعات کمتری استفاده نماید .

٨ - به مددجو راهکارهای ترک مصرف سیگار را آموزش دهید .

بیان مشکل Problem Defination

اختلال در فرآیندهای خانوادگی در ارتباط با ناتوانی پیشرونده جسمانی، مشکلات روانی واجتماعی ومالی، عدم

آگاهی مناسب درمورد تغییرات فیزیولو یک مرتبط با افزایش سن و عدم دسترسی به حمایت های مناسب در جامعه .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- خانواده و پرستار نیازهای مددجو را بیان نمایند .

- مددجو بصورت مشتاقانه و داوطلب در برنامه های تصمیم گیری شرکت نماید .

- مددجو با محیط تعاملات مناسبی داشته باشد .

- مددجو در محدوده توانایی خود از حداآثر توان بالقوه اش بهره ببرد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - مددجو و خانواده ا ش را به بیان احساسات خود تشویق کنید .

٢ - درصورت کمک ان مددجو و خانواده اش را برای تعاملات و گفتگوی صمیمانه خانوادگی تنها بگذارید .

٣ - اهمیت استراحت و تغذیه مناسب را به مددجو و خانواده اش گوشزد نمایید .

۴ - راهکارهای تطابق و سازگاری را به بیمار و خانواده وی آموزش دهید .

۵ - درهدف گذاری برای اقدامات حمایتی - درمانی، مددجو و خانواده را مشارکت دهید .

۶ - در صورت تداوم مشکل، بیمار را به مرکز مناسب ارجاع دهید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - آگاهی لازم در مورد تغییرات فیزیولو ژیک مرتبط با افزایش سن را به بیمار و خانواده ارائه دهید .

٢ - روش های دستیابی به انواع حمایت های اجتماعی را به بیمار و خانواده اش آموزش دهید .

٣ - اهمیت تطابق با وضعیت موجود را به خانواده مددجو گوشزد نمایید .

بیان مشکل Problem Defination

احساس تنهایی وعزلت در ارتباط با کاهش کمک ان حضور درجامعه به دلایل مالی، جسمی وروانی .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- عدم احساس تنهایی و عزلت که با معیارهای حفظ ارتباط با دیگران مشخص می شود .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - به مددجو در برنامه ریزی جهت حفظ و ارتقاء راهکارهای افزایش ارتباطات اجتماعی کمک کنید .

٢ - از روش های حفظ ارتباطات صمیمی مثل لمس ( باتوجه به فرهنگ و مذهب بیمار ) استفاده کنید .

٣ - درصورت بستری بودن بیمار، حتی الکمک ان محیطی مشابه با محیط زندگی طبیعی وی طراحی نمایید .

۴ - وسایل ارتباط جمعی را در دسترس بیمار قرار دهید .

۵ - مددجو را به عضو شدن در جوامع گوناگون تشویق نمایید .

۶ - بیمار را به سازمان های حمایت مالی ارجاع دهید .

٧ - درصورت نیاز مددجو را به مرکز مشاوره درمانی ارجاع نمایید .

٨ - علایق مددجو را کشف کرده و از آنها در جهت افزایش کمک ان ارتباط استفاده کنید .

٩ - به مددجو در تنظیم برنامه مناسب ورزشی کمک نمایید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - به خانواده بیمار اهمیت تداوم ملاقات های منظم و حفظ ارتباط با مددجو را گوشزد کنید .

٢ - برای حفظ تعامل بیشتر، تلفن را در دسترس مددجو قرار دهید .

٣ - اهمیت حفظ الگوی مناسب ارتباطی را به همراهان گوشزد کنید .

۴ - روش های کنترل استرس وآرام سازی را به مددجو و خانواده اش آموزش دهید .

اختلال شنوایی

اختلال شنوایی در ارتباط با تغییرات استحاله ای و تخریبی در ساختمان گوش و اعصاب شنوایی

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

مددجو با استفاده از توانایی موجود، حداآثر تعاملات را با محیط داشته باشد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - آانال گوش را از نظر ترشحات و واآس بررسی کنید .

٢ - جهت کمک به لب خوانی مددجو نور مناسبی را در محیط فراهم کنید .

٣ - سر و صدای محیط را آم کنید .

۴ - برای شروع ارتباط آلامی، ابتدا مددجو را مطلع کنید .

۵ - حداآثر فاصله را جهت بهبود ارتباط آلامی ( بین یک تا دو متر ) حفظ نمایید .

۶ - حین صحبت با مددجو از جویدن آدامس و خوردن، اجتناب کنید ( احتمال بروز خطا در لب خوانی توسط مددجو ).

٧ - بلندی مناسب صدا را در شروع و خاتمه جملات حفظ نمایید .

٨ - از جملات ساده و مختصر استفاده کنید .

٩ - عبارات را در صورت لزوم تکرار کنید .

١٠ - از راهکارهای دیگر مناسب جهت موثرتر آردن تعامل و ارتباط با مددجو ( رفتارهای ارتباط غیر کلامی ،

نوشتار و ...) استفاده کنید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - به مددجو توصیه کنید از وسایل کمک شنوایی ( مثل سمعک ) درصورت تجویزاستفاده نماید .

٢ - به مددجو توصیه کنید روش صحیح استفاده از سمعک را بکار بندد .

٣ - به مددجو آموزش دهید استفاده از سمعک نیز مانند عینک در جامعه پذیرفته شده است و با تداوم استفاده برای

فرد، پذیرفته خواهد شد .

۴ - به خانواده مددجو توصیه کنید محیطی پذیرا برای وی فراهم نمایند .

بیان مشکل Problem Defination

افسردگی

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

پرستار باید قادر باشد :

- از بیمار در تعاملات اجتماعی در طول فعالیتهای برنامه ریزی شده حمایتکند .

بیمار باید قادر باشد :

- احساس خود ارزشی را بیانکند .

- آغازگر بعضی از گفتگوها باشد .

- در مراقبت از خود مشارکت داشته و فعالیتهای روزانه خود را انجام دهد .

- با اقوام، دوستان و آارآنان تعامل بیشتری داشته باشد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - توجه داشته باشید که تعیین قابلیتهای جسمی بیمار، تعادل بین تمایلات و توانایی ها، احساس مفید بودن یا عدم

مفید بودن را تقویت میکند .

٢ - جهت افزایش احساس کنترل بیمار، وی را در طرح ریزی فعالیتهای روزانه زندگیشان مشارکت دهید .

٣ - وضعیت تغذیه، دفع، خواب واستراحت و آسایش فیزیکی بیمار را کنترل کنید .

۴ - مطمئن شوید که آلیه کمک انات مورد نیاز برای خود مراقبتی در دسترس بیمار هستند ( برای جلوگیری از

بعضی اقدامات غیر ضروری ).

۵ - بیمار را به ورزش تشویق کنید ( ورزش باعث جابجایی سروتونین و نوراپی نفرین در مغز می شود که در

افسردگی کاهش یافته است ). ورزش همچنین باعث افزایش میزان انرژی و بهبود الگوی خواب بیماران مسن

میشود .

۶ - فرد مسن را به فعالیتهای آرامش دهنده و لذت بخش و گوش آردن به موسیقی تشویق کنید .

٧ - در حل مشکلات به وی کمک کنید .

٨ - درصورتی که اختلالات فیزیکی موجب اختلال در خود مراقبتی شده است با آادر درمان، فیزیوتراپ و سایر

متخصصین مربوطه مشورت کنید .

٩ - حمایت اجتماعی از بیمار را افزایش دهید ( فامیل، دوستان، گروه های اجتماعی و منابع بیمارستانی ).

آموزش به بیمار Patient Education

١ - به بیمار در مورد پاتولوژی اولیه افسردگی آموزش دهید .

٢ - به بیمار در مورد عوامل برگشت دهنده بیماری آموزش دهید .

٣ - به بیمار در مورد خطرات قطع داروهای تجویزی ( مگر در صورت مشورت با پزشک ) آموزش دهید .

۴ - به بیمار در مورد دلیل اینکه چرا چندین هفته جهت تاثیر داروهای ضد افسردگی زمان لازم است، آموزش

دهید .

۵ - در مورد نیاز به الگوی جدید ورزشی بعد از ترخیص آموزش دهید .

۶ - روز، زمان و محل پیگیری های بعدی را به بیمار یادآوری کنید .

٧ - زمان و مکان تماس با پزشک را به بیمار یادآوری کنید .

٨ - به بیمار در مورد درمان شامل هدف، مقدار، فاصله زمانی وعوارض دارویی توضیح دهید .

اختلال در الگوی خواب

بیان مشکل Problem Defination

اختلال در الگوی خواب در ارتباط با آپنه شبانه، بی خوابی مرضی، سندرم پاهای بی قرار و سایر اختلالات .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

پرستار باید قادر باشد :

- عوامل خطر مهم بی خوابی شدید در بیمار را تشخیص دهد .

- نحوه استفاده از لوازم نگه دارنده فشار ریوی مثبت را بطور مکتوب آموزش دهد .

- عوامل محیطی مخل آسایش و خواب را تشخیص دهد .

- هنگام پذیرش بیماران الگوی خواب بیمار را بطور آامل مورد بررسی قرار دهد .

- آیفیت و آمیت خواب بیمار را در وضعیت طبیعی ( عدم مشکل در خوابیدن ) بررسیکند .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - بیماران را از نظر آپنه حین خواب، حرآت بیش از حد معمول پاها در حین خواب و اختلال در بیدار ماندن در طول فعالیتهای روزانه، مشاهده کنید .

٢ - بیمار را از نظر اختلالات جسمی، و روحی - روانی که از علائم آنها مشکل در خواب است مانند افسردگی، درد، آنمی واورمی، کنترل کنید .

٣ - در صورتیکه مشکل در خوابیدن به علت آپنه باشد، درمان هایی از قبیل نگهداری فشار مثبت راه هوایی لازم است . حفظ بهداشت لوازم مربوطه و نیز ماسکها ضروری است .

۴ - در مورد استفاده بیمار از داروهایی که ممکن است باعث اختلال در خواب شوند بررسی مجدد انجام دهید .

در بی خوابی های متوسط تا شدید خصوصاً در مواقعی که عامل آن مربوط به آپنه حین خواب یا سندرم پای بیقرار باشد، بیمار را به متخصص بهداشت  روان ارجاع دهید .

۵ - در بیماران دچار آپنه حین خواب و سندرم پای بیقرار در مواقع استفاده از داروهای آرام بخش برنامه مراقبتی و یژه طرح کنید .

بررسی کنید و میزان خشنودی بیمار (PSQI)

۶ - آمیت و آیفیت خواب را باکندآس آیفیت خواب پیترزبورگ

از آیفیت خواب خود را به سایر پرستاران ومراقبین بازخور دهید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - از بیمار بخواهید که از خوردن و آشامیدن غذاها و مایعات محرک در زمان غروب ( از جمله آافئین وچای )

اجتنابکند .

 (relaxation)را به بیمار آموزش دهید .

 ٢ - تکنیک های آرام سازی

٣ - از بیمار بخواهید که در طول روز چرت نزند .

۴ - تنظیم ساعات خواب و بیداری روزانه ( بطور منظم ) را به بیمار آموزش دهید .

۵ - بیمار را به انجام ورزش های منظم روزانه تشویق کنید .

۶ - بیمار را به استفاده از شیر گرم قبل از خواب و یا غذای مختصر و سبک در رختخواب تشویق کنید .

٧ - به بیمار آموزش دهید با بستن در اتاق و سایر اقدامات لازم از سر و صدای زیاد محیط دور باشد .

تمیز آردن و نگهداری فشار مثبت راه هوایی ( آموزش مکتوب C-pap )

 ٨ - به بیمار در مورد نحوه استفاده ازارائه کنید .

بیان مشکل Problem Defination

سوء رفتار با افراد مسن

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

پرستار باید قادر باشد :

- یک محیط امن برای فرد مسن برقرارکند .

- به حقوق بیماران احترام بگذارد .

- بیماران را به حقوق خود آشناکند .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - با سالمند مصاحبه آرده و از وی در مورد نحوه سوء رفتار گزارش دریافت کنید .

٢ - از بیمار حمایت کنید تا بدون ترس در مورد جزئیات واقعه سوء رفتار صحبتکند .

٣ - درباره حقوق بیمار با وی صحبت کنید تا در مواقع لازم با قدرت و قوت و مستقل برخورد نماید .

۴ - از دیگر اعضاء تیم درمان مانند مشاور برای کاهش ترس بیمار درمواقع لازم کمک بگیرید .

۵ - به بیمار برای تشخیص محدوده و حیطه شخصی خود در جهت احساس امنیت نمودن وکنترل خود کمک نمایید .

 آموزش به بیمار Patient Education

- به بیمار در جهت شناسایی و پاسخ به موقع به تهدیدات سوءرفتار یا انجام سوءرفتار با در اختیار گذاشتن

شماره تلفن منابع حمایتی، پلیس و دیگر شماره های مهم برای استفاده در مواقع لازم، آموزش دهید .

- بیمار را به حفظ ارتباط با منابع مشورتی و حمایتی تشویق نمایید .

اضطراب ناشی از ضربه، بیماری و ناتوانی

بیان مشکل Problem Defination

اضطراب ناشی از ضربه، بیماری و ناتوانی

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- مددجو کاهش اضطراب را نشان دهد .

- مددجو و خانواده وی قادر باشند منابع تهدید آننده وموقعیتهای استرس زا را شناسایی آنند .

- مددجو و خانواده وی سازگاری پیدا آرده و روشهای مواجهه با موقعیتهای استرس زا را بدانند .

- مددجو افزایش در میزان راحتی جسمی و روانی را تجربهکند .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - خوش بینی را در بیمار افزایش داده و ارتباط قوی با بیمار برقرار کنید .

٢ - مددجو را برای استفاده از استدلال، حفظ آرامش و برخورد با موقعیت بدون قضاوت تشویق کنید .

٣ - یک محیط آرام بخش همراه با سطح مناسبی از محرآات حسی برای بیمار بوجود آورید .

۴ - بیمار را به بیان افکار واحساسات خود تشویق کنید .

۵ - به بیمار برای درک تجربه اضطراب های قبلی کمک کنید .

۶ - به مددجو در مورد رفتارهای وی که ناشی از اضطراب است، بازخور دهید .

٧ - به بیمار و خانواده وی برای شناسایی روش های سازش طولانی مدت کمک کنید .

٨ - شرایط و اطلاعات مناسب را برای رفع اضطراب بیماران فراهم کنید .

٩ - بیمار و خانواده را برای شرکت در فعالیتهای اجتماعی و سرگرم شدن با توجه به علایق شخصی تشویق کنید .

١٠ - به افزایش مهارتهای ارتباطی بیمار همراه با اعتماد به نفس کمک کنید .

١١ - محیطی ساآت ایجاد آرده و تحریکات اضافی را آم نمائید .

آموزش به بیمار Patient Education

- روش های آرام سازی برای کاهش اضطراب را به بیمار و خانواده آموزش دهید .

- به بیمار و اعضاء خانواده در مورد روشهای حل مشکل آموزش دهید .

بیان مشکل Problem Defination

سازگاری غیر موثر فردی

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

پرستار باید قادر باشد :

- هر گونه سازگاری غیر موثر در سالمند را به موقع تشخیص دهد .

بیمار باید قادر باشد :

- شواهدی از بهبود در مهارتهای سازگاری و تحمل استرس را از خود نشان دهد .

- افزایش راحتی جسمی و روانی را بیانکند .

- شواهدی از بهبودی توانایی حل مشکل و تصمیم گیری را نشان دهد .

- مشکلات خود را حل آرده و قادر به انجام آامل فعالیتهای روزانه زندگی بدون وابستگی باشد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - محیطی امن برای مددجو ایجاد کنید .

٢ - مهارتهای سازگاری مددجو، سازگاری غیر موثر و درجه ناسازگاری را شناسایی کنید .

٣ - تکنیک های حل مشکل و سازگاری فردی را در بیمار تشویق و تقویت کنید .

۴ - روی فعالیتهای تصمیم گیری پافشاری و تاآید کنید .

۵ - اعتماد بنفس و احساس خود آارآمدی را در بیمار بهبود بخشید .

۶ - امید و احساس قدرت را حفظ کنید .

٧ - رفتارهای بیمار را که نشان دهنده وابستگی وی هست، تقویت نکنید ( در مقابله با بحرانها ).

٨ - خانواده را در جهت حمایت روانی از سالمند تشویق کنید .

٩ - منابع جامعه را برای حمایت از سالمند u1608 و خانواده مشخص کنید .

١٠ - سالمند را به متخصص بهداشت روان ارجاع دهید .

آموزش به بیمار Patient Education

- فرد را به استفاده از توان فردی و روش های موفقیت آمیز گذشته در مواجهه با بحرانها تشویق کنید .

- سالمند را به تفریح کافی و استراحت مناسب در طول روز تشویق کنید .

بیان مشکل Problem Defination

خطر آسیب پوستی در ارتباط با بی اختیاری ادراری .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- پرستار باید قادر باشد از آسیب پوستی پیشگیریکند .

- بیمار باید قادر باشد بهداشت ناحیه پرینه را حفظکند به طوری که آسیب نبیند ودچار سائیدگی و زخم نشود .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - ناحیه پرینه را از نظر علائم آسیب پوستی ( مانند قرمزی ) بررسی، و پدها را پس از هر بار خیس شدن

تعویض کنید .

٢ - از صابون ملایم و آب ولرم برای شستن ناحیه پرینه وقتی که لباس یا ملافه بیمار تعویض می شود استفاده

کنید .

٣ - از آرم در جهت پیشگیری از تماس ادرار با پوست ناحیه پرینه و آسیب ناشی از آن استفاده کنید .

آموزش به بیمار Patient Education

- به بیمار یا مراقبت آننده برای تعویض سریع پدها و پوشک ها آموزش دهید .

- به خانواده بیمار در جهت اجتناب از استفاده از محصولات بهداشتی و خوشبوآننده تایید نشده در ناحیه آسیب

دیده آموزش دهید .

اختلال در اعتماد بنفس

بیان مشکل Problem Defination

اختلال در اعتماد بنفس ( خود ارزشیابی نا مناسب واحساس منفی در باره قابلیتهای خود ).

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

بیمار باید قادر باشد :

- فعالیتهای مراقبت از سلامتی خود را مدیریت کند .

- بین احساسات و نیازهایش ارتباط منطقی برقرارکند .

- اهداف واقع بینانه ای را انتخاب و به انجام برساند .

- در مورد ترس های بی مورد خود صحبتکند .

- ارتباط مثبتی با خود برقرارکند .

- رفتار حاآی از خود ارزشی را بیانکند .

- بطور خود انگیخته افکار و احساسات خود را بیان کند .

- در فعالیتهای درمانی و اجتماعی مشارکت کند .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - به مددجو برای رسیدن به خود مراقبتی به عنوان یک نیاز ضروری کمک ، و وی را به فعالیت و انجام وظیفه و تصمیم گیری فردی به طور مستقل تشویق کنید .

٢ - به مددجو برای شناسایی جنبه های مثبت شخصیت خود کمک کنید .

٣ - مددجو را برای ارتقاء خود مراقبتی تشویق کنید .

۴ - اهداف واقع گرایانه آوتاه مدت برای بیمار در نظر بگیرید بطوری که مددجو بتواند موفقیت را تجربهکند .

۵ - احساسات مددجو را شناسایی و او را در مقابله با ترس و پذیرش وظایف جدید کمک وحمایت کنید .

۶ - به مددجو برایکندیشیدن به شکستهای گذشته فرصت ندهید .

٧ - مواجهه درستکارانه، مودبانه و سازگار را برای تشویق آردن به توسعه واقعیت گرایی در مددجو فراهم کنید .

٨ - مددجو را به شوخ طبعی تشویق کنید .

٩ - مددجو را بدون قید و شرط و با نظر مثبت بپذیرید .

١٠ - اطلاعات ضروری را برای مددجو فراهم آرده و وی را به خود مراقبتی و خود کنترل ی تشویق کنید .

١١ - مددجو را به مشارکت در تصمیم گیریها تشویق کنید .

١٢ - خانواده را به بروز احساسات مثبت همراه با بیمار تشویق کنید .

١٣ - خانواده را به شرکت در یادآوری خاطرات با تهیه تصاویر یا چیزهائی که خاطرات خوب را زنده میکند،

تشویق کنید .

آموزش به بیمار Patient Education

- به مددجو در مورد نحوه مراقبت از خود آموزش دهید .

- به مددجو در مورد چگونگی مشارکت در تصمیم گیریهای مربوط به خود آموزش دهید .

بیان مشکل Problem Defination

اختلال حرکتی مرتبط با ضعف عضلانی، مشکلات تغذیه ای، مشکلات تنفسی، کمبود خواب، تغییرات مفصلی ناشی از سالمندی و غیره .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- مددجو حداآثر دامنه حرکتی را در محدوده توانایی خود داشته باشد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - در صورت نیاز بهتر است داروهای ضد درد را قبل از شروع تمرینات تجویز کنید .

٢ - برنامه تغذیه ای مناسب را جهت حفظ کالری مورد نیاز بیمار تعیین کنید .

٣ - اهمیت رعایت الگوی مناسب تغذیه را به مددجو گوشزد نمایید .

۴ - مددجو را از نظر مشکلات تنفسی بررسی نمایید .

۵ - محیط را جهت تحرک و فعالیت فیزیکی مددجو آماده نمایید .

۶ - الگوی خواب مددجو را بررسی کنید .

٧ - برنامه درمانی را که سبب ایجاد محدودیت برای مددجو شده است، مرور نمایید .

٨ - درصورت نیاز مددجو را به مراجع و مرکز حمایتی و درمانی مناسب ارجاع دهید .

٩ - خانواده و مددجو را در تنظیم برنامه مشارکت دهید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - اهمیت استفاده از وسایل کمک ی تجویز شده برای مددجو را به او گوشزد نمایید .

٢ - توصیه کنید از حداآثر دامنه حرکتی مفاصل بهره بگیرد .

٣ - توصیه نمایید در صورت بروز درد اطلاع دهد .

۴ - روش استفاده از کمپرس گرم را به وی آموزش دهید .

۵ - انواع حرآات افزایش دامنه محدوده مفاصل را به مددجو و خانواده وی آموزش دهید .

۶ - روش های کمک ی برای تامین خواب مناسب را آموزش دهید .

اختلال در بینایی

بیان مشکل Problem Defination

اختلال در بینایی در ارتباط با کدورت عدسی چشم و تغییرات ساختمان چشم .

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- بیمار حداکثر میزان ارتباط را با توجه به توانایی های باقیمانده داشته باشد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - نور کافی در محیط تامین کنید .

٢ - از تغییرات ناگهانی در نور جهت تطابق با نور محیط، اجتناب کنید .

٣ - جهت پیشگیری از تحریکات یکنواخت، شب ها نور محیط را کاهش دهید .

۴ - برای کمک به بیمار جهت مطالعه از کلمات درشت تر استفاده شود .

۵ - به علت باریک تر بودن محدوده دید این مددجویان اشیاء را در میدان دید آنها قرار دهید .

۶ - به همراه ارتباط کلامی از علائم شنیداری نیز استفاده کنید .

٧ - استفاده از نور شدید غیرمتعارف نیز سبب تحریکات بینایی در این مددجویان خواهد گردید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - به مددجو توصیه نمایید عینک خود را تمیز نگه دارد .

٢ - به مددجو توصیه نمایید با کمک پرده، نور داخل محیط زندگی را تنظیم نماید .

٣ - روش استفاده صحیح از داروها را در صورت تجویز، به مددجو آموزش دهید .

۴ - در صورت نیاز مددجو را به سرویس های مرتبط ارجاع دهید .

۵ - به مددجو توصیه نمایید در صورت تشدید علائم ضعف بینایی به پزشک یا مرکز مرتبط مراجعه نماید .

بیان مشکل Problem Defination

نقص در مراقبت از خود به علت اختلال در حرکت، ضعف، اختلالات شناختی و عدم انگیزه

برآیند های مورد انتظار Expected Outcomes

- بیمار در محدوده توانایی خود از حداکثر توان بالقوه مراقبت از خود بهره گیرد .

توصیه های پرستاری Nursing Recommendations

١ - با کمک مددجو برنامه مراقبتی را تنظیم نمایید .

٢ - برنامه مراقبتی را در ساعاتی متمرکز کنید که حداکثر مشارکت مددجو را شامل شود .

٣ - در مورد نیاز به وسایل کمکی، با مددجو مشورت نمایید .

۴ - زمان کافی را در برنامه مراقبتی در نظر بگیرید .

۵ - فعالیتهای فیزیکی را در محدوده توانایی مددجو تعریف کنید .

۶ - در صورت نیاز مددجو را به سرویس های مناسب ارجاع دهید .

٧ - از دیگر اعضاء گروه مراقبتی و درمانی کمک بگیرید .

آموزش به بیمار Patient Education

١ - با راهکارهای مناسب و مختلف، اعتماد به نفس بیمار را ارتقاء دهید .

٢ - بر نیروهای بالقوه مددجو تاکید نمایید .

٣ - به خانواده مددجو آموزش های لازم را ارائه نمایید .

۴ - به مددجو گوشزد نمایید که انتظاراتش را در محدوده توانایی خویش، تنظیم کند .

بررسی اختلالات جسمی حرکتی سالمندان

بررسی اختلالات جسمی حرکتی سالمندان مراجعه کننده به مراکز توانبخشی سازمان بهزیستی شهر تهران در سال 1385

چکیده :

پیش زمینه :باافزایش جمعیت سالمندان ،شیوع ناتوانی های جسمی در حال افزایش میباشد .شیوع درد عضلانی اسکلتی در سالمندان جامعه 71%- 10% تخمین زده میشود .که یک علت مهم ناتوانی زنان سالمند جامعه محسوب میشود لذا هدف از انجام این تحقیق ، بررسی شیوع اختلالات جسمی حرکتی افراد سالمند بود .

مواد و روش تحقیق : پرونده های بایگانی شده سالمندان مرد و زن 60 سال به بالا که از اردیبهشت 1384 تا اردیبهشت 1385 به دو مرکز توانبخشی سازمان بهزیستی و دو بیمارستان عمومی مراجعه کرده بودند توسط یک فیزیو تراپیست مورد بررسی قرار گرفت .

نتایج : از 426 پرونده مورد بررسی شایعترین علت مراجعه به مراکز فیزیوتراپی ، به ترتیب آرتروز زانو و کمردرد بود و همچنین درگیری زنان تقریبا سه برابر مردان بود .

بحث : با رشد جمعیت سالمند ، زانو درد بطور اجتناب ناپذیری در حال افزایش میباشد این افزایش میتواند حاصل عوامل زیادی مانند بالارفتن سن جوامع ، افزایش صدمات و رشد سریع چاقی باشد .همچنین تغییرات دیسک بین مهره ای ، کاهش قدرت عضلات پشتی و کاهش دانسیته مواد معدنی استخوان که در روند سالمندی مشاهده میگردد میتواند از جمله علل موثر در کمردرد مزمن باشد .

نتیچه گیری : زانو درد و کمرد درد به ترتیب شایعترین علل اختلالات و ناتوانیهای جسمی حرکتی سالمندان میباشد .

کلید واژه ها : اختلالات عضلانی اسکلتی - سالمند – اختلال جسمی – بیماران سالمند

عمرطولانی یکی از دستاوردهای قرن بیستم است .میانگین سن مردم دنیا در نیمه اول قرن بیست و یک با شتاب در حال افزایش است .در واقع بهبود تکنولوژی های پزشکی و جراحی و بهداشت عمومی بطور مطلوبی طول عمر بشر را افزایش داده است .در سال 1900 فقط 4 درصد جمعیت امریکا در سن 65 سال یا بیشتر بودند در حالیکه در سال 1980 این میزان به 11 درصد افزایش یافت و تا سال 2030 نیز بالغ بر 50 میلیون نفر یا 17% کل جمعیت آمریکا در این گروه سنی خواهند بود (1)

این افزایش طول عمر در میان ملل یاتمدنها قدیمی مثل آسیا و اروپا بارزتر میباشد .به عنوان مثال در ژاپن پس از سال 2025 سی و پنج درصد جامعه را افراد مسن تر از 65 سال تشکیل خواهد داد .بهبود شرایط اقتصادی اجتماعی در بسیاری از کشورهای جهان همراه با کاهش زاد و ولد موجب پیری فزاینده جمعیت در سراسر قرن بیست و یکم خواهد شد (1)

ایرانیان نیز از این پدیده جمعیت شناختی مستثنی نیستند.

براساس نتایج از حاصله از سرشماری عمومی نفوس کشور در سال 1375 تعداد سالمندان بالای 60 سال کشور حدود 6.6% کل جمعیت ذکر شده است به عبارت دیگر جمعیت سالمندان کشور در فاصله پنج سرشماری از سال 1335 تا 1375 از نسبت 3% کل جمعیت به 6.6% رسیده است .یعنی حدود 100% رشد داشته است.به آمار سال 1375 نشان میدهد که تعداد سالمندان 60 سال به بالا یا بالاتر کشور 3978127 نفر بوده است (3)

با افزایش جمعیت سالمندان ، شیوع ناتوانی های جسمی نیز در حال افزایش میباشد که سیستم های مراقبتی و بهداشتی و اجتماعی راکه هم اکنون تحت فشارهای مادی هستند نگران ساخته است .در افراد سالمند ناتوانی توسط علل زیادی ایجاد میگردد که در بین آنها از دست دادن تحرک در درجه اول اهمیت قرار دارد . در حقیقت تحرک برای استقلال عملکردی ، کاهش خطر زمین خورد و کیفیت زندگی ضروری میباشد .(4و5)

ناتوانی جسمی سالمندان که اغلب حاصل بیماری میباشد میتوان عواقب زیان آور دیگری مثل بستری شدن ،استفاده روز افزون از سیستم های مراقبتی و بهداشتی و مرگ و میر را به دنبال داشته باشد .پیامدهای فردی ، اجتماعی ،و اقتصادی ناتوانی جسمی از عوامل تغییر دهنده کیفیت زندگی این افراد بوده که میتوان تاثیر مهمی روی زندگی افراد درگیر ،خانواده های آنها و حتی جامعه داشته باشد .(6و7)

سالمندی شامل تغییرات فیزیولوژیکی است که با تفاوتهای فردی در افراد سالمند اتفاق می افتد. Roth معتقد است که فرآیند بیولوژیکی سالمندی میتواند به دو دسته متمایز تقسیم شود :

 1- سالمندی طبیعی که همراه با تغییرات تدریجی و پیش رونده ارگانهای مختلف میباشد

2-سالمندی همراه با بیماری (8)

مطالعات نشان داده است که ضایعات عضلانی اسکلتی ،عروقی ، قلبی و مسائل روحی در سالمندان بیمار بسیار شایع میباشد . همچنین 73% گروه بیماران اختلالات روانی مثل افسردگی ،اضطراب و مشکلات رفتاری نیز دارند (9)

شیوع درد عضلانی اسکلتی در سالمندان جامعه ، 71%-10% تخمین زده شده است (5و10) و یک علت مهم ناتوانی زنان سالمند جامعه به شمار میرود.همچنین تحقیقات ارتباطی را بین وجود علائم افسردگی و ناتوانی شدیدتر سالمندان مبتلا به دردهای عضلانی اسکلتی نشان داده اند (5و11)

کادر پزشکی بالاخص متخصصین توانبخشی با جمعیت فزاینده ای از افراد سالمند که بیمار و ناتوان میشوند روبرو بوده بطوریکه امروزه توانبخشی و فیزیوتراپی سالمندان بخش وسیعی از تحقیقات حوزه توانبخشی را به خود اختصاص داده است (9)

توانبخشی افراد سالمند روی حفظ استقلال عملکردی افراد سالمند از نظر تحرک ،فعالیتهای زندگی روزمره و کیفیت زندگی آنها تاکید دارد .برای رساندن بیماران به سطح استقلال عملکردی مورد نظر و سرویس دهی مناسب لازم است عواملی که موجب تسهیل یا مانع کارایی فرآیند توانبخشی میشود شناخته شود (9و12)

امروزه بررسی علل ایجاد کننده ناتوانی و استراتژی های موثر برای جلوگیری از آن ، از موارد بسیار مهم در حوزه تحقیقات سالمندی دنیا میباشد . لذا هدف از انجام این تحقیق بررسی شیوع مشکلات جسمی جرکتی افراد سالمند میباشد تا بتوان برای آینده برنامه ریزی های مناسبی در مورد پیشگیری و درمان انجام داد .

مواد و روش تحقیق :

طی یک مطالعه توصیفی گذشته نگر ،پرونده های بایگانی شده سالمندان مرد و زن 60 سال به بالا که از اردیبهشت 1384 تا اردیبهشت سال 1385 به دو مرکز توانبخشی سازمان بهزیستی و دو بیمارستان عمومی مراجعه کرده بودند توسط یک فیزیو تراپیست مورد بررسی قرار گرفت. از میان پرونده های مورد بررسی اطلاعات 426 پرونده که کامل بود استخراج گردید در حالیکه بقیه به دلایلی مثل مشخص نبودن سن بیمار ، نداشتن تشخیص پزشکی و تاریخ مراجعه و مشخص نبودن جنسیت بیمار کنار گذاشته شدند.

نتایج :

از 36 پرونده مورد بررسی ، 283 پرونده نفر زن و 143 پرونده مرد بودند به عبارتی درگیری زنان 66.4% و مردان 32.6% بوده است .

میانگین سن بیماران 68.44 (انحراف معیار 6.96 ، واریانس 47.99 و میانه 67 و نما 60) بود و شایعترین علت مراجعه به مراکز فیزیو تراپی ذکر شده آرتروز زانو بود که پس از آن به ترتیب کمردرد ،شانه درد و سکته مغزی بیشترین تعداد مراجعین را تشکیل میداد. از 426 پرونده مورد بررسی 134 نفر اختلالات جسمی حرکتی دو طرفه ،106 نفر درگیری سمت راست و 87 نفر درگیری سمت چپ داشته اند (نمودارها و جداول 1و2)

جداول

 

 

 

بحث :

همانگونه که در بخش نتایج نیز بیان گردید ،آرتروز زانو شایعترین علت مراجعه سالمندان زن به مراکز فیزیوتراپی مورد بررسی را تشکیل میدهد . Brammah و Webb و همکارانشان در سال 2004 در سالمندان 65 سال و مسن تر ، زانو را شایعترین محل درد درمردان (27%) و زنان (34%) گزارش نمودند. در واقع با رشد جمعیت سالمند بطور اجتناب ناپذیری زانو درد در حال افزایش میباشد (13)

استئو ارتریت شایعترین بیماری مفصلی در افراد بالای 40 سال میباشد در واقع شیوع آن حتی از بیماری قلبی ، فشار خون بالا و دیابت نیز بیشتر میباشد (14)

استئوارتریت که همچنین به نامهای آرتریت دژنراتیو و گاهی اوقات ارتروز یا استئوارتروز نیز خوانده میشود بیماری است که در آنها التهاب خفیف منجر به درد مفاصل میشود که در اثر سایش غضروف پوشاننده داخل مفاصل ایجاد میگردد .درد ، خشکی و از بین رفتن عملکرد مشخصات اصلی این بیماری میباشد 015) در کشور استرالیا در سال 2002 تعداد مبتلایان به استئوارتریت 4 میلیون یعنی معادل 7.3% جمعیت این کشور تخمین زده شده بود (1)

مطابق تحقیق کنونی Hart و همکارانش مطرح نمودند که شیوع استئوارتریت در زنان با افزایش سن بیشتر از همسالان مرد آنها میباشد (16)

بسیاری از پزشکان و بیماران ،استوارتریت را بعنوان یک بخش طبیعی سالمندی مثل سفید شدن مو و چین و چروک خوردن پوست پذیرفته اند. حدود 50% افراد 65 ساله و 80% افراد بالای 75 سال نشانه های رادیولوژِیکی این بیماری را نشان میدهند (17)

در چندسال اخیر این تصور نادرست که استوارتریت در واقع روند طبیعی سالمندی است به ارامی در حال تغییر میباشد دستیابی به اطلاعات جدیدی در مورد مکانیسم بیماری ، سالمند شدن جوامع ، و ارائه درمانهای جدید از جمله عواملی هستند که موجب تغییر این نگرش شده اند(18)

تفاوتهای زیادی بین غضروف سالمند و غضروف مبتلا به استئوارتریت وجود دارد که نشان میدهد استئوارتریت اساسا یک بیماری بوده و نتیجه طبیعی پا به سن گذاشتن نمیباشد . بعنوان مثال با وجود اینکه کلاژن نوع 2 تغییر ماهیت یافته ، هم در غضروف طبیعی سالمندان و هم در غضروف مبتلا به استئوارتریت یافت میشود ولی میزان آن در غضروف مبتلا به استئواتریت بیشتر است (19) علاوه براین غضروف سالمند و غضروف مبتلا به استئوارتریت در میزان حجم آب ونسبت کندرایتین سولفات به کراتین سولفات متشکله باهم متفاوت میباشند . تفاوت مهم دیگری که وجود دارد این است که فعالیتهای آنزیم تجزیه کننده در استوارتریت افزایش میابد در حالیکه در غضروف طبیعی سالمند اینگونه نیست (18و19)

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها تخمین زده است که شیوع همه اشکال ارتریت از 47 میلیون در سال 2001 به 60 میلیون درسال 2020 خواهد رسید . این افزایش میتواند حاصل عوامل زیادی مثل بالا رفتن سن جوامع ، افزایش صدمات و رشد چاقی باشد (20)

آنگونه که در بخش نتایج اشاره گردید ،پس از زانو ، کمر درد شایعترین دردسالمندان میباشد .کمردرد مزمن به عنوان یک مشکل شایع افراد سالمند مطرح میباشد 36% افراد سالمند یک حمله کمردرد در سال دارند.همچنین 20% درد متوسط تا شدیدی را که اغلب دارند گزارش نموده اند .تقریبا 6 میلیون سالمند از کمر درد مکرر (عودکننده) رنج میبرند (21) بیش از 30% سالمندان مقیم در خانه های سالمندی مبتلا به کمردرد مزمن بوده که یکی از شایعترین دلایل مراجعه این افراد به پزشک را تشکیل میدهند (22)

اغلب کمردرد مزمن سالمندان تحت عنوان کمر دردغیر اختصاصی تشخیص داده میشود که به نظر میرسد عوامل سایکولوژیکی نقش مهمی در مزمن شدن درد داشته باشد اگرچه عوامل جسمی نیز مهم میباشد .(23و24)

روند سالمندی راستای طبیعی بدن را تحت تاثیر قرار میدهد و اغلب وضعیت بدنی خمیده ایجاد میگردد .قوز پشتی و جلو قرار گرفتن سر و در موارد شدید خم شدگی زانوها مشخصه وضعیت بدنی خمیده سالمندی میباشد .

دیسکهای بین مهره ای نسبت به بقیه بافتهای همبندی بدن در معرض تغییرات مهم وابسته به سن میباشد. کاهش قدرت عضلات پشتی همراه با کاهش سطح فعالیت جسمی و کاهش دانسیته مواد معدنی استخوان از جمله تغییرات مهم سالمندان میباشد که با اختلال در راستا و عملکرد طبیعی بدن میتواند از جمله علل موثر در کمردرد سالمندان باشد .(25)

نتیجه گیری :

زانو درد و کمردرد به ترتیب شایعترین علل مراجعه سالمندان به مراکز فیزیوتراپی بودند .از آنجاکه جمعیت سالمندان در کشور در حال افزایش میباشد ضروریست سیستمهای بهداشتی درمانی و توانبخشی کشور ،اقدامات لازم جهت کاستن از پیامدهای زیان بار این اختلالات را بعمل آورند .

راهنمای سالمندان

مقدمه

 افزایش میزان تولد کودکان و کاهش مرگ و میر انسان ها به دلیل بهبود وضعیت بهداشتی و درمانی درچند دهه اخیر سبب افزایش تعداد سالمندان در جهان گردیده است . به دنبال افزایش جمعیت سالمندان، محققین و متخصصین به اهمیت توجه به وضعیت درمان و سلامتی آنان و فراهم آوردن امکانات لازم برای خدمات ویژه در این زمینه پی برده اند . آمار و اطلاعات منتشر شده از سوی مؤسسه ملی سالمندان آمریکا ( 2006 ) نشان می دهد که در جهان حدود 500 می لیون نفر بالای 65 سال و بالاتر وجود دارد که پیش بینی می گردد این رقم تا سال 2030 به یک میلیارد نفر خواهد رسید. سالمندی و پیر شدن پدیده ای شگفت آور است آن چنان شگفت آور که نمی توانیم باور کنیم روزی ب ه سراغ همه ما خواهد آمد . دلیل آن این است که تحولات دوران جو انی به سالمندی چنان تدریجی است که هیچگاه این تحولات قابل حس کردن نیست.

 سالمندی در حقیقت فرایندی است طبیعی که نمی توان از آن جلوگیری کرد و هیچ دلیلی برای نگرانی از این پدیده وجود ندارد . با مراقبت های مناسب می توان از عمر طولانی لذت برد و پیری سالم و با نشاط ی را همراه داشت و از هجوم بیماری و ضعف در امان بود . در این مقاله سعی شده است به نکاتی که می تواند در این زمینه مؤثر باشد اشاره شود.

 راهنمای سلامت سالمندان( 50 سال به بالا)

 یکی از نکات بسیار مهم در حفظ و تامین سلامتی و بهداشت جسمی و روانی در تمامی سنین به ویژه دوران سالمندی که باید مورد توجه قرار گیرد، بررسی و ارزیابی مستمر عملکرد عمومی بدن با هدف تشخیص به موقع بیماری ها و اتخاذ تدابیر خاص جهت پیشگیری از عوارض آن است . یکی از راهکارهای مناسب در زمینه دستابی به این هد ف مراجعه برنامه ریزی شده به پزشک و مراکز درمانی می باشد . بدیهی است تعامل، مشارکت و همفکری بیمار و کادردرمانی نقش بسیار اساسی در شناخت بیماریها و تسریع در روند بهبودی عهده دار است .توصیه های زیر می تواند در این زمینه مؤثر واقع گردد:

 -1 از پزشک و کادر درمانی چه بپرسم و چه بگویم ؟ الف-چه بپرسم؟

در هنگام مراجعه به پزشک و یا کادر درمانی سعی کنید سؤالات و نکات ابهامی خود را در همه زمنیه ها مطرح کرده و پاسخ مناسب دریافت نمایید. کادر پزشکی به ویژه پزشک معالج باید بداند که شما برای سلامتی خود بسیار اهمیت قائل هستید. چنانچه پزشک و یا عوامل درمانی در آن لحظه فرصت پاسخگویی به سؤالات شما را ندارند می توانید موضوع را با پزشک دیگری مطرح کنید و یا زمان مناسب تری را برای ملاقات با آنها انتخاب نمایید. (بعضی از پزشکان و یا کادر سلامت بهداشتی از طریق تلفن و یا کامپیوتر با بیماران خود در تماس هستند) توجه: در صورت مشاهده هر گونه مشکل و یا بیماری به پزشک و یا کادردرمانی مراجعه نمایید و در جهت مداوای بیماری اقدام کنید.

 ب- چه بگویم؟

بیان تاریخچه و سوابق قبلی

 تاریخچه کاملی از سوابق درمانی خود را از قبیل بیماری ها، اعمال جراحی، ن حوه معالجه و یا هر موضوعی که به نظر می رسد ضروری است برای آگاهی بیشتر پزشک مطرح کنید (فشار خون، دیابت، مشکلات هورمونی و…) دقت داشته باشید موضوعاتی که به نظر شما حتی بسیار ساده قلمداد می گردد شاید از نظر پزشک معالج بسیار با اهمیت باشد. به همین دلیل توصیه می گردد مسائل را به صورت شفاف و دقیق به اطلاع کادر پزشکی برسانید.

 بیان شرایط فعلی

 شرایط فعلی خود را مانند بیماریهایی که در حال حاضر به آن مبتلا هستید و یا داروهایی که استفاده می کنید (مانند داروهای گیاهی، ویتامین ها و یا مکمل ها)و حتی ملاقات هایی را که با سایر پزشکان داشته اید به صورت کامل به اطلاع پزشک معالج و یا کادر پزشکی برسانید . داشتن حساسیت به نوعی دارو و یا مواردی دیگر نیز از اهمیت خاصی برخوردار است که ضرورت دارد هنگام مراجعه به پزشک مطرح گردد.

چگونه باید پیگیری کنم؟ در هنگام تجویز دارو و یا انجام آزمایشات و تست ها از پزشک خود بخواهید توضیحات کامل و دقیقی را در زمینه تمام داروها، نحوه استفاده آن، زمان استفاده، عوارض و سایر مواردی که به نظر شما اهمیت دارد برایتان ارائه نماید. هر زمان احساس کردید موضوعی را فراموش کرده اید با پزشک معالج تماس گرفته و آن را بیان کنید.

 -2 سلامت زیستن: (حفظ سلامتی در دوران سالمندی)

 ممکن است بارها برایتان این سؤال مطرح شده باشد که من چگونه می توانم وضعیت سلامت خود را کنترل و یا اصلاح نمایم چه غذاهایی را باید بخورم و از خوردن چه نوع غذاهایی باید امتناع کنم . چه فعالیت هایی را باید انجام دهم و چه کارهایی را نباید انجام دهم و بسیاری سؤالات دیگر که همواره فکر شما را به خود مشغول کرده و بعضی مواقع هم موجب نگرانی و تشویش شما گردیده است . در پاسخ به این سؤال باید گفت برای دستیابی به بهترین روش ضرورت دارد برنامه هایی را تدوین کرد که در کوتاه مدت به اهداف آن رسید و از برنامه های بلند مدت پرهیز نمود. برای مثال در صورت داشتن اضافه وزن تصمیم بگیرید ظرف مدت 6 ماه وزن خود را به میزان 7 کیلو گرم کاهش دهید. تصمیم بگیرید از این به بعد از غذاهای مغذی و مناسب با سن خود استفاده کنید. صبح ها به جای استفاده از شیرینی جات، ترکیبات حبوبات مصرف نمایید. برای رفتن به طبقات بالای به جای آسانسور از پله ها استفاده کنید.

کاهش ریسک فاکتورهای قلبی

 بیماری قلبی و عوارض ناشی از آن یکی از مهمترین بیماریها در تمامی سنین به ویژه دوران سالمندی است . در راستای کنترل و کاهش ریسک فاکتورها رعایت نکات زیر ضرروی می باشد:

 داشتن وزن مناسب

برنامه غذایی مناسب ومتعادل

کنترل فشار و کلسترول خون

 کنترل قند خون (اگر مبتلا به دیابت هستید)

 عدم استعمال دخانیات

داشتن وزن مناسب

 اضافه وزن نه تنها موجب ابتلا به بیماری قلبی می گ ردد بلکه شرایط مناسبی را جهت افزایش فشار خون و دیابت فراهم می نماید . بهترین راه کار جهت حفظ و کنترل وزن بدن ایجاد تعادل بین مقدار کالری دریافتی که توسط غذا

آیا برای سلامتی قلبی نیاز به مصرف آسپرین دارم؟

استفاده از قرص آسپرین به صورت روزانه و یا یک روز درمیان در افراد با ریسک بالای بیماری قلبی می تواند مفید باشد. لازم به ذکر است که خوردن آسپرین در اکثریت افراد مشکل آفرین نیست ولی در تعدادی نیز ممکن است سبب خونریزی و یا به ندرت سکته مغزی گردد. لذا توصیه می شود قبل از استفاده از این دارو با پزشک معالج خود مشورت کنید. تأمین می گردد و میزان کالری مصرفی که در نتیجه فعالیت تخلیه می شود خواهد بود.

 تدوین برنامه غذایی مناسب با شرایط اقتصادی

داشتن برنامه صحیح غذایی و خوردن غذای مناسب و کافی موجب طول عمر مفید و لذت بخش می گردد و بسیاری از بیماریها مانند قلب و عروق، اضافه وزن، کاهش وزن، فشار خون، دیابت تیپ 2 و … در اثر استفاده صحیح از مواد غذایی پیشگیری ، کنترل و یا ع وارض آن کاهش می یابد . غذای مناسب می تواند موارد مورد نیاز بدن از قبیل ویتامین ها، مواد معدنی و … را به حد نیاز تأمین نماید. در زمینه تدوین برنامه غذایی مناسب هیچ گاه دیر نیست . هم اکنون تصمیم بگیرید با مشورت پزشک برای خود برنامه غذایی مناسبی را تدوین نمایید. رعایت نکات زیر را فراموش نکنید: استفاده از غذاهای متنوع خوردن سبزیجات بخصوص سبزیجات سبز تیره و یا زرد تیره مانند اسفناج و هویج و… استفاده از حبوبات مانند نخود، لوبیا، باقلا، گندم و جو (گندم وجو اگر به صورت کامل استفاده گردد مفیدتر خواهد بود)

 از پزشک خود بپرسید:

وزن استاندارد من چقدر باید باشد؟ چه راه هایی برای کنترل کردن وزن بدن و جود دارد؟ استفاده از میوه جات مانند خربزه، آلبالو، گیلاس، تمشک، مرکبات ، آشامیدن آب میوه مانند آب پرتقال، گریپ فروت، سیب و… استفاده از گوشت ها (قرمز و سفید) و تخم مرغ خوردن فرآورده های لبنی مانند ماست، شیر، دوغ، پنیر و… در هنگام استفاده از لبنیات توصیه می گردد از مواد لبنی کم چرب و یا بدون چربی استفاده شود.

محدود کردن کالری و چربی های اشباع شده

استفاده از چربی های اشباع شده را تا حد امکان کاهش دهید. غذاهای محتوی چربی اشباع شده دارای کالری فراوان هستند که منجر به افزایش وزن و کلسترول می گردند و خطرات فراوانی را همراه دارند. لبنیات پرچرب مانند (بستنی، کره، پنیر، خامه، شیر چرب)، خرما و روغن نارگیل را از برنامه غذایی خود حذف و یا مصرف آن را بسیار محدود نمایید. گوشت با چربی اضافی، مرغ با پوست و نوعی گوشت خوک را مصرف نکنید.

توجه: چربی های غیر اشباع موجب افزایش کلسترول نمی گر دد(روغن های گیاهی، روغن ماهی، انواع خشکبار چرب مانند گردو و فندق، میوه آواکادو(Avocados ))

زندگی فعالی داشته باشید

 به طور کلی فعالیت جسمانی در کنترل و کاهش عوارض بسیاری از بیماریها مانند فشار خون، چاقی، پوکی استخوان، تنگی عروق، دیابت نوع دو، کاهش استرس و…. مفید می باشد . فعال بودن همچنین شرایط مناسبی را جهت لذت بخش بودن زندگی و شادابی فراهم می نماید.

چگونه باید فعال بود ؟

هر نوع فعالیتی (خفیف، متوسط و شدید ) که شرایط مناسب را جهت سلامتی جسمی و روحی فراهم آورد مفید می باشد . قدم زدن آهسته و تند، نظافت منز ل، باغبانی، دوچرخه سواری، کوه پیمایی و… در سلامتی و شادابی مؤثر است(انجام حداقل 30 دقیقه فعالیت متوسط در اغلب روزهای هفته و یا ترجیحاً هر روز که تعداد آن بین حداقل و حداکثر فعالیت روزانه باشد برای سلامت سالمندان بسیار ضروری است و منجر به کاهش اثرات و کندی روند پیری می گردد)

 توجه: در صورت انجام فعالیت های شدید توصیه می گردد قبلاً با پزشک خود مشورت کنید.

 فعالیت را چگونه شروع و ادامه دهیم؟

اگر قبلا زندگی بدون فعالیت را سپری کرده اید برای شروع سعی کنید از فعالیت های سبک استفاده کنید و آن را متناسب با شرایط جس مانی خود تنظیم نمایید. فعالیت هایی را انتخاب کنید که به آن علاقه مند هستید (شنا کردن، دوچرخه سواری و...) فعالیت های خود را به صورت گروهی و با دوستان خود انجام دهید(حضور در جمع دوستان موجب شادی، نشاط و تقویت انگیزه خواهد شد) در صورت وجود هوای نامناسب سعی کنید در منزل و یا اطراف آن فعالیت خود را ادامه دهید (در صورت تمایل می توانید از وسایل سمعی و بصری نیز استفاده کنید)

 پیشگیری از سرطان پوست

سرطان پوست اغلب قابل پیشگیری است . با اتخاذ تدابیر و روش های خاص می توان ریسک ابتلا به این بیماری را کاهش داد. زمان حضور خود را در زیر نور مستقیم خورشید کاهش دهید (از ساعت 10 صبح تا 3 بعد از ظهر کمتر در معرض نور خورشید قرار گیرید) در روزهای آفتابی از عینک های مخصوص استفاده کنید. در هنگام تردد در مناطق آفتابی لباس های مناسب بپوشید و بدن خود را از تابش مستق یم نور خورشید حفظ کنید (کلاه لبه دار، پیراهن آستین بلند، شلوار بلند استفاده نمایید) نقاط باز بدن را با استفاده از کرم های ضد آفتاب تائید شده حفظ نمایید.

با پزشک خود مشورت کنید:

 در زمینه استفاده بهینه از زمان و انتخاب نوع فعالیت با پزشک خود مشورت نمایید. توجه: رعایت تمامی نکات فوق بدین معنی نیست که شما مجازهستید برای مدتی طولانی در زیر نور خورشید قرار گیرید.

جلوگیری از بروز صدمات جسمانی

 بروز صدمات و جراحات جسمانی از عوامل بسیار خطرساز در دوران سالمندی است. در هنگام خروج از منزل نکات زیر را رعایت نمایید : در هنگان رانندگی و یا نشستن در اتومبیل کمربند ایمنی خود را ببندید. پس از خوردن دارو به ویژه داروهای خواب آور رانندگی نکنید. در هنگام استفاده از موتورسیکلت از کلاه ایمنی استفاده کنید. هنگام تردد درخیابان و معابر به موانع موجود دقت نمایید و در زمان عبور کردن از عرض خیابان به خودروهای عبوری توجه کنید.

 توجه: بروز هر گونه حادثه یا صدمه در دوران سالمندی به لحاظ شرایط جسمانی و کهولت سن خطرات فراوانی را به دنبال خواهد داشت که جبران آن مدت زمان زیادی را در بر می گیرد و متأسفانه در بعضی مواقع عواقب جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت . لذا توصیه می شود در هنگام تردد در منزل و یا خارج از منزل به نکات ایمنی دقت کرده و در صورت نیاز از وسایل کمکی (عص )و یا از دیگران کمک بگیرید. راهنمای سلامت سالمندان هیچگاه بدون نظر پزشک معالج اقدام به مصرف دارو ننمایید. قبل از خوردن هرگونه دارویی مطمئن باشید که از نحوه مصرف و میزان آن اطلاع کافی دارید(هر قدر اطلاع شما از داروها بی شتر باشد به همان اندازه نیز از فوائد آن مطلع خواهید شد)

 توجه: استفاده نادرست از داروها ممکن است موجب بروز خطرات و عوارض جانبی گردد.

 از پزشک خود بپرسید: اسم داروی تجویز شده چیست؟ نام ژنتیکی دارو چیست؟ اثرات این دارو چیست؟ تا چه مدت باید از این دارو استفاده کنید؟ چه زمانی باید دارو ها خورده شود؟ دارو های تجویز شده منع استفاده دارد؟ عوارض استفاده از این دارو ها چیست؟ اگر هنگام استفاده از دارو با عارضه ای مواجه شدم چه کاری باید انجام دهم؟ پس از چه مدت دارو ها اثر گذار می باشد؟ چه غذاهائی باید خورد و از خوردن چه غذا هایی باید امتناع کرد؟ اطلاعات بیشتر در مورد داروها را چگونه می توان به دست آورد؟

رعایت سلامت و بهداشت جنسی

 سلامت و بهداشت جنسی متعلق به سن و جنس خاصی نیست. در همه دوران زندگی لازم است رعایت گردد. بیماریهای مقاربتی (جنسی)گروهی از بیماریها هستند که از طریق آمیزش جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل می گردد . ذیلاً به برخی از این بیماریها اشاره می شود .HIV ، هرپس، سفلیس، سوزاک، کلامیدیا ،B .هپاتیت ویروس این بیماریها موجب خطرات فراوانی در سلا مت و منجر HIV بهداشت فردی شخص می گردد، مثلاً ویروس صدمات کبدی B به بروز بیماری ایدز خواهد شد و هپاتیت را همراه دارد که نهایتاً منجر به سرطان کبد می گردد.

 نکات و توصیه های زیر می تواند در تأمین سلامت جنسی مؤثر باشد: رعایت رفتارهای جنسی و مناسب، نقش موثری د ر پیشگیری و ابتلا به عفونت های آمیزشی دارد (با توجه به وجود فرهنگ های مختلف در بعضی جوامع و ترس از بدنامی، افراد مبتلا به بیماریهای جنسی ناچار به پنهان کردن مشکل خود هستند و این عامل نقش مهمی در انتشار بیماریهای جنسی دارد) پرهیز از هر گونه رفتارهای جنسی خطرساز، روابط جنسی نامشروع، رابطه با هم جنسان (هم جنس بازی )، داشتن شریک جنسی متعدد، ارتباط جنسی با روسپیان و… از عوامل بسیار مهم و خطرناک در عدم کنترل بیماریهای جنسی و گسترش آن در جامعه می باشد. توجه: در صورت ابتلا به بیماریهای جنسی، موضوع را به صورت شفاف و روشن با پزشک خود مطرح کرده و از او راهنمایی لازم را دریافت کنید.

 استفاده از وسایل پیشگیری

 مصرف کاندوم یکی از مؤثرترین روش های جلوگیری از انتشار بیماریهای مقاربتی است معمولاً جنس اکثر کاندوم ها لاتکس بوده که در مقایسه با دیگر کاندوم ها مرغوب تر اس ت چنانچه نسبت به کاندوم لاتکس حساسیت دارید می توانید ضمن مشورت با کارشناسان سلامت از انواع دیگر که در بازار موجود است استفاده کنید. از پزشک خود بپرسید:

 روش های مناسب جهت رعایت سلامت وبهداشت جنسی کدام است؟

یائسگی

معمولاً خانم ها در سنین 40 تا 50 سالگی به مرحله یائسگی می رسند . قبل از شروع دوران یائسگی سطح هورمون های استروژ ن و پروژسترون با تغییراتی مواجه می گردد که به مرحله قبل از یائسگی معروف است و معمولاً بین 5 تا 7 سال طول می کشد و احتمال بارداری در این مرحله (قبل از یائسگی ) وجود دارد . اغلب خانم ها در مرحله قبل از یائسگی دچار تغییرات جسمانی و روحی می شوند. این تغییرات عبارتند از: گرگرفتگی، نداشتن پریود منظم، خون ریزی های نامنظم، تغییرات حالات روحی، مشکل در خوابیدن و داشتن مقاربت جنسی دردناک (به دلیل خشکی مجرای تناسلی ) چنانچه به مدت یک سال فاقد پریود هستید به احتمال زیاد در دوران یائسگی به سر می برید و با کاهش هورمون روبرو شده اید(تخمک گذاری انجام می گیرد انجام می شود یا نمی شود؟ و به احتمال زیاد بارداری انجام نخواهد شد)

عوارض دوران یائسگی

از آنجا که در دوران یائسگی هورمون های استروژن از طریق تخمدان ها ترشح نمی گردد فرد، مبتلا به پوکی استخوان خواهد شد که ضرورت دارد در جهت درمان و کاهش عوارض آن اقدامات دارویی تحت نظر پزشک متخصص صورت گیرد.

 درمان (هورمون تراپی)

هورمون درمانی یکی از روش های مقابله با عوارض پوکی استخوان می باشد. در این روش با افزایش هورمون استروژن و یا پروژسترون و یا توام می توان از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری کرد.

توجه: خانم هایی که علائم دوران یائسگی را در خود مشاهده می کنند ضرورت دارد جنبه احتیاط را رعایت کرده و تحت نظر پزشک اقدام به هورمون تراپی نمایند . پزشک معالج پس از بررسی های دقیق و انجام آزمایشات دقیقاً مشخص خواهد کرد که شما نیاز به استفاده از هورمون تراپی خواهید داشت و یا خطری شما را تهدید نخواهد کرد.

 از پزشک خود بپرسید: علائم یائسگی را چگونه می توان شناخت؟ آیا هورمون درمانی برای من مفید است و اگر پاسخ مثبت است تا چه زمانی می توانم ار آن استفاده کنم؟

پیشگیری از افسردگی

تمامی افراد دردوران زندگی خود ودر مقطعی اززمان با ناملایمات و دشواریهایی روبه رو گردیده اند که روحیه آنان را با فراز و نشیب هایی مواجه نموده است و پس از مدت کوتاهی بر طرف شده و زندگی به حالت عادی بازگشته است. اگر احساس افسردگی و دلتنگی برای مدتی بیشتر از دو هفته ادامه یابد این احساس، در زندگی روزمره و عملکرد زندگی تأثیرگذار بوده و روند آن را با اختلال مواجه می کند و به مرور تبدیل به بیماری می گردد که فرد در این حالت نیاز به کمک خواهد داشت.

بی حوصلگی، دل زدگی، احساس ناامیدی، خستگی، بی حالی، عدم انرژی کافی، آرزوی مردن و یا اقدام به خودکشی بی اشتهایی یا پرخوری(چاقی یا لاغری)، بی خوابی یا خواب زیاد ایجاد تغییرات در شیوه زندگی کاهش علاقه و یا لذت از فعالیت های روزانه مشکل در تصمیم گیری داشتن افکار نادرست چنانچه شما بعضی از این علایم را حداقل به مدت دو هفته دارید، از بیماری افسردگی رنج می برید . توصیه می گردد به پزشک معالج خود مراجعه کرده و در مورد ابتلا به افسردگی خود مطمئن شوید و در صورت ابتلا راه کارهای مناسب را دریافت نمایید. نکته بسیار مهم و اساسی مراجعه به موقع به مراکز درمانی و دریافت روش های مفید مقابله با افسردگی است . هر اندازه که این عمل با تأخیر مواجه گردد درمان نیز طولانی تر می شود.

 درمان افسردگی

 معمولاً به روش مشاوره، دارو درمانی و یا توأم انجام می گردد و باید به تدریج و به مرور زمان برطرف شود، لذا در هنگام درمان عجله نکنید و اجازه دهید سیر درمان روند طبیعی خود را طی کند . در صورت مشاهده عدم پیشرفت و بهبودی، مراتب را با پزشک خود مطرح کنید تا در روش درمان شما تجدید نظر نماید.

 نیکوتین و مضرات آن

 آمار و اطلاعات نشان می دهد که هر ساله حدود 430.000 نفر در آمریکا به دلیل عوارض ناشی از مصرف سیگار به بیماری هایی از قبیل سرطان، مشکلات ریوی، قلبی و سکته مغزی مبتلا و از بین می روند . در افراد سیگاری، ترک سیگار بسیار مشکل است و فرد در مقاطع مختلف اقدام به ترک قطعی سیگار کرده ولی متأسفانه پس از مدتی مجدد به آن روی آورده است . توصیه می گردد در زمینه ترک واقعی سیگار با پزشک خود مشورت کرده و با استفاده از روش های مناسب و داروهای مربوطه اقدام کنید. در هنگام ترک سیگار بهتر است تمام نزدیکان خود را مطلع کرده و از آنان در این رابطه کمک بگیرید هرگاه ناخواسته مجدداً اقدام به کشیدن سیگار نمودید، ناامید نشوید و دوباره سعی در ترک آن نمایید.

 عدم استفاده از مشروبات الکلی و سوء استفاده از داروها

 مصرف الکل و داروهای غیر مجاز می تواند موجب بروز مشکلات جسمانی و روانی گردد.

مصرف الکل

 موجب افسردگی و مشکلاتی در برقراری ارتباط با اعضای خانواده، دوستان و آشنایان در محیط خانه و یا جامعه خواهد شد . استفاده از الکل همچنین موجب بیماریهای کبدی، مشکلات قلبی و انواع سرطان ها می گردد.

 مصرف داروهای غیر مجاز

 استقاده از داروهای غیر مجاز، مشکلات و مخاطراتی را در زندگی در پی خواهد داشت، استفاده از این گونه داروها فرد را با مشکل قلبی و ریوی مواجه می نماید. توجه: هرگز دارویی را به صورت سلیقه ای و بدون مشورت با کادر درمانی مصرف نکنید.

 -3 چک آپ، تست و واکسیناسیون

مراقبت از دندانها ، شنوایی و بینایی

 چک آپ و انجام آزمایشاتی مانند تست بینایی، سنجش میزان کلسترول خون و… کمک خواهد کرد تا سریع تر نسبت به وجود برخی بیماری ها آگاهی یافته، اقدامات درمانی لازم را آغاز و از عوارض مربوط به آن پیش گیری نمود. ذیلاً به برخی از این آزمایشات اشاره می گردد:

دندان و لثه

حداقل در طول سال یک تا دو بار جهت بررسی کامل دندان و لثه به دندانپزشک مراجعه کنید. پس از صرف غذا دندانهای خود را با استفاده از مسواکی که پرزهای نرم و یا متوسط دارد مسواک بزنید. سعی کنید ا ز خمیر دندان های حاوی فلوراید استفاده کنید. در بین وعده های غذایی حتی المقدور از خوردن مواد شیرین خودداری کنید. از کشیدن سیگار و جویدن تنباکو امتناع کنید. در صورت نداشتن دندان و یا پوسیدگی آن سعی کنید برنامه غذایی خود را متناسب با شرایط موجود تطبیق دهید (از آنجا که انواع غذاهای سفت و جویدنی به دلیل نبود دندان و یا خرابی آن مصرف نمی گردد، در نتیجه فیبر غذایی(سلولز) و یا منابع غنی ویتامین ها و املاح به طور کامل دریافت نخواهد شد)

 شنوایی

 از دست دادن حس شنوایی یکی از معضلات و مشکلات دوران سالمندی است . از آنج ا که کم شنوایی با درد همراه نیست و قابل دیدن نمی باشد بسیاری از افراد قادر به تشخیص آن نیستند و نمی توانند درک کنند که مشکل شنوایی دارند . در صورتی که احساس می کنید در محاوره عادی با مشکل مواجه هستید و یا صداهای اطراف خود را به درستی درک نمی کنید با پزشک و ی ا پرستار ذیربط مشورت کنید. با انجام تست های دقیق شنوایی، متخصصین میزان کمبود شنوایی شما را تشخیص و متناسب با آن اقدام لازم را انجام خواهند داد (استفاده از وسایل کمک شنوایی "سمعک" می تواند برای بهتر شنیدن شما مفید واقع گردد)

 بینایی

مشکلات بینایی از قبیل گل وکوم، کاتاراکت، دژنراسیون ماکولا در سنین سالمندی بیشتر از دوران جوانی ایجاد می گردد، از طرف دیگر افراد سالمند ممکن است با صدمات بیشتر چشمی مواجه گردند به همین دلیل ضرورت دارد افراد بالای 65 سال به طور منظم وضعیت بینایی خود را مورد بررسی کامل (چکاپ) قرار دهند. در صورت مشاهده هر گونه مشکل بینایی موضوع را با پزشک خود مطرح کرده و راهکارهای مناسب را دریافت نمایید.

 گلوکوم

یکی از بیماریهای چشمی است که موجب اختلال در بینایی و حتی نابینایی می گردد . ابتلا به این بیماری با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد . درمان زود هنگام به صورت دارو درمانی و یا اعمال جراحی می تواند از بروز مشکلات و عوارض این بیماری جلوگیری نماید. اگر علائم و نشانه های زیر را مشاهده می کنید توصیه می گردد با انجام آزمایشات توسط افراد متخصص از ابتلا به گلوکوم جلوگیری کنید. نزدیک بینی بسیار زیاد دیابت (قند خون) وجود افراد مبتلا به گلوکوم در اعضای خانواده (تاریخچه خانوادگی) سن بالای 65 سال و یا سن بالای 45 سال در صورت سیاه پوست بودن چنانچه بیماری در مراحل اولیه خود باشد، انجام تست های به موقع می تواند بستر مناسبی را جهت پیشگیری و یا کنترل آن فراهم نماید.

تست غربالگری بیماریها

در جهت اطمینان خاطر و پیشگیری از بر وز برخی بیماری ها توصیه می گردد با نظر پزشک معالج به صورت دوره ای اقدام به چک آپ کامل وضعیت خود کنید . این اقدام سبب می گردد تا در صورت وجود بیماری، پزشک بتواند در زمان مناسب اقدامات درمانی خود را آغاز کند. میزان فشار خون و کلسترول خود را به صورت مرتب و منظم کنترل کرده و به صورت برنامه زمانبدی شده جهت بررسی دقیق تر به پزشک معالج و یا مراکز درمانی مراجعه کنید . در صورت ابتلا به بیماری دیابت، آن را به صورت مستمر کنترل نمایید.

 کنترل فشار خون

 فشار خون بالا موجب بروز بیماریهای قلبی عروقی (سکته های قلبی ) و بیماریهای کلیوی می گردد این بیماری بیشتر در آمریکایی های آفریقایی تبار و افراد بالای 45 سال مشاهده می شود . تحقیقات و بررسی های علمی نشان داده است که استفاده از غذاهای سالم و داشتن فعالیت مناسب یکی از راهکار های اساسی در کنترل فشار خون خواهد بود در صورتی که در زمینه کنترل فشار خون از دارو استفاده می کنید در خصوص نحوه خوردن و سایر موارد مرتبط با آن با پزشک معالج خود مشورت کرده و از استفاده سلیقه ای از داروها و تغییر میزان مصرف آن جدا خودداری نمایید. توصیه می گردد به صورت منظم و برنامه ریزی شده فشار خون خود را کنترل کنید.

 از پزشک خود بپرسید: فشار خون من چقدر باید باشد؟ هرچند وقت یک بار باید فشار خون خود را چک کنم؟ اگر من فشار خون دارم برای کنترل آن چه کار باید انجام دهم؟

 کنترل کلسترول

 افزایش کلسترول می تواند به تدریج موجب تصلب شرایین شود و یکی از عوامل مهم در ابتلا به بیماریهای قلبی گردد. خوردن غذاهای مناسب، کاهش وزن بدن، داشتن فعالیت نقش مهمی در کن ترل کلسترول عهده دار است. (در بعضی افراد ممکن است تجویز دارو مفید واقع گردد ). کارشناسان ذیربط توصیه می کنند افراد بالای 50 سال هر 5 سال یک بار میزان کلسترول خون خود را دقیقاً مورد بررسی قرار دهند. (افرادی که دارای کلسترول بالا هستند باید تعداد دفعات کنترل را افزایش دهند)

 دیابت (قند خون)

 یکی از عوامل شایع ایجاد نابینایی، مشکلات کلیوی، فشار خون، سکته های مغزی، بیماریهای قلبی، عروقی و حتی قطع اندام های تحتانی، بیماری قند خون می باشد . تقریباً اکثر قریب به اتفاق سالمندان به دیابت نوع دوم مبتلا بوده و روز به روز بر تعداد آنان افزوده می گردد . فعالیت مناسب، تغذیه صحیح و کنترل وزن بدن از عوامل مهم و مؤثر در

 از پزشک خود بپرسید: سطح کلسترول خون من چقدر باید باشد؟ هر چند وقت یک بار باید کلسترول خون خود را چک کنم؟ اگر کلسترول خون بالا دارم، برای کاهش وکنترل آن چه باید انجام دهم ؟ درمان و یا پیشگیری از ابتلا به دیابت می باشد که باید به آن توجه گردد.

 ریسک فاکتورهای دیابت(قند خون) نوع دوم: سیاه پوستان و سرخپوستان وجود فرد دیابتی در بین اعضای خانواده (تاریخچه خانوادگی) اضافه وزن و چاقی افراطی بارداری تحقیقات و بررسی ها نشان داده است ابتلا به دیابت رابطه مستقیمی با افزایش سن دارد به طوری که در آمریکا از هر 5 سالمند بین 65 تا 74 سال یک نفر دچار عارضه دیابت نوع دوم می باشند.

 از پزشک خود بپرسید: اگر شما ریسک فاکتور دیابت دارید و یا به بیماری فشار خون و یا افزایش چربی مبتلا هستید : آیا در خطر ابتلا به بیماری قند قرار دارید ؟ آیا نیاز است که تست قند خون بدهید ؟ اگر اطمینان داریدبه بیماری دیابت مبتلا هستید باید بدانید که: چه زمانی باید نسبت به بررسی وضعیت چشم ها و دندان هایتان اقدام کنید. چه زمانی باید آزمایش قند خون بدهید؟ آیا نیاز به ترزیق واکسن آنفولانزا دارید؟ آیا نیاز است از داروهای کنترل کننده دیابت استفاده نمایید؟(چه میزان و در چه مواقعی) وزن طبیعی شما چقدر باید باشد؟ چه غذاهایی باید خورد و از خوردن چه غذاهایی باید امتناع کرد؟ چگونه باید از پاهایتان مراقبت و نگهداری کنید ؟ چنانچه سیگار می کشید از چه طریق می توانید سیگار را ترک کنید؟

پوکی استخوان

 پوکی استخوان بیماری است که در خانم ها نسبت به آقایان شیوع بیشتری دارد . پس از دوران یائسگی، با کاهش میزان استروژن و کمبود این هورمون، استخوان ها خاصیت شکنندگی پیدا کرده و از تراکم آن کاسته می شود . تجربه پوکی استخوان را نیم بیش تری از خانم ها پس از دوران یائسگی دارند . انجام تست تراکم استخوان میزان پوکی آن را مشخص کرده و به پزشک معالج شما کمک خواهد کرد تا تصمیمات درمانی را اتخاذ کند. توجه :خانم های بالای 65 سال باید تست تراکم استخوان را به صورت منظم انجام دهند.

 کاهش ریسک فاکتورهای ابتلا به پوکی استخوان

 انجام حرکات ورزشی متناسب با سن و شرایط جسمانی مانند قدم زدن، بالا رفتن از پله ها، دوچرخه سواری، برداشتن وزنه و… تأمین کلسیم مورد نیاز بدن (خوردن یک فنجان شیر معادل 1000 تا 1300 میلی گرم کلسیم و خوردن یک فنجان ماست معادل 300 میلی گر م کلسیم تأمین می نماید) اگر در برنامه غذایی روزانه خود به اندازه کافی از کلسیم استفاده نمی کنید از طریق پزشک معالج نسبت به تأمین کمبود آن اقدام کنید . ( استفاده از قرص های ویتامین D و کلسیم طبق نظر پزشک ) از کشیدن سیگار جداً خودداری کنید طبق توصیه پزشک از داروهایی استفاده کنید که از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری می کند. غذاهای حاوی کلسیم بالا فرآورده های لبنی پنیر، شیر، ماست (از لبنیات کم چرب استفاده کنید) تن ماهی (ساردین، کلیکا) سبزیجات: سبزی های سبز تیره، اسفناج، کلم

از پزشک خود بپرسید:چه غذاهایی باید خورد و از خوردن چه غذا هایی باید امتناع کرد؟ چگونه می توانید کلسیم کافی را مصرف کنید ؟ آیا نیاز به انجام تست تراکم استخوان دارید و آزمایش مربوطه را هر چند وقت یک بار باید انجام دهید؟ چه دارویی برای پیشگیری از پوکی استخوان مؤثر است و آیا نیازی به مصرف آن دارید ؟

 بیماری سل

 بیماری سل معمولاً بادرگیری ریوی آغاز و متعاقب آن تمامی بدن را فرا می گیرد . این بیماری مسری بوده و از طریق هوا از فرد آلوده به دیگران منتقل می گردد . در صورت تشخیص به موقع، درمان آن آسان است . در صورتی که با ریسک بالای ابتلا مواجه هستید با پزشک معالج مشورت کنی د زیرا ممکن است نیاز به انجام تست داشته باشید.

 عوامل ایجاد کننده بیماری سل عبارتند از :

در صورت مسافرت به مناطق آلوده به ویروس سل مانندآمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی، شرق آسیا و بعضی از کشورهای آفریقایی با پزشک خود مشورت کنید. در صورت ابتلا به نارسایی هایی ک لیوی، بیماری ایدز و یا مصرف افراطی الکل موضوع را با پزشک معالج مطرح کنید. استفاده از آمپول های ترزیقی عمومی (بیشتر نزد معتادان خیابانی دیده می شود) توجه: درصورتی که بیماری سل درمان نگردد طی 5سال پس از ابتلا در 50 درصد موارد ممکن است حتی موجب مرگ شود.

 تست غربالگری در سرطان ها

به رشد نابهنجار، غیر عادی و کنترل نشده سلول های بدن سرطان اطلاق می شود. یکی از عوامل مهم در تشخیص بیماری سرطان انجام معاینه فیزیکی دقیق همراه با بررسی آزمون های ساده است که متناسب با سن و شرایط خانوادگی و… انجام می گیرد. معاینات رکتوم، پستان، بیضه به ترتیب از مهمترین روشهای تشخیص سرطان های پروستات، پستان و بیضه محسوب می گردند. ذیلاً به بعضی از سرطان های شایع اشاره می شود:

سرطان کولورکتال(ناحیه رکتوم و کولون)

پس از سرطان ریه دومین علت مرگ و میر ناشی از سرطان می باشد، در مردان و زنان مسن نسبت به جوانان بیشتر مشاهده می گردد . افراد با سن بالای 50 سال لازم است در خصوص پیشگیری از ابتلا به این بیماری مورد آزمایش دقیق قرار گیرند . در صورت وجود هرگونه پولیپ روده ای و وجود فرد سرطانی در اعضای خانواده موضوع را با پزشک معالج مطرح کرده و بررسی های لازم را انجام دهید.

 از پزشک خود بپرسید: بهترین تست سرطان کولون برای شما چیست و هر چندوقت یک بار باید آن را انجام دهید. بهترین روش و زمان دقیق انجام آن را جویا شوید.

سرطان پستان

زنان بالای 50 سال در مقایسه با خانم های جوان از ریسک بالایی در ابتلا به سرطان پستان برخوردار هستند . چنانچه در بین اعضای خانواده و یا بستگان نزدیک خود فرد مبتلا به سرطان پستان دارید با پزشک مشورت نمایید . انجام تست مامو گرافی هر سال و یا هر دو سال یک بار به شما کمک خواهد کرد تا وضعیت خود را چک کرده و تدابیر پیشگیرانه را مدنظر قرار دهید(تست ماموگرافی در بعضی مواقع ممکن است وجود سرطان پستان را نشان نداده و یا با خطای آزمایش مواجه شود که در صورت نیاز باید با نظر پزشک بیوپسی انجام شود) اگر ریسک بالای ابتلا به سرطان پستان دارید به پزشک مراجعه کرده و از او در رابطه با این که نیاز به استفاده از دارو یا انجام آزمایشات دارید سؤال کنید . توجه داشته باشید استفاده از داروها بدون نظر پزشک و به صورت سلیقه ای ممکن است منجر به سرطان رحم و لخته شدن خون گردد.

 سرطان دهانه رحم (سرویک)

 تمامی زنانی که از لحاظ جنسی فعال هستند امکان ابتلا به بیماری سرطان دهانه رحم را خواهند داشت . (در زنانی که به هر دلیل رحم خود را خارج کرده اند ابتلا به این بیماری وجود ندارد .) در اکثر مواقع در صورت تشخیص به موقع، این بیماری قابل درمان بوده و از مرگ و میر افراد جلوگیری می نماید.

 انجام آزمایش پاپ اسمیر (آزمایش غربالگری سرطان دهانه رحم)

تمام خانم ها لازم است هر سه سال یک بار آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهند . افرادی که با ریسک بالای ابتلا مواجه هستند باید فواصل انجام آزمایش را کاهش دهند چه افرادی بیشتر در خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم قرار دارند ؟

از پزشک خود بپرسید: آیا نیاز به پاپ اسمیر دارید؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ چه زمانی باید آن را انجام دهید.

 از پزشک خود بپرسید: آیا من نیاز به انجام آزمایش ماموگرافی دارم؟ این آزمایش را هر چند وقت یک بار باید انجام دهم؟ افراد مبتلا به بیماری های مقاربتی تماس جنسی با افراد متعدد زنانی که از لحاظ جنسی فعال هستند ابتلا به زگیل های دستگاه تناسل

 توجه: افراد زیر ممکن است نیاز به انجام پاپ اسمیر نداشته باشند: خانم های بالای 65 سال زنانی که قاعدگی منظم دارند افرادی که با ریسک فاکتور ابتلا به سرطان مواجه نیستند افرادی که عمل هسیتروکتومی را انجام داده اند

 سرطان پروستات

 این بیماری در مردان بالای 50 سال بیشتر دیده می شود . افراد سیاه پوس ت و یا کسانی که در بین اعضای خانواده فرد مبتلا به سرطان پروستات دارند با خطر بیشتری مواجه می باشند. و یا معاینه انگشتی رکتوم PSA با انجام تست غربالگری می توان سرطان پروستات را مورد بررسی قرار داد . در می تواند یا نمی تواند؟ از مرگ و PSA بعضی مواقع تست میر افراد مبتلا جلوگیری کند.

 از پزشک خود بپرسید: آیا نیاز است جهت انجام آزمایش سرطان پروستات اقدام نمایم؟

 سرطان حفره دهان

 سرطان حفره دهان شامل لب، زبان، دهان و حلق می باشد . اغلب افراد بالای 40 سال سیگاری و یا الکلی در مقایسه با دیگران بیشتر در معرض خطر ابتلا قرار دارند. در صورت استفاده از تنباکو، سیگار و یا الکل ضرورت دارد جهت بررسی وضعیت دهان و دندان خود به پزشک مراجعه کنید.

 از پزشک خود بپرسید: هر چند وقت یک بار باید چک آپ دندان داشته باشید ؟

بیماریهای واگیردار و ایمن سازی بدن

واکسن کزاز – دیفتری

تمامی افراد لازم است هر ده سال یک بار واکسن های کزاز و دیفتری را ترزیق کنند.

واکسن آنفولانزا

 افراد بالای 65 سال لازم است این واکسن را ترز یق کنند . و HIV ، افراد مبتلا به بیماریهای ریوی، قلبی، کلیوی سرطان ها ممکن است نیاز به تزریق زود هنگام این واکسن داشته باشند.

واکسن سینه پهلو(پنومونی)

 واکسن سینه پهلو یک بار در سن 65 سالگی باید تزریق گردد اگر چه که سینه پهلو به عنوان یکی از بیماری های نگران کننده در بین افراد مسن تر و مبتلایان به بیماری های مزمن قلمداد می گردد ولی این بیماری می تواند جوانان و اشخاص سالم را هم مبتلا کند.

 واکسن هپاتیت B

 چه کسانی مستعدد آلودگی به این بیماری هستند؟ افرادی که دارای شریک جنسی متعدد هستند. افرادی که با مبتلایان به هپاتیت ارتباط جنسی دارند. افرادی که با خون و یا مایعات بدن افراد آلوده در تماس هستند. زندگی می کنند، B افرادی که با فرد مبتلا به هپاتیت معتادین تزریقی (استفاده از سوزن های تزریق مواد مخدر به صورت مشترک) افرادی که قصد مسافرت به کشورهای پرخطر از لحاظ هپاتیت B را دارند. افراد مبتلا به بیماریها مقاربتی طی شش ماه گذشته افرادیکه از داروهای غیر مجاز خیابانی استفاده میکنند گازگرفتگی توسط انسان مبتلا از پزشک خود بپرسید : چه واکسنهایی برای من مفید است و درچه زمانهایی باید نسبت به تزریق آن اقدام کنم ؟