سرطان چیست؟

سرطان یک بیماری نیست بلکه نوعی از بیماریست. بیش از 200 نوع متفاوت از بیماری سرطان وجود دارد که هر کدام به شیوه های خاص ایجاد می شوند. چیزی که در همه آنها مشترک است این است که همه آنها به روشی مشابه شروع می شوند با تغییر در ساختار طبیعی یک سلول. تقسیم سلولهای غیر طبیعی تحت کنترل نیستند و معلوم نیست که چه زمانی متوقف می شود یک دسته از سلولهای غیر طبیعی یک تومور نامیده می شود. همه تومورها سرطان نیستند دونوع تومور وجود دارد:

 خوش خیم و بد خیم.

 تومورهای خوش خیم سرطان نیستند. تومورهای بد خیم همان سرطان ها هستند و می توانند به قسمت های مجاور بدن حمله کنند و مانع فعالیت سلولهای سالم آن منطقه شوند.در عین حال سلولهای تومورهای بدخیم می توانند گسترش یافته و به نقاط دیگر بدن دست اندازی کنند و در مکانی دور از محل اولیه تجمعاتی از سلولهای غیر طبیعی را ایجاد کنند. این مرحله را متاستاز می نامند.

 معرفی مشکل سرطان: در سال 2005، در دنیا 6/7 میلیون نفر جان خود را به دلیل ابتلا به سرطان از دست داده اند. در سال 2020، 16 میلیون نفر به سرطان مبتلا می شوند و در همین زمان، سالانه 10 میلیون نفر از این بیماری می میرند. در 10 سال آینده در صورتی که اقدامی صورت نگیرد 85 میلیون نفر بدلیل سرطان خواهند مرد. بیش از 70% موارد مرگ و میر ناشی از سرطان در کشورهای دارای درآمد پایین یا متوسط است. اما مشکل واقعی سرطان بیشتر از این اعداد است چرا که یک سوم بیماران دچار افسردگی و اضطراب در حد بالینی هستند و همچنین به دلیل از دست رفتن درآمد و لزوم تامین مخارج درمان، آسیب شدیدی به عملکرد اقتصادی خانواده وارد می شود. با این حال، از سرطان می توان رهایی جست زیرا بیش از 40% موارد سرطان قابل پیشگیری هستند و ثلث دیگر بیماران در صورت تشخیص به موقع قابل درمان قطعی می باشند. در بقیه بیماران نیز که غیر قابل درمان هستند، انجام درمان های حمایتی به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک اساسی خواهد نمود. در آخرین آمار در کشورما، سرطان با 4/9% بعد از گروه بیماریهای دستگاه گردش خون ( 4/33% ) و سوانح مسمومیت و خودکشی ( 4/13% ) به عنوان سومین علت مرگ مطرح گردیده است. در هرسال در کشور حدود 100 هزار مورد جدید سرطان بروز می نماید. تفاوت بازری در نحوه بروز سرطان و میزان آن در مناطق مختلف جغرافیایی کشور مشاهده شده است. . . مهم علایمی که باید مراقب آنها باشید و با یافتن هرکدام از آنها به پزشک مراجعه نمایید، به قرار زیر است:

 1- وجود توده در هرجایی از بدن مانند پستان یا بیضه

 2- تغییر در یک خال پوستی

 3- زخمی که بهبود نمی یابد

 4- سرفه یا گرفتگی صدا بطور مداوم

 5- سوء هاضمه یا اختلال در بلع بطور مداوم

 6- تهوع یا سرفه خون آلود

 7- تغییر در عادات طبیعی روده مانند اسهال یا یبوست بطور دایم

 8- وجود هرگونه خون در ادرار یا مدفوع و هر خونریزی غیر طبیعی واژینال

 9- کاهش وزن غیر قابل توجیه 10- بی اشتهایی غیر قابل توجیه

نگاهی جامع به اپیدمیولوژی سرطان‌ها در ایران
نقشه ایرانی سرطان

ایران به عنوان کشوری در حال توسعه، دوره گذر اپیدمیولوژیکی بیماری‌های خود را تجربه کرده و در این زمینه بار بیماری‌های‌ زیادی را تحمل می‌کند. این گذر اپیدمیولوژیکی و دموگرافیکی که در ایران در حال رخ دادن است، تاثیر قابل‌توجهی بر الگوی موربیدتی و مورتالیتی بیماری‌ها در آینده نزدیک و دور خواهد داشت، خصوصا آنکه ظهور بیماری‌های مزمن غیرواگیردار، مشکلات سلامتی ناشی از پیر شدن جمعیت و صدمات ترافیک جاده‌ای آن را تحت تاثیر قرار خواهند داد. در این میان، سرطان نیز یکی از مشکلات عمده سلامتی در ایران محسوب می‌شود.

بر اساس آخرین بررسی‌های آماری و اپیدمیولوژیک در ایران، سرطان بعد از بیماری‌های قلبی عروقی و حوادث غیرعمدی، سومین عامل مرگ و میر محسوب می‌شود، به طوری که سالانه بیش از 30 هزار نفر از جمعیت ایران در اثر این بیماری جان می‌بازند و تخمین‌زده‌ می‌شود سالانه بیش از 70 هزار مورد جدید سرطان در کشور رخ می‌دهد. از سویی، انتظار می‌رود با افزایش امید به زندگی و افزایش درصد سالمندی درجمعیت کشور، بروز سرطان نیز در یک دهه آینده به شدت افزایش یابد.

نتایج کلی
بر پایه گزارش کشوری ثبت موارد سرطانی در سال 1384 که در برگیرنده اطلاعات جمع‌آوری شده از مراکز پاتولوژی 41 دانشگاه علوم پزشکی سراسر کشور ایران است، تعداد کل 55 هزار و 853 مورد سرطان جدید ثبت شده که 31 هزار و 355 (13/56 درصد) مورد مربوط به مردان و 24 هزار و 498 (87/43 درصد) مورد در زنان اتفاق افتاده، بنابراین نسبت جنسی بروز سرطان در سال 1384، برابر 128 است، یعنی در مقابل هر 100 بیمار زن، 128 بیمار مرد وجود داشته است. از سویی، شایع‌ترین سرطان‌ها بر اساس جمع کل مرد و زن، به ترتیب شامل سرطان‌های: 1) پوست (1/15 درصد)، 2) پستان (7/10 درصد)، 3) معده (4/10 درصد)، 4) کولورکتال (3/7 درصد)، 5) مثانه (7 درصد)، 6) مری (5/5 درصد) بوده و دیگر سرطان‌ها به ترتیب عبارت‌اند از بدخیمی‌های دستگاه خون‌ساز، پروستات، غدد لنفاوی و ریه.
اگر بخواهیم به تفکیک جنسیت بیماران، شایع‌ترین سرطان‌ها را رتبه‌بندی نماییم، در مردان به ترتیب پوست، معده، مثانه، پروستات، کولورکتال، دستگاه خون‌ساز، مری، ریه، غدد لنفاوی و مغز و در زنان به ترتیب پستان، پوست، کولورکتال، معده، مری، دستگاه خون‌ساز، تیرویید، تخمدان، غدد لنفاوی و مثانه قرار دارند.

 شیمی درمانی چیست و چگونه در بدن عمل می کند؟

مقصود از شیمی درمانی، درمان بیماری از طریق بکار بردن داروهای گوناگون است. ودر معنای خاص آن که امروزه بکار برده می شود غرض درمان دارویی تومورهای گوناگون ( یا به اصطلاح سرطان ) است. استفاده از داروهای ضد سرطان یا شیمی درمانی یکی از چند راه درمان این گونه تومورها است و می توان آن را با روشهای دیگری مثل جراحی و پرتو درمانی توام کرد. شیمی درمانی در معالجه تومورها بسیار موثر بوده و امروزه با کشف داروهای جدید ضد تومور این تاثیر رو به افزایش است.
در این بخش به پرسشهای احتمالی بیمار یا اطرافیان وی پاسخ داده می شود.
بیمار چگونه شیمی درمانی می شود؟

بیشتر داروهای ضد تومور را به یکی از روشهای زیر به بیمار می دهند:
 
1- خوراکی
2-  تزریق عضلانی
3- تزریق وریدی
4- داخل صفاقی
5- داخل کانال نخاع  
 

*آیا شیمی درمانی درد دارد؟

معمولا مصرف داروهای شیمی درمانی دردی بدنبال ندارد. در مورد موارد خوراکی و یا تزریق عضلانی مانند سایر داروهای هم شکل هستند. در مورد داروهای داخل وریدی باید گفت اگر دردی هم داشته باشد در همان موقع زدن سوزن است. بیمار شاید از سوزش خفیفی در جای سوزن شکایت کند.
بعضی داروها شاید در هنگام تزریق باعث ناراحتی های جزئی مثل احساس گرما یا دل بهم خوردگی بشود که مدت اینگونه عوارض بسیار کوتاه است. اگر دارویی را اشتباهی زیر پوست تزریق کنند یا دارو از دیواره رگ به بیرون راه پیدا کند جای تزریق متورم شده درد شدیدی می گیرد. اگر در وقت تزریق دردی احساس کردید فورا به پزشک یا پرستار مسئول اطلاع دهید.


عوارض جانبی شیمی درمانی:
عوارضی مانند ریزش مو و احساس خستگی معمولا در هفته های اول دوره درمان آغاز می شود و تا آخر آن ادامه دارد. بعضی دیگر مثل تهوع و استفراغ معمولا یکی دو ساعت پس از تزریق شروع می شود و حداکثر تا 48 ساعت بعد ادامه پیدا می کند. عموما اکثرا این گونه عوارض پس از قطع دارو کم کم از بین خواهد رفت.
بی شک عوارض جانبی چیزهای چندان خوشایندی نیستند اما اگر آنها را دریک کفه ترازو بگذارید و بهبودتان را درکفه دیگر، آن وقت می بینید که به تحملش می ارزد.
در طول درمان کم کم از پاره ای عوارض جانبی کاسته می شود و این حاصل سازگاری بدنتان با داروست.


*چرا اینهمه روی تغذیه خوب تاکید می شود؟
شما با تغذیه درست و مناسب بهترین فرصت ممکن را برای بدنتان فراهم می کنید تا با بیماری دست و پنجه نرم کند. نظر متخصصان این است که تغذیه متعادل و متناسب به قدرت بیمار در تحمل عوارض جانبی می افزاید. تغذیه درست و مناسب یعنی انتخاب غذاهای گوناگون که ویتامین ها و مواد معدنی و پروتئینی و مواد لازم دیگر را به بدن برساند. غذایی بخورید که هم کالری کافی برای حفظ انرژی و وزن بدنتان را داشته باشد و هم حاوی پروتئین کافی باشد که برای بازسازی سلولهای طبیعی پوست و مو و سایر اندام هایی که در شیمی درمانی آسیب دیده لازم است.

چه غذایی بخوریم؟

برای آنکه یک برنامه غذایی درست داشته باشید نوصیه می شود بیشتر از این مواد غدایی استفاده کنید.
- میوه و سبزیجات : تامین ویتامین ها و مواد معدنی
- مواد گوشتی مثل ماهی، مرغ، گوشت قرمز: تامین پروتئین مواد معدنی و ویتامین ها
- تخم مرغ: منبع خوب پروتئین
- شیر و فرآورده های لبنیاتی

*بی اشتهایی چطور برطرف می شود؟

شیمی درمانی می تواند عادات غذایی شما را به هم بریزد. اغلب کم اشتهایی یا بی اشتهایی و بی میلی به غذا از عوارض شیمی درمانی است. ( گاهی بر عکس فرد پرخور می شود ). این عارضه ( کم اشتهایی ) درچند روز اول و پس از آغاز هر دوره درمانی در بیمار پدیدار می شود. یک راه خوب رفع بی اشتهایی اضافه کردن دفعات غذا خوردن و کاستن از میزان هر وعده است. قدم زدن قبل از خوردن غذا موثر است.
خیلی از بیماران اشتها به گوشت و فرآورده های گوشتی را از دست می دهند و علتش اختلالی است که در اثر شیمی درمانی در پرزهای چشایی پیدا می شود. در اینصورت مزه گوشت در دهان بیمار تلخ می شود. بازدن چاشنی ها و سس های مختلف می توان گوشت را خوش طعم کرد. برخی بیمارن عقیده دارند وقتی با قاشق و چنگال غیر فلزی غذا می خورند گوشت کمتر در دهانشان تلخ می شود.


چقدر مایعات بخورید؟

برخی داروهای شیمی درمانی روی کلیه ها و مثانه اثر مستقیم دارند. اگر درمیان داروهای شما از این نوع داروها باشد ( طبق نظر پزشکتان ) ضروری است که در 48 ساعت اول پس از تزریق مایعات بیشتری خصوصا از نوع چای و آبمیوه بخورید. بطور کلی مصرف زیاد مایعات برای دفع دارو از بدن و کاهش عوارض جانبی آن کمک موثری است.

با عوارض جانبی چه باید کرد؟

در این بخش پیشنهادهایی می شود که با رعایت آنها می توانید عوارض جانبی شیمی درمانی را آسان تر تحمل کنید. ناگفته نماند که شما دچار همه عوارض که اینجا می خوانید نخواهید شد بلکه گاهی یک و حداکثر چند تای آنها گریبانگیر شما خواهد شد.

با مشکلات دستگاه گوارش چه باید کرد؟

1. تهوع و استفراغ:
اکثر داروهای ضد تومور چون مخاط معده را تحریک می کنند روی مرکز کنترل استفراغ در مغز اثر مستقیم دارند. معمولا همراه با شیمی درمانی داروهایی برای جلوگیری از دل بهم خوردگی به شما داده می شود.
با رعایت نکات زیر از شدت عوارض قوق کاسته می شود:
هربار که غدا می خورید کم بخورید. شکم پر تحریک پذیرتر است.
مایعات ضروری را یک ساعت قبل از غذا بخورید نه همراه غذا
غذاهای چرب و یا سرخ کرده نخورید
آهسته غذا بخورید تا هر بار مقدار کمی ذا وارد معده شود.
غذایتان را نه خیلی داغ و نه خیلی سرد بخورید
غذا را خوب بجوید تا آسانتر هضم شود.
بیشتر غذاهای آب پز مثل گوشت آب پز جوجه کباب و ... و غذاهای خشک مثل نان برشته بخورید.
از خوردن غذاهای به اصطلاح سنگین که هضم دشواری دارند خود داری کنید.
مایعات خنک و کم شیرین مثل آب و آب سیب و مانند اینها بخورید.
اگر بوی غذا ناراحت تان می کند از رفتن به آشپزخانه یا آشپزی خود داری کنید.
از رفتن یا ماندن در جاهای که بوهای مختلف مثل بوی پیاز داغ و سیر داغ و مانند اینها یا دود سیگار ئ عطر ادکلن تند دران است، پرهیز کنید.
استراحت بعد از غذا می تواند کمک موثری باشد. استراحت باید روی صندلی و در حالت نشسته باشد و تا دو ساعت بعد از غذا از دراز کشیدن خود داری کنید.
اگر از دندان مصنوعی متحرک استفاده می کنید آنها را در آورید چون باعث تحریک و تشدید تهمع و استفراغ می شود.
وقتی تهوع دارید سعی کنید از راه دهان نفس بکشید.

2. اسهال:
اگر دچار اسهال شدید و بیش از 24 ساعت ادامه داشت یا همراه آن در شکم تان احساس درد و انقباض داشتید حتما با پزشکتان مشورت کنید. برای بند آوردن اسهال رعایت نکات زیر می تواند مفید باشد:
1- غذا را از صافی بگذرانید و بخورید تا استراحتی به روده ها داده باشید
2-  مایعات فراوان بخورید مایعاتی مثل آبة آب سیب و چای کمرنگ
3-  هرگز مایعات خیلی سرد و خیلی گرم نخورید. اگر نوشابه گازدار می خورید صبر کنید تا گازش کاملا خارج شود.
4- غذا را به دفعات متعدد و به مقدار کم بخورید.
5- از خوردن غذاهایی که باعث دردهای انتقباضی می شود مثل قهوه، سوپ، کلم، گل کلم، ادویه جات و شیرینی جات خودداری کنید.
6-  وقتی حس کردید بهتر شدید می توانید غذاهای سبک مثل برنج و سیب زمینی و نان برشته بخورید.
7-  معمولا موقع اسهال پتاسیم زیادی از بدن دفع می شود. اگر دستور خاصی از پزشکتان ندارید می توانید از موادغذایی حاوی پتاسیم زیاد مثل موز، پرتقال و سیب زمینی استفاده کنید.
8-  اگر مصرف شیر و لبنبات اسهالتان را تشدید می کند از مصرف آن پرهیز کنید.
 
3. یبوست:
برخی داروهای شیمی درمانی ممکن است یبوست شدید بدهد. بهتر است در این مورد با پزشک تان در میان بگذارید.
رعایت نکات زیر می تواند در رفع یبوست موثر باشد.
1-  تا می توانید مایعات بخورید.
2- خوراکی هایی مثل میوه و سبزی خام و نان سبوس دار بخورید که مقدار زیادی مواد به اصطلاح فیبری یا الیاف دار در آنها است.
3- بیشتر فعالیت و حرکت کنید.
4- اگر یبوستتان از 48 ساعت گذشت پزشکتان را در جریان بگذارید و خودسرانه داروهای ملین مصرف نکنید.
با ناراحتی های دهان و گلو چه می شود کرد؟
برخی داروهای ضد تومور شاید باعث خشکی و یا زخم شدن دهان شود یا ممکن است در وقت فرو دادن غذا یا جویدن اشکالاتی درست کند رعایت نکات زیر می تواند به حل این مشکل کمک کند.
1-  تا می توانید مایعات بخورید.
2-  تکه های یخ بمکید.
3- آب نباتهای کم شیرین بمکید یا آدامس های کم شیرین یا بی شکر بجوید.
4-  چیزهای آب دار مثل میوه یا بستنی بخورید.
5-  بهتر است غذاهای پخته را توی مخلوط کن یا چیزهای مانند آن بصورت مایع در آورید که مصرفش آسان تر است.
اگر مخاط دهانتان زخم شد که این معمولا به شکل دانه های سفید رنگ دیده می شود< حتما با پزشکتان در میان بگذارید اما رعایت نکات زیر می تواند به تسریع بهبودیتان کمک کند:
1-  از مصرف خوراکیهای اسیدی مثل گوجه فرنگی و پرتغال و غذاهای ترش پرهیز کنید.
2- به غذایتان ادویه و نمک زیاد نزنید.
3-  سعی کنید دهان و لثه هایتان تمیز باشد.
در طی شیمی درمانی دهان و دندانهایتان بیش از پیش به مراقبت نیاز دارد< رعایت نکات ساده زیر می تواند از احتمال عوارض و عفونت کم کند:
1-  مسواکتان نرم باشد و دندانهایتان را به آرامی مسواک کنید.
2- روزی چند بار مخلوط آب نمک یا جوش شیرین قرقره کنید.
آیا همه بیمارانی که شیمی درمانی می شوند ریزش مو دارند؟
داروهایی که مصرف می کنید شاید روی پیاز موی شما اثر داشته یا نداشته باشد< نمی توان با قطع یقین گفت کدام بیمار دچار این عارضه خواهد شد.اما پزشکتان با شناختی که از داروها دارد و بنا بر تجربه تا حدی میتواند در این زمینه راهنما باشد. به هر حال هرگونه تغییر یا ریزش در پیازهای مو کاملا موقتی است و پس از قطع دارو متوقف می شود . ممکن است موهای تمام بدن بریزد و نه فقط موی سر و صورت< معمولا ریزش مو از هفته دوم شیمی درمانی و پس از تزریق اتفاق می افتد و شما موقع شانه کردن یا برس زدن یا شستن سر متوجه آن می شوید.
برای جلوگیری از ریزش مو چه کارهایی می شود کرد؟
به کار بردن کلاه یخ قبل از شیمی درمانی یا در طی آن ممکن است در جلوگیری از ریزش موی برخی بیماران موثر باشد و فقط برای بعضی داروها موثر است لذا همیشه توصیه نمی شود.از دست دادن مو مساله بسیار ساده ای نیست و گاهی سبب افسردگی یا عصبانیت شدید می شود این واکنش ما طبیعی و قابل قبول است و اگر درباره آن حرف بزنید شاید آرام بگیرید . به خاطر داشته باشید که موهایتان پس از اتمام درمان به حالت طبیعی در خواهد آمد و حتی شاید در طول درمان رشد مو شروع شود در ضمن خیلی احتمال دارد که این موهای نورسته بافت و رنگ بهتری داشته باشد.
 
آیا شیمی درمانی اثری در اندامهای جنسی دارد؟

شیمی درمانی ممکن است (نه همیشه) روی اندامهای جنسی و کار آن در زنان و مردان تاثیر بگذارد . عوارض ایجاد شده بستگی دارد به نوع داروهای مصرفی و سن و سلامت عمومی بیمار. این داروها معمولا اثری در تمایل جنسی و قدرت ان ندارد اما پاره ای از بیماران به علت فشار ناشی از بیماری برنامه های درمانی ناتوانی و ضعف بیش از اندازه حس می کنند .
 در زنان مهمترین عارضه تغییر در عادت ماهانه است. شیمی درمانی می تواند باعث نامنظم شدن عادات ماهانه و یا قطع آن شود که تا پایان دوره درمان ادامه داشته باشد. شاید این بیماران متوجه علائمی مثل گرم شدن ناگهانی و یا علائم دیگر یائسگی زودرس شوند. تغییرات هورمونی ناشی از شیمی درمانی ممکن است باعث خشکی و خارش یا ترشح مجرای تناسلی شود که با داروهای موجود قابل رفع است.
در مردان احتمال عقیم شده در اثر شیمی درمانی هست . داروهای ضد تومور ممکن است مقدار و یا قدرت حرکت اسپرم ها را کاهش دهد.این وضع شاید در تمام طول درمان ادامه داشته باشد و در بعضی ها هم برای همیه باقی بماند< پزشکتان را در جریان بگذارید. امروزه با امکاناتی مثل بانک اسپرم و تلقیح مصنوعی این مساله تا حدی قابل حل است.
 
چرا در طی شیمی درمانی احتمال عفونت زیاد است؟

اکثر داروهای شیمی درمانی اثر مستقیمی روی مغز استخوان دارند که باعث کم کاری و در نتیجه کاهش فعالیت ان می شود. مغز استخوان محل تولید سلولهای خونی است. گلبولهای سفید که در مغز استخوان ساخته می شوددر پیشگیری از عفونت کمک بزرگی بشمار می آید. در اثر کاهش این گلبولها احتمال خطر دچار شدن به بیماریهای عفونی افزایش می یابد.
رعایت نکات زیر از احتمال دچار شدن تان به عفونت می کاهد:
- دستهایتان را بارها بشوئید مخصوصا قبل از صرف غذا و بعد از اجابت مزاج
- از رفتن به اماکن عمومی و یا حشر و نشر با بیمارنی که بیماریهای واگیردار مثل سرماخوردگی یا آنفلوآنزا و آبله مرغان و مانند اینها دارند پرهیز کنید.
- موقع گرفتن ناخن مراقب باشید گوشتتان را نگیرید یا زخمی نکنید.
- مسواکتان سفت نباشد تا از احتمال زخم شدن دهان و لثه بکاهید
- جوشهای صورت یا بدنتان را نکنید.
- اگر پوستتان خشک شده است از روغن و لوسیونهای مخصوص استفاده کنید.

نشانه های عفونت چیست؟

با همه مراقبتهایی که می کنید باز ممکن است دچار عفونت بشوید. در این صورت احتمال می رود که هریک از علائم زیر در شما ظاهر شود:
1- تب بیشتر از 38 درجه
2- لرز
3- عرق کردن زیاد در شب یا هنگام خواب
4- اسهال شدید
5- سوزش و درد موقع ادرار
هرگاه هریک از علایم فوق دیده شد فورا با پزشکتان در میان بگذارید و خودسرانه هیچ دارویی مصرف نکنید.
آیا همه سلولهای خونی در نتیجه شیمی درمانی کاهش می یابند؟
داروهای شیمی درمانی ممکن است روی هریک از سلولهای خونی که در مغز استخوان ساخته می شود اثر بگذارند. گلبولهای قرمز و پلاکتها هم مثل گلبولهای سفید ممکن است کاهش یابند و در نتیجه عوارض خاص خود ( از جمله کم خونی یا خونریزی ) را بروز دهند.

پرتو درمانی

پرتو درمانی یکی از روشهای درمانی در دانش پزشکی برای درمان سرطان است. در جریان پرتو درمانی با استفاده از اشعه یا پرتوهای دارای انرژی زیاد ( پرتو یونیزان ) سلولهای بیمار یا مشکوک را از بین می بریم.
پرتو درمانی می تواند مانند سایر درمان ها برای بیمار عوارضی داشته باشد. خوشبختانه اکثر عوارض گذرا و قابل کنترل می باشند.

عوارض جانبی پرتو درمانی:
مشکلاتی که بعنوان عوارض پرتو درمانی در حین درمان ممکن است پیش آیند گرچه ناخوشایند می باشند ولی غالبا عوارض حاد یا خطرناک نبوده و با گذشت زمان از بین می روند ( چند هفته پس از اتمام درمان ).
بروز عوارض به نحوه درمان و منطقه درمانی و میزان تحمل بدن بیمار و مقادیر پرتو ( دوز رادیوتراپی ) بستگی دارد. بسیاری از بیماران در حین درمان هیچگونه عوارض جانبی ندارند و براحتی به فعالیت های روزمره زندگی خود می پردازند.
درمان در نواحی مختلف بدن عوارض متفاوتی خواهد داشت. شدت این عوارض به نحوه درمان و منطقه درمانی بستگی دارد ولی ممکن است علایم عمومی نیز در جریان پرتو درمانی پیش آیند مثل احساس خستگی، رخوت و افسردگی.
  
آیا عوارض جانبی در همه بیماران دیده می شود؟

خیر – عوارض از فردی به فرد دیگر متفاوت است. برخی هیچگونه عارضه ای در حین درمان ندارند و برخی مشکلات ناشی از عوارض درمان را نشان می دهند.


خستگی دوران درمان:
تعدادی از بیماران چند هفته پس از شروع درمان احساس خستگی و ضعف می کنند و میزان فعالیت روزمره خود را کاهش می دهند. علل خستگی در دوران درمان عبارتند از:
مصرف انرژی زیاد در بدن، اضطراب ناشی از بیماری، رفت و آمدهای روزانه برای درمان و اثرات پرتودرمانی به سلولهای سالم و بافت های طبیعی بدن.
اگر از عارضه خستگی ناراحت هستید می توانید طی مدت درمان فعالیت خود را محدودتر کرده و بیشتر استراحت نموده، مدت خواب شبانه را افزایش داده و در صورت نیاز چند استراحت کوتاه روزانه داشته باشید و در ضمن سعی کنید برای انجام کارهای روزمره از افراد خانواده کمک بگیرید.


عوارض پوستی منطقه درمان:
در حین درمان پوست منطقه درمان حالت خشکی و خارش پیدا می کند نکته مهم آنست که با خاراندن یا ساییدن یا هر تحریک محیطی منطقه درمان را آزرده نکنید. از هیچ پودر، پماد و یا کرم در این منتطقه استفاده نکنید. در صورتیکه شدت علایم پوستی زیاد باشد می توان با احتیاط از روغن سبک مخصوص بچه استفاده کرد. تغییرات پوست بصورتهای شبیه آفتاب سوختگی، قرمز یا تیره تر شدن پوست ظاهر می شوند. حتی الا مکان از تابش مستقیم اشعه آفتاب به منطقه درمان پرهیز کنید.
اکثر این علایم در چند هفته پس از درمان از بین می روند. ممکن است تیرگی پوست مدت زیادتری باقی بماند. اگر علایم پوستی شدت یابند و سطح پوست ترشح پیدا کرده یا تاول و زخم ایجاد شود فورا به پزشک معالج خود اطلاع دهید.
لباسهای نخی و خنک و حتی الامکان گشاد بپوشید.
از منطقه درمانی علامت گذاری شده حفاظت نمایید و مراقب باشید با تعریق علایم پاک نشود.
از خاراندن، مصرف دارو و پودر یا مواد آرایشی و نیز شستشوی منطقه درمان حتی الامکان بپرهیزید.
شستشوی منطقه درمان دو اشکال ایجاد می کند:
الف – غالبا واکنش پوستی ناشی از درمان تشدید می شود.
ب – علایمی که برای تعیین منطقه درمان روی پوست کشیده شده اند پاک می شوند.
بطور کلی توصیه می شود برای نظافت، منطقه درمان را با آب ولرم خیس کرده و با حوله نرمی آرام خشک کنید.
از مصرف مواد آرایشی، عطر و لوسیون در منطقه درمان خود داری کنید.


ریزش مو:
ریزش موهای منطقه درمان با شدت های متفاوتی رخ می دهد. پرتو درمانی موضعی بر روی موهای سایر نقاط بدن اثری نخواهد داشت. در اکثر موارد رویش مو پس از درمان رشد طبیعی خواهد داشت ولی میزان رویش مجدد مو به منطقه درمانی و مقدار اشعه داده شده بستگی دارد. در اکثر موارد ریزش مو ترمیم نمی شود.
شما می توانید منطقه درمان ( مثلا سر ) را با کلاه یا هر پوشش دلخواه بپوشانید برخی بیماران تا رویش مجدد مو از کلاه گیس استفاده می کنند.


بی اشتهایی:
ممکن است در دوره پرتو درمانی دچار بی اشتهایی شوید. تغییرات ایجاد شده در سلولهای سالم می تواند سبب بروز تهوع، درد معده، تغییرات چشایی و تغییر در طعم غذاها و اختلال در بلع و یا سایر مسائل گردد که در نتیجه بیمار دچار بی اشتهایی می شود.
بیمارانی که پرتو درمانی خارجی می شوند نباید برای چند هفته دچار اختلال تغذیه باشند. حتی اگر میل به غذا ندارید سعی کنید حتی الامکان مواد پروتئینی و کالری را به میزان لازم به بدن خود برسانید.
اختلال تغذیه و بی اشتهایی می تواند با کاهش قدرت بدنی شما، ترمیم بافتهای سالم تخریب شده را به تاخیر اندازد. یکی از نکات مهم برای ادامه درمان مصرف غذای کامل و کافی می باشد تا بتوان درمان و عوارض آن را تحمل نمود.
بیمارانی که میزان تغذیه و وضع جسمی بهتری دارند درمان را به مراتب بهتر تحمل می کنند.
با توجه به نکات زیر می توانید در بهبود تغذیه بکوشید:
•         قبل از هر وعده غذایی کمی قدم بزنید تا اشتهای شما بیشتر شود.
•         هر موقع احساس گرسنگی کردید غذا میل کنید حتی اگر وقت شام یا ناهار  نباشد.  حتی می توانید در طول روز به جای سه وعده غذای حجیم به دفعات غذای سبک بخورید.
•         محیط مناسبی برای غذا خوردن بوجود آورید. می توان از نور کم، موسیقی مناسب و رنگ های شاد برای سفره و وسایل تغذیه یا هر وسیله و محیطی که سبب افزایش اشتها شود استفاده کرد.
•         از غذاهای متنوع و مطلوب خودتان استفاده کنید.
•         اگر از مصاحبت افراد یا دوستان لذت می برید سعی کنید با آنها غذا بخورید.
•         از نوشیدنیهایی که دوست دارید همراه غذا استفاده کنید.
•         در صورتیکه واقعا بی اشتها باشید و حجم غذای مصرفی شما کم باشد بهتر است از مواد غذایی پر کالری مانند کره یا مارگارین، سوپهای مخلوط با مواد مغذی و کرم های غلیظ شده لبنی استفاده کنید.
•         اگر میل به غذاهای جامد نداریداز مایعاتی که حاوی مواد پر انرژی مثل پودر شیر، ماست، تخم مرغ، عسل یا مواد مغذی آماده می باشند استفاده کنید.
•         اگر درحین جویدن یا بلع غذا دچار درد می شوید بهتر است از غذاهای نرم و مایعات استفاده کنید.
•         یکی از مهمترین عوامل بی اشتهایی بیماران، اضطراب و ترس ناشی از بیماری است. با حفظ آرامش روحی خود می توانید سلامت جسمی، نشاط و اشتهای بیشتری داشته باشید


اثرات پرتو درمانی در خون:
گاهی پرتو درمانی می تواند سبب کاهش برخی عناصر خونی مانند گلبولهای سفید یا پلاکتها شود. گلبولهای سفید در برابر عفونت های مختلف بدن نقش دفاعی دارند و پلاکتها نیز در انعقاد خون موثرند.
غالبا در جریان پرتو درمانی از شما آزمایش ساده خون ( اندازه گیری گلبولهای خون و پلاکت ) درخواست خواهد شد. انجام این آزمایش برای کنترل وضع خونی شما ضروری است و جهت نمونه گیری در آزمایشگاه نیاز به ناشتا بودن نیست.
گاهی بعلت کاهش عناصر خونی پزشکمعالج درمان شما را تغییر داده یا مدتی قطع می کند تا عناصر خونی به میزان طبیعی برسند.


مسائل مربوط به معده و روده ها:
اگر پرتو درمانی معده یا روده ها انجام شود ممکن است ناراحتی معده یا اسهال پیش آید. پزشک معالج شما در این موارد داروهای مناسب تجویز خواهد نمود.


نحوه برخورد با حالت تهوع :
برخی بیماران پس از انجام پرتو درمانی احساس تهوع دارند. اگر شما نیز چنین حالتی دارید سعی کنید چند ساعت قبل از درمان غذای سنگین نخورید، احتمالا وقتی معده شما خالی باشد حال تهوع کمتر خواهد بود.
اگر درد معده ناراحتتان می کند، قبل از درمان می توانید خوراکی سبک همراه با اب سیب بخورید. معمولا درد معده در افرادی ظاهر می شود که اضطراب و نگرانیهایی در مورد بیماری یا درمان خود دارند.
از غذاهای محرک ( حاوی ادویه های مختلف )  و حاوی چربی زیاد پرهیز نموده و در فواصل وعده های غذایی از نوشابه های خنک استفاده کنید. حتی الامکان حجم غذای مصرفی تان کم باشد ولی می توانید دفعات غذا خوردن را زیاد کنید.


نحوه برخورد با اسهال:
اسهال غالبا در هفته سوم یا چهارم پرتو درمانی ناحیه شکم و لگن پیش می آید. علاوه بر توصیه ها و داروهای لازم که پزشک معاج تان تجویز خواهد کرد به نکات زیر توجه کنید:
•         بیشتر از رژیم مایعات استفاده کنید. در مورد انواع مایعاتی که می توانید مصرف کنید از پزشک یا پرستار خود سئوال کنید. معمولا آب سیب ، چای کمرنگ و آب گوشت مفید هستند.
•         از مصرف مایعات و غذاهایی که سبب تحریک گوارشی می شوند( مانند قهوه، لوبیا، کلم و مواد ادویه دار ) خودداری کنید.
•          اگر شیر یا فرآورده های آن سبب تحریکات گوارشی شما می شوند مصرف آنها ار محدود یا موقتا قطع کنید.
•          رژیم غذایی روزانه حاوی پتاسیم زیاد باشد می توان با مصرف موز، سیب زمینی و هویج یا داروهای حاوی مواد معدنی پتاسیم دفع شده را جبران کرد.
مسلما علایم گوارشی شما پس از ختم پرتو درمانی بهبود خواهند یافت سعی کنید در حین درمان با رعایت نکات گفته شده حتی الامکان مواد غذایی و کالری لازم روزانه را به بدن خود برسانید.


اثرات پرتو درمانی بر اندامهای جنسی:
در صورتیکه پرتو درمانی لگن انجام شود ممکن است تاثیر بر اندام های جنسی پیش آید بشدت و نحوه این تاثیر بر منطقه درمانی و میزان اشعه ای که به اندام جنسی می تابد بستگی دارد.
برخی از عوارض ناشی از درمان پس از پرتو درمانی از بین خواهند رفت ولی برخی بمدت طولانی یا همیشه باقی می مانند. پزشک معالج شما در مورد هر کدام توضیح کافی به شما خواهد داد.

اثرات پرتو درمانی به قدرت باروری:
پرتو درمانی می تواند در صورت برخورد به ناحیه بیضه ها میزان تولید اسپرم و نیز قدرت باروری را کاهش دهد. ولی این نکته بدان معنی نیست که امکان باروری ازبین می رود. در این مورد با پزشک خود به صراحت و دقت صحبت کنید. در صورتیکه حفظ اسپرم ( از طریق بانک اسپرم ) وجود داشته باشدمی توانید با حفظ اسپرم برای باروری در آینده شانس بیشتری داشته باشید.
خانم هایی که در ناحیه لگن پرتو درمانی می شوند دچار قطع پریود ماهانه و بروز برخی علائم یائسگی خواهند شد. پرتو درمانی می تواند سبب خارش، سوزش یا خشکی واژن شود در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.


ارتباط جنسی:
در جریان پرتو درمانی لگن به خانم ها توصیه می شود نزدیکی جنسی نداشته باشند. مشکلات مربوط به ارتباط جنسی بیماران معمولا طی چند هفته پس از درمان بر طرف خواهد شد. انجام پرتو درمانی در مرد یا زن معمولا تاثیری بر جنبه روحی و نحوه آمیزش جنسی نخواهد داشت.


عوارض پرتو درمانی در درمانهای سر و گردن:
بسیاری از بیماران برای درمان ضایعاتی که در سر و گردن دارند بخوبی توسط پرتو درمانی درمان می شوند.
همه بیمارانی که می بایست در مناطق سر و گردن یا قسمت فوقانی قفسه سینه پرتو درمانی شوند ضروری است به بهداشت دهان خود توجه کافی نمایند. عوارض پرتو درمانی در این منطقه غالبا دندان ها، لثه و بافت های دهان را تحت تاثیر قرار می دهد.
برای جلوگیری از مشکلات ناحیه دهان به موارد زیر توجه نمایید:
•         از مصرف ادویه جات و غذاهای سفت خود داری کنید.
•         از مصرف غذاهایی که شیرینی غلیظ دارند خود داری کنید تا از پوسیدگی دندانها پیشگیری شود.
•         بطور منظم دهان و دندانهای خود را شسته و پاکیزه نگه دارید.
•         از دهان شویه های حاوی الکل استفاده نکنید چون مخاط دهان را خشک می کند.
از مسائل دیگری که در جریان درمان ناحیه سر و گردن رخ می دهند درد گوش و نیز تورم ناحیه زیر چانه است در این مورد پزشکتان به شما توضیح خواهد داد.

راهنمای بالینی پرستاری مبتنی بر شواهد

بیان مشکل

Problem Definition

درد حاد

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار در چارچوب زمانی مشخص بتواند :

- با کمک مقیاس درجه بندی درد، شدت درد خود را تعیین کند (در صورت داشتن تواناییهای شناختی)

- رضایت خود از کنترل درد با درمان ضددرد را بیان کند .

- فعالیتهای مقتضی را در جهت رسیدن به سطح قابل قبول درد انجام دهد .

- در صورت اختلال شناختی، کاهش درد را با رفتار خود نشان داده و فعالیتهای کاهنده درد را بطور

رضایتخبش انجام دهد .

- بیمار بیان کند که به اندازه کافی میتواند بخوابد و استراحت داشته باشد .

- روشهای غیردارویی کاهش درد را توضیح دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

1-اگر بیمار در زمان مصاحبه اولیه درد دارد، مداخلاتی را برای تسکین درد وی انجام دهید . در ارزیابی اولیه بیمار، شدت و مشخصات درد، شروع، مدت و عوامل تشدید کننده یا تسکین دهنده آنرا بررسی و ثبت کنید .

٢ - درد بیمار را با استفاده از مقیاس درجه بندی صفر تا ده یا مقیاس تصویری بررسی کنید .

٣ - در دفعات مکرر، از بیمار راجع به دردش سئوال کنید .

۴ - از بیمار در مورد تجربیات گذشته خود در مورد درد و اثربخشی روشهای کاهنده درد سوال کنید .

۵ - اگر بیمار اختلال شناختی دارد و نمیتواند از مقیاس درجه بندی استفاده کند، رفتارهای نشاندهنده درد نظیر تغییر در فعالیت، کاهش اشتها، حالات چهره و نالیدن بیمار را بررسی کنید .

۶ - داروهای مسکن مصرفی بیمار را تعیین کنید . تاریخچه ای از مصرف داروهای مسکن در گذشته بدست آورید .

٧ - نیاز بیمار به مسکنهای مخدر و غیرمخدر را تعیین کنید . همه بیماران با درد حاد بایستی داروهای مسکن

غیرمخدر را سر ساعت دریافت کنند . اگر درد بیمار با مسکن های غیرمخدر درمان نشد، از مسکن مخدر

استفاده کنید .

٨ - با پزشک جهت تجویز مسکنهای غیرمخدر نظیر استامینوفن یا بروفن و مسکن های مخدر بخصوص برای

دردهای شدید تماس بگیرید .

٩ - مسکنهای مخدر را از راه خوراکی یا وریدی به بیمار بدهید نه تزریق عضلانی .

١٠ - در مورد داروهای مسکن، نحوه تجویز و عوارض جانبی آنها با بیمار صحبت کنید .

١١ - با بیمار در مورد ترس از عدم تسکین درد، افزایش دوز دارو یا احتمال اعتیاد گفتگو کنید .

١٢ - هنگام تجویز داروهای مسکن مخدر، شدت درد، میزان تسکین درد و وضعیت تنفسی بیمار را در فواصل

منظم (هر دو ساعت) بررسی کنید(به ویژه در بیماران مبتلا به اختلالات تنفسی) اگر درد بیمار به میزان

زیادی تسکین یافته است، دوز دارو را کاهش دهید .

١٣ - نوع داروی مسکن و مقدار آن را در گزارش پرستاری ثبت نمائید .

١ ۴ - مقدار نیاز به کاهش یا افزایش داروی مخدر بستگی به گزارش بیمار از شدت درد، پاسخ به دوز قبلی دارو،عوراض جانبی دارو و توان بیمار در انجام فعالیت های بهبودی دارد .

١ ۵ - در صورت تحمل مسکنهای خوراکی، دستور تغییر نوع داروی بیمار به فرم خوراکی را از پزشک دریافت

کنید .

١ ۶ - علاوه بر داروهای ضد درد، از روشهای غیردارویی کاهنده درد نیز استفاده کنید : مثل انحراف فکر، آرام سازی عضلانی و کاربرد سرما و گرما .

١٧ - وقتی که درد بیمار با روشهای دارویی تسکین یافت، روشهای غیردارویی را به بیمار آموزش داده و بکاربندید .

١٨ - از بیمار در مورد وضعیت اشتها، دفع روده ای و خواب و استراحت سئوال کنید . از داروها برای بهبود این موارد کمک بگیرید(نظیر داروی ملین برای رفع یبوست ناشی از داروهای مخدر)

آموزش به بیمار

Patient Education

١ - اهمیت مصرف داروهای مسکن برای کنترل درد را برای بیمار توضیح دهید .

٢ - به بیمار اطمینان دهید که مصرف داروهای مخدر برای کاهش درد، اعتیاد آور نبوده و ایجاد اعتیاد بسیار

نادر است .

٣ - برای کمک به کنترل درد، استفاده از روشهای غیردارویی کاهنده درد را به همراه مصرف داروها برای

بیمار توضیح دهید . این روشها عبارتند از : استفاده از سرما یا گرما، تکنیکهای انحراف فکر، تنفس آرام،

تصویر سازی ذهنی، ماساژ، گوش دادن به موسیقی و دیدن تلویزیون .

درد مزمن

بیان مشکل

Problem Definition

درد مزمن

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند در چارچوب زمانی مشخص :

- با کمک مقیاس درجه بندی درد، شدت درد خود را تعیین کند(در صورت داشتن تواناییهای شناختی)

- برنامه کامل درمان دارویی درد شامل چگونگی مصرف ایمن و مؤثر داروها و تلفیق آنها با روشهای

درمانی غیردارویی را شرح دهد .

- در سطح توانایی قابل قبول خود و با حداقل درد و عوارض جانبی داروها فعالیت کند .

- در صورت وجود اختلال شناختی، کاهش درد را با رفتار خود نشان داده، عوارض جانبی قابل کنترل و

قابل تحمل داشته و فعالیتهای روزمره زندگی را بطور رضایت بخش انجام دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - در زمان مصاحبه اولیه از بیمار، تعیین کنید که آیا بیمار درد دارد یا نه . در صورت وجود مداخلات تسکین درد را شروع کنید . شدت، خصوصیت، زمان شروع و فاکتورهای تشدید کننده و تسکین دهنده درد را بررسی و ثبت کنید .

٢ - درد بیمار را با کمک مقیاس عددی صفر تا ده یا مقیاس تصویری درد بررسی کنید .

٣ - در فواصل متعدد و معمولاً همزمان با کنترل علایم حیاتی، از بیمار در مورد درد سوال کنید .

۴ - از بیمار بخواهید که موقع تجربه درد، محل، شدت و کیفیت آنرا گزارش کند .

۵ - از بیمار در مورد تجربیات گذشته و فعلی خود در مورد درد و اثربخشی روشهای کاهنده درد سوال کنید .

۶ - از بیمار بخواهید که یک دفتر یادداشت روزانه در مورد درجه بندی شدت درد، زمان بندی آن، عوامل تشدید کننده، داروها، درمانها و مواردی که باعث تسکین بهتر درد میشوند، تهیه کند .

٧ - اگر بیمار اختلال شناختی دارد و نمیتواند از مقیاس درجه بندی درد استفاده کرده و درد را گزارش کند،

رفتارهای نشان دهنده درد نظیر تغییر در فعالیت، کاهش اشتها، حالات چهره و نالیدن را در وی بررسی کنید .

٨ - در نظر داشته باشید که درد وجود دارد و آنرا بر طبق شرایط بیمارانی که یک موقعیت پاتولوژیک دارند یا تحت یک پروسیجر دردناک قرار میگیرند، درمان کنید .

٩ - داروهای مورد استفاده فعلی بیمار را تعیین کنید و برای کمک به برنامه ریزی برنامه درمانی، یک تاریخچه دارویی از وی بگیرید .

١٠ - تعیین کنید که بیمار به کدام دسته از سه طبقه داروهای مسکن نیاز دارد : ١ - مسکنهای مخدر ٢ - مسکنهای غیر مخدر (استامینوفن و NSAIDs ) و ٣ - داروهای کمکی (برای تسکین دردهای نوروپاتیک مزمن نظیر داروهای ضد تشنج و داروهای ضدافسردگی)

١١ - برای تسکین دردهای سرطانی مداوم، از مسکنهای مخدر استفاده کنید . وقتی درد ادامه یافته یا افزایش پیدا میکند، یک مسکن مخدر نظیر اکسی کودون یا داروهای مسکن غیرمخدر به برنامه درمانی اضافه میشود . در صورت عدم تسکین درد، معمولاً مورفین با نظر پزشک به آن اضافه میشود .

١٢ - جهت استفاده از مسکنهای مخدر برای تسکین دردهای غیرسرطانی، با پزشک مشورت کنید .

١٣ - برای تجویز داروهای مسکن، روش خوراکی ترجیح داده میشود .

١ ۴ - از بیمار در مورد وضعیت اشتها، دفع و خواب و استراحت وی سئوال کنید . جهت بهبود این اعمال، داروها ودرمانهای مناسب را اجراء کنید . جهت جلوگیری از یبوست ناشی از مصرف مخدرها، در بیماران دریافت کننده روزانه این داروها، مصرف یک داروی نرم کننده مدفوع یا ملین را مد نظر قرار دهید .

١ ۵ - روند تسکین درد بیمار شامل درمان ها، داروی تجویز شده و عوارض جانبی آنها را تشریح کنید .

١ ۶ - در مورد ترس از عدم کنترل درد، اعتیاد و مصرف بیش از حد دارو با بیمار صحبت کنید .

١٧ - به منظور تعیین درجه کلی تسکین درد، عوارض جانبی و نیاز به مسکن برای دوره مناسب (مثلاً یک هفته) دفترچه یادداشت روزانه درد بیمار، پرونده و گزارشات پرستاری وی را مرور کنید .

١٨ - در صورت لزوم درمورد کاهش یا افزایش دوز مسکن با پزشک مشورت کنید . این کار بر اساس گزارش

بیمار در مورد شدت درد، عوارض جانبی و توانایی انجام فعالیتهای روزمره زندگی و پیروی از رژیم

درمانی تجویز شده صورت میگیرد .

١٩ - در صورت افزایش دوز مسکنهای مخدر در کوتاه مدت ، میزان تسکین درد و وضعیت تنفسی بیمار را

کنترل کنید .

٢٠ - در کنار استفاده از مسکنها برای تسکین درد، از روشهای غیردارویی کنترل درد نظیر درمانهای فیزیکی،

گروه درمانی، انحراف فکر، تصویر سازی ذهنی، آرام سازی، عضلانی، ماساژ و کاربرد گرما و سرما نیز

استفاده کنید .

٢١ - مداخلات غیردارویی را موقعی به بیمار آموزش داده و اجراء کنید که درد بیمار تا حدود زیادی با روشهای دارویی تسکین پیدا کرده باشد .

٢٢ - بیمار را به انجام فعالیتهای خود در زمانی که بیشترین احساس راحتی را میکند، تشویق کنید .

٢٣ - اگر بیمار دچار درد سرطانی پیشرونده است، به بیمار و خانواده وی کمک کنید تا با موضوعاتی نظیر مرگ سازگاری پیدا کنند .

٢ ۴ - به بیمار و خانواده وی کمک کنید تا با برقراری ارتباط بین فردی و انجام فعالیتهای روزانه نظیر کار و تفریح، درد خود را به حداقل برسانند .

آموزش به بیمار

Patient Education

١ - اهمیت مصرف داروهای مسکن را جهت کنترل درد به بیمار گوشزد کنید .

٢ - به بیمار اطمینان دهید که مصرف داروهای مخدر برای تسکین درد، اعتیاد آور نبوده و ایجاد اعتیاد بسیار

نادر است .

٣ - به بیمار سرطانی پیشنهاد دهید که برای تسکین درد خود میتواند از ماساژ استفاده کند .

۴ - به بیمار تأکید کنید که کارهای روزمره زندگی خود را به آرامی انجام داده و قبل از خسته شدن، استراحت کند .

۵ - برای کمک به تسکین درد، نحوه استفاده از روشهای غیردارویی را در کنار مصرف داروها برای بیمار

توضیح دهید .

۶ - مداخلات غیردارویی را در مواقعی که درد بیمار با مصرف داروها نسبتاً تسکین یافته است، آموزش داده و اجرا کنید .

ختلال در غشاء مخاطی دهان

بیان مشکل

Problem Definition

اختلال در غشاء مخاطی دهان

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

- حفظ تمامیت و رطوبت غشاهای مخاطی دهان که فاقد زخم و تاول هستند .

- بیمار بتواند روشهای برقراری و حفظ سلامت غشاهای مخاطی دهان را اجرا کند .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

1- حفره دهان را حداقل روزی یکبار کنترل کرده و هر گونه تغییر رنگ، زخم، خونریزی، اگزودا یا خشکی

دهان را گزارش نمایید .

٢ - بیمار را از نظر وجود عوامل مکانیکی آسیب رسان به غشای مخاطی دهان نظیر فیکس شدن دندانها بخاطر داشتن دندان مصنوعی و عوامل شیمیایی مثل استفاده از تنباکو که موجب آسیب غشای مخاطی دهان می شوند، بررسی کنید .

٣ - وضعیت تغذیه بیماران و دریافت مایعات را کنترل کنید تا از کفایت آنها مطمئن شوید.

4 -درصورتیکه وضعیت طبی بیمار اجازه دهد وی را تشویق کنید که حداقل روزی ٣٠٠٠ سی سی (حداقل ٨ لیوان) مایعات بنوشید .

۵ - وضعیت ذهنی بیمار را کنترل کنید و اگر وی قادر به انجام خود مراقبتی نبوده و نمیتواند بهداشت دهان خود را رعایت کند، پرستار مسئول انجام این کار خواهد بود .

۶ - روش هایی که بیمار معمولاً برای مراقبت از دهان استفاده میآند را مشخص کنید و هر گونه مشکلی را که در رابطه با بهداشت دهان وجود دارد، به بیمار گوشزد کنید .

٧ - اگر بیمار مشکل خونریزی دهنده ندارد و قادر به عمل بلع میباشد او را تشویق کنید تا با استفاده از یک مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید دو بار در روز دندانهایش را تمیز کند .

٨ - بیمار را تشویق کنید که زبان خویش را با مسواک یا پاک کننده های مخصوص زبان دو بار در روز تمیز نماید .

٩ - اگر بیمار اختلال خونریزی دهنده ندارد او را تشویق کنید تا از نخ دندان و یا خلال دندان استفاده کند .

١٠ - در بیمارانی که تحت شیمی درمانی یا رادیوترابی هستند قبل از شروع درمان، معاینه کامل دندانها را به عمل آورده و اقدامات محافظتی دندان را در صورت نیاز به آنها آموزش دهید .

١١ - یک هفته قبل از شروع درمان فیزیوتراپی راهنمایی های لازم در مورد ضرورت و روش ارائه مراقبت مداوم از دهان را به بیمار ارائه دهید .

12-دربیمارانیکه از 5-Fu استفاده میکنند ، از کرایوتراپی همراه با استفاده از قالبهای یخ که بایستی ۵ دقیقه

قبل و ٢۵ دقیقه بعد از تزریق وریدی این دارو در دهان گذاشته شود، برای کاهش موکوسیت دهان استفاده

نمایید .

١٣ - به بیمار یادآور شوید که مرتباً جرعه جرعه آب بنوشد و مرتباً دهانش را با آب بشوید .

١۴ - با استفاده از تکه های یخ رطوبت دهان را حفظ کنید .

١۵ - اگر التهاب مخاط ناشی از اشعه باشد باید از هیدروکلراید بنزیدامین به عنوان دهانشویه جهت جلوگیری و یا درمان موکوسیت استفاده شود .

١۶ - به بیمار کمک کنید تا هر یک تا دو ساعت از دهانشویه نرمالین سالین جهت پیشگیری از التهاب مخاط دهان ناشی از درمان، استفاده کند .

١٧ - اگر دهان بیمار به شدت ملتهب بوده و بلع وی دردناک است از پزشک بخواهید که از یک بیحس کننده موضعی و یا یک ضد درد استفاده کند . در این حالت نوع غذاهای دریافتی از طریق دهان را تغییر دهید (از رژیم نرم یا مایعات جهت جلوگیری از ترومای ناشی از سایش استفاده نمایید) .

١٨ - اگر تعداد پلاکتهای بیمار زیر ۵٠ هزار است یا بیمار دچار یک اختلال خونریزی دهنده میباشد از مسواکی که مخصوص لثه های حساس است و از خمیر دندانهایی که حاوی گلیسیرین یا طعم دهنده نمیباشد، استفاده کنید .

١٩ - اگر بیمار قادر به تحمل مسواک و خمیر دندان نیست، از یک تکه گاز که دور انگشت پیچیده میشود جهت برداشتن پلاک و جرمهای دندانی استفاده نماید .

٢٠ - از آب، شیر یا محلول نرمال سالین معمولی برای مراقبت از دهان استفاده کنید و از دهانشویه های تجارتی حاوی الکل و پراکسیدهیدروژن و نیز از سواپ های گلیسیرین و لیمو استفاده نکنید .

٢١ - لبها را بخوبی با یک لوبریکنت که حاوی آب است مرطوب کنید .

اختلال در تغذیه کمتر از نیازهای بدن

بیان مشکل

Problem Definition

اختلال در تغذیه کمتر از نیازهای بدن

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

- به تدریج وزن بیمار به حالت ایده آل برسد .

- وزن بیمار متناسب با نسبت قد و سن خودش باشد .

- فاکتورهای مداخله گر در کاهش وزن شناسایی شوند .

- نیازهای تغذیه ای بیمار شناسایی شود .

- مواد مغذی به اندازه کافی مصرف شود .

- علایم سوء تغذیه در بیمار برطرف شود .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - بیمار را از نظر علایم و نشانه های سوء تغذیه شامل موی خشک و شکننده که به راحتی کنده میشود، خون مردگی پوست، خشکی پوست، رنگ پریدگی، التهاب قرنیه، تحلیل عضلانی، زبان قرمز و صاف، شکاف لب، راش اندامهای تحتانی و گیجی، بررسی و گنترل کنید .

٢ - به نتایج تستهای آزمایشگاهی در دسترس شامل آلبولین سرم، پروتئین توتال سرم، فریتین، ترانسفرین، / هموگلوبین، هماتمو کریت و الکترولیتهای سرم توجه کنید( آلبومین سرم زیر 3/5 شاخص وضعیت سوء تغذیه میباشد)

٣ - بیماران بستری در بخش مراقبتهای ویژه را بصورت روزانه و بیماران بستری در بخش - های غیر حاد را

بصورت هفتگی توزین کنید .

۴ - وزن نرمال بیمار را با توجه به سن و قد وی تعیین کرده و جهت بررسی کامل به متخصص تغذیه ارجاع دهید. (اگر وزن وی از ١٠ % وزن نرمال پایینتر بود یاکاهش وزن سریع داشت باید به متخصص تغذیه گزارش شود)

۵ - میزان دریافت مواد غذایی را کنترل کنید و درصد غذاهای خورده شده را ثبت آنید ( ٢۵ % یا ۵٠ % و... ) و با متخصص تغذیه جهت تعیین میزان کالری مورد نیاز مشورت کنید .

۶ - رابطه بیمار با غذا را بررسی کنید . سعی کنید علل مشکلات تغذیه بیمار (جسمی یا روانی) را از هم تفکیک نمائید .

٧ - غذای معمول مصرفی بیمار را با هرم راهنمای غذا مقایسه کنید و اسامی غذاهایی که مصرف آنها کاهش

یافته و یا بیمار اصلاًٌ مصرف نمیکند را یادداشت کنید .

8-اگربیمار گیاهخواراست باید مصرف ویتامین B12 و آهن را در آنها مورد ارزیابی قراردهید .

٩ - توانایی بیمار برای خوردن، مدت زمانی که صرف غذا خوردن میکند، مهارت حرکتی، دقت دید و توانایی

بلع مواد غذایی مختلف را بررسی کنید و در صورت وجود هر گونه اشکال مداخلات مربوطه صورت گیرد .

١٠ - برای بیمارانی که دچار بی اشتهایی هستند و نمیخواهند غذا بخورند لازم است که ٣٠ میلی لیتر مکمل تغذیه هر یک ساعت، استفاده کنید .

١١ - به بیمارانی که سوء تغذیه داشته و توانایی خوردن را دارند، غذا را در مقادیر کم و بصورت اشتها برانگیز در دفعات بیشتر بدهید .

١٢ - اگر بیمار تحمل و توان کافی برای خوردن غذا را ندارد لازم است دوره های استراحت قبل ازوعده های

غذایی، برای او تعیین کنید و بسته های غذا را برای وی باز نموده و غذا را تکه تکه کنید .

١٣ - اگر بیمار سوء تغذیه دارد او را از نظر علایم عفونت کنترل نموده و هر فعالیتی که منجر به جلوگیری از ایجاد عفونت در بیمار میشود را انجام دهید .

١۴ - تغییرات اخیر در وضعیت فیزیولوژیک بیمارکه با تغذیه مرتبط است را بررسی کنید .

١۵ - اگر بیمار باردار است اطمینان حاصل کنید که مقادیر کافی اسیدفولیک همراه با رژیم متعادل و ویتامینهای لازم را دریافت مینماید (تمام مادران باردار باید روزانه ۴٠٠ میلی گرم اسیدفولیک مصرف کنند) .

١۶ - بیمار را به خوردن غذا تشویق نموده و او را همراهی نمایید .

١٧ - وضعیت حفره دهان (لثه، زبان، دندانها و غشاء مخاطی) را بررسی کنید . بهداشت دهانی مناسب را قبل و بعد از خوردن غذا فراهم آورید .

١٨ - به بیماری گه دچار بی اشتهایی است و غشاء مخاطی دهانش بعلت مصرف داروها خشک شده است، توصیه کنید که در طول روز چندین جرعه آب بنوشد و همراه آن از آب نبات بدون قند و سفت استفاده کند یا آدامس بجود که ترشح بزاق تحریک شود .

١٩ - ارتباط بین مصرف غذا با بروز حالت های تهوع، استفراغ، اسهال و دردهای شکمی را بررسی کنید .

٢٠ - در طول روز، زمانی را که بیمار بیشتر از هر وقتی اشتها به خوردن غذا دارد را مشخص نموده و بالاترین کالری دریافتی را در آن زمان به بیمار بدهید .

٢١ - داروهای ضد درد و ضد تهوع را طبق دستور و در صورت نیاز قبل از غذا به بیمار بدهید .

٢٢ - غذا را برای بیمار آماده کرده وچیزهای ناخوشایند را از جلوی چشم وی دور کرده و از انجام روشهای

تهاجمی قبل از غذا برای بیمار خودداری کنید .

٢٣ - اگر بیمار دچار تهوع است قبل از آوردن سینی غذا به داخل اتاق پوشش آنرا بردارید زیرا برداشتن ناگهانی پوشش غذا و استشمام بوی غذا خود میتواند ایجاد تهوع کند .

24 -اگر بیمار دچار کم خونی است ، غذاهای سرشار از آهن ، ویتامین B12 ، ویتامین C و اسید فولیک برای وی تهیه کنید.

٢۵ - برای بیماران مضطرب و بیقرار از غذاهای کم حجم و قابل حمل در دست، میوه های تازه و مایعات استفاده کنید . اگر بیمار توان ایستادن ندارد غذا را موقع نشستن بخورد .

٢۶ - اگر بیمار برای مدت طولانی دچار سوء تغذیه است با یک متخصص تغذیه مشورت کرده، تغذیه معمولی را پس از اصلاح اختلالات الکترولیتی ادامه دهید .

دفاع غیرموثر در ارتباط با ضعف سیستم ایمنی بدن و کاهش پلاکتها

بیان مشکل

Problem Definition

دفاع غیرموثر در ارتباط با ضعف سیستم ایمنی بدن و کاهش پلاکتها

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

- بیمار دچار عفونت نگردد .

- بیمار از هر گونه شواهد ناشی از خونریزی جدید به دور باشد .

- بیمار بتواند احتیاطهای لازم برای جلوگیری از عفونت را بکار گیرد .

- بیمار بتواند احتیاطهای لازم برای جلوگیری از خونریزی را رعایت کند

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - درجه حرارت، نبض و فشار خون بیمار را هر یک تا چهار ساعت گنترل کنید .

٢ - وضعیت تغذیه ای بیمار شامل وزن، سطح آلبومین و پروتئین سرم، توده عضلانی و غذاهای دریافتی معمول را بررسی کنید .

٣ - در صورت لزوم با متخصص تغذیه مشورت کنید .

۴ - الگوی خواب بیمار را بررسی کنید و در صورت اختلال یا تغیر در آن به قسمت مراقبت در اختلال خواب

مراجعه کنید .

۵ - میزان استرس را در زندگی بیمار بررسی کنید و اگر استرس غیرقابل کنترل بود به مداخلات پرستاری در

این زمینه مراجعه گنید .

پیشگیری از بروز عفونت :

۶ - هر گونه علایم دال بر عفونت شامل تب، لرز، برافروختگی، درناژ، ادم، قرمزی، مقادیر آزمایشگاهی

غیرطبیعی و درد را پایش و به پزشک اطلاع دهید .

٧ - بهداشت دستها را رعایت کنید(از طریق شستشوی دستها یا استفاده از سوآپهای حاوی الکل برای شستشوی

دستها)

٨ - هنگامی که از مواد حاوی الکل برای شستشوی دستها استفاده می کنید، توجه داشته باشید که تا زمان خشک شدن دستها از دست زدن به اطراف و مالیدن دستها خودداری کرده و تمام سطح دستها و انگشتها را با ماده ضدعفونی بپوشانید و صبر کنید تا دستها خشک شود .

٩ - اگر سیستم دفاعی بدن ضعیف شده است پزشک را از افزایش درجه حرارت بدن آگاه کنید حتی اگر سایر علایم عفونت وجود نداشته باشد .

١٠ - اگر تعداد گلبولهای سفید بدن شدید کاهش یافته است(نوتروفیل کمتر از ١٠٠٠ در میلی متر مکعب) موارد احتیاطی زیر را مورد توجه قرار دهید :

- علایم حیاتی را هر ۴ ساعت کنترل کنید .

- بررسی کامل بیمار از سر تا پا شامل بررسی مخاط دهان، مناطق تحت تهاجم، زخمها، ادرار، مدفوع و

شروع علایم جدید درد، را روزی دو بار به عمل آورید .

- از هر گونه روش تهاجمی شامل کاتتر گذاری، تزریقات، روشهای رکتال و واژینال اجتناب کنید .

- از درمان فاآتور رشد گرانولوسیت ( GSF ) طبق دستور استفاده کنید

- از تمام نقاط تهاجمی به دقت محافظت کنید .

- از کلر هگزدین گلوکنات برای تمیز گردن استفاده کنید .

- مراقبت از دهان را بطور مرتب انجام دهید .

- برای جلوگیری از عفونتهای کاندیدایی دهان، درمانهای پروفیلاکسی را انجام دهید .

- از درمانهای پروفیلاکسی مناسب ضدقارچی استفاده کنید واز تماس بیمار با پاتوژنها جلوگیری کنید (از

طریق فیلتراسیون هوا، بهداشت مرتب دستها، اجتناب از گل و گیاه) .

١١ - زمانی که بیمار میخواهد از اتاق خارج شود به او ماسک بدهید .

١٢ - تعداد ملاقات کنندگان بیمار را محدود و آنها را غربال کنید .

١٣ - برای انجام حمام روزانه به بیمار کمک کنید .

١۴ - فقط غذاهای پخته شده به بیمار بدهید و از دادن غذای خام اجتناب کنید . از مصرف گوشتهای فرآوری شده، پنیر، ماست اجتناب کنید . بیمار تنها مجاز به استفاده از آب های استریل یا جوشانده شده یا یخ هایی که از این آب استریل تهیه شده اند، میباشد .

١۵ - مطمئن شوید که بیمار به خوبی تغذیه می شود .

١۶ - غذاهای حاوی پروتئین و ویتامینها را به بیمار بدهید . در صورتی که بیمار کاهش اشتها داشته باشد وی را به یک متخصص تغذیه معرفی کنید و سطح آلبومین سرم، ترانسفرین و پروآلبومین را در حد مطلوب نگه دارید .

١٧ - به بیمار کمک کنید تا سرفه و تمرینات تنفسی عمیق را بطور مرتب انجام دهد و سطح فعالیتی مناسب را برای بیمار حفظ کنید .

١٨ - برای بیمار یک اتاق خصوصی تهیه کنید و احتیاطهای لازم شامل ایزوله محافظتی یا اتاق با جریان هوای منفی را به عمل بیاورید (توجه داشته باشید استفاده از گانهای کتانی در پیشگیری از عفونت خیلی موثر نیستند) .

١٩ - علایم عفونت (سپسیس) آه شامل تغییر در وضعیت ذهنی، تب، لرز، احساس سرما و افت فشار خون میباشد را کنترل کنید و در صورت بروز به پزشک اطلاع دهید .

پیشگیری از خونریزی :

٢٠ - خطر خونریزی را در بیمار بررسی و نتایج حاصل از مطالعات انعقادی و شمارش پلاکتی را ارزیابی کنید .

٢١ - بیمار را از نظر وجود علایم هماچوری، ملنا، هماتمز، هموپتیزی، خونریزی از بینی، خونریزی از غشاهای مخاطی، پتشی و اکیموز بررسی کنید .

22-داروهارا فقط از طریق دهان یا تزریق IV به بیماربدهید و از تزریق عضلانی و زیرجلدی و یا رکتال اجتناب نمائید . پس از خارج کردن لاینهای وریدی محل تزریق را بیشتر از حد معمول فشار دهید .

٢٣ - علایم حیاتی بیمار را بطور مرتب کنترل کنید و تغییرات مربوط به کاهش حجم مایعات را بررسی کنید .

آموزش به بیمار

Patient Education

- به بیمار توصیه کنید که از یک مسواک نرم یا مسواک مخصوص اطفال (خیلی نرم) استفاده کند .

- به بیمار توصیه کنید که از مواد شستشودهنده دهان و خمیر دندانهای بدون الکل استفاده کند و از نخ دندان استفاده نکند .

- از بیمار بخواهید که از تیغ برای اصلاح استفاده نکرده و بجای آن از ریش تراش برقی استفاده نماید .

-برای کاهش خط خونریزی از بیماربخواهید که از خوردن سالیسیلاتها و سایر داروهای ضدالتهاب پرهیز کند .

خطر بروز عفونت

بیان مشکل

Problem Definition

خطر بروز عفونت

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

- بیمار هیچگونه علایمی از عفونت نداشته باشد .

- بیمار از علایم عفونت مطلع باشد .

- بیمار مراقبت مناسب از محلهایی گه احتمال عفونت ندارد را به عمل آورد .

- شمارش گلبولهای سفید خون و شمارش افتراقی در محدوده نرمال باقی بماند .

- بیمار روشهای بهداشتی مناسب مانند شستشوی دست، شستشوی پرینه و مراقبت دهانی را نشان دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - علایم و نشانه های عفونت مانند گرما، قرمزی، ترشح و افزایش درجه حرارت را مشاهده و گزارش نمایید .

2- درجه حرارت بیماران نوتروپنیک را هر ۴ ساعت بررسی نموده و دمای بالاتر از 38.5 در یک نوبت و بالاتر

از ٣٨ در سه نوبت اندازه گیری درجه حرارت، در ٢ ۴ ساعت را گزارش کنید . – 3-از روش کنترل درجه

حرارت تیمپانیک یا دهانی در بالغین و بچه ها استفاده کنید .

٣ - از ترمومتر دهانی در بالغینی که شدید ناخوش هستند استفاده نکنید .

4-تستهای آزمایشگاهی (شمارش RBC ، گلبولهای سفید خون و Diff (افتراقی) ، پروتئین سرم، آلبومین سرم و کشتها )را مورد توجه قرار داده و گزارش دهید .

۵ - در بیمارانی گه دچار گرانولوسیتوپنی هستند، باید محیط اطراف آنها عاری از گرد و خاک باشد تا از تنفس اسپور قارچهای موجود در گرد و خاک در این بیماران جلوگیری شود .

۶ - کلیه گیاهان و گلهای طبیعی را باید از اتاق بیمار خارج کنید .

٧ - پوست بیمار را از نظر رنگ و رطوبت و قوام بررسی نمایید و هر گونه تغییرات را گزارش کنید .

٨ - از پروتکلهای بررسی و پیشگیری از اختلالات پوستی شامل ثبت و کمک به جلوگیری از آسیب و شکنندگی

پوست استفاده کنید .

٩ - در نواحی چینهای پوستی، پوست را بدقت شسته و خشک کنید و در سطوحی که در معرض خطر هستند از ترکیبات مرطوب کننده وهیدراته کننده استفاده شود .

10- رژیم غذایی متعادل با تاکید بر مصرف پروتئینها، اسیدهای چرب و ویتامینها (شامل A ، اسیدفولیک ، B6 ، B12 ، ویتامین C,E ، روی ، مس ، آهن ، سلنیوم) را برای بیمار در نظر بگیرید .

١١ - گاهش وزن بیمار را کنترل کنید( کاهش وزن ٢۵ درصدی یا نخوردن غذا در بیشتر وعده های غذایی)

١٢ - از دستورالعمل های جلوگیری از پنومونی بیمارستانی استفاده نمایید، شامل ارزیابی صداهای ریوی، خلط، قرمزی و وجود ترشح در نواحی اطراف استوما، استفاده از آب استریل بجای آب معمولی برای مراقبت از دهان بیماران دچار سرکوب ایمنی، استفاده از کمبوبگ منحصر بفرد و تمیز برای هر بیمار در احیاء، استفاده از تکنیک استریل هنگام ساکشن کردن، ساکشن ترشحات بالای تراشه قبل از انجام عمل ساکشن، درناژ ترشحات درون لوله های ونیتلاتور قبل از اتصال مجددآنها به بیمار .

١٣ - مکان جای گذاری شده لوله بینی - معدی را جهت جلوگیری از رفلاکس معده که ارگانیسمها را به داخل ریه میفرستد ارزیابی کنید، سر بیمار را ٣٠ درجه یا بالاتر قرار دهید، به محض امکان تغذیه دهانی را شروع کنید، علایم عدم تحمل به تغذیه را بررسی کنید (عدم وجود صداهای روده ای، اتساع شکم، افزایش باقی مانده غذا، استفراغ)

١۴ - بیماران را به دریافت مایعات تشویق کنید .

١۵ - بهداشت دستها را در مراقبت از بیمار مدنظر قرار دهید (دستها را شسته یا از سواپ الکلی استفاده کنید)

١۶ - احتیاطهای استاندارد را رعایت کرده و در هنگام تماس با خون و غشاهای مخاطی پوست آلوده یا هر ماده ای که از بدن ترشح میشود ( بجز عرق ) ازدستکش ، گان و عینک محافظ هر جا که لازم است استفاده کنید .

١٧ - از احتیاطهای اختصاصی مربوط به روش انتقال ذرات ریز، قطرات تنفسی و میکروارگانیسمهای منتقله از

طریق تماس استفاده کنید .

١٨ - در احتیاط ریز ذرات : بیمار را در یک اتاق ایزوله با فشار هوای منفی کنترل شده قرار دهید، درها را بسته نگه دارید، بیمار را در اتاق نگه دارید و همیشه از ماسک در هنگام ورود به اتاق استفاده شود، اگر بیمار مبتلا به سل بود باید از ماسک مخصوص ذرات ریز استفاده شود، جابجایی و حرکت بیمار را از اتاق به محیط بیرون مگر در موارد ضروری محدود کنید و در صورت امکان هنگام نقل وانتقال بیمار از ماسک جراحی استفاده کنید .

١٩ - احتیاط قطرات تنفسی : بیمار را در یک اتاق خصوصی بستری کرده و در صورتیکه امکان پذیر باشد فاصله هر فرد تا بیمار باید حداقل یک متر باشد . درب اتاق ممکن است باز باشد شما لازم است هنگام کاهش فاصله کمتر از یک متر ماسک بزنید . در برخی از بیمارستانها برای هر بیماری که وارد اتاق میشود یک ماسک گذاشته میشود، حرکت بیمار را از اتاق محدود کنید مگر در موارد ضروری و در صورت امکان بیمار ماسک بزند .

٢٠ - احتیاط بر پایه تماس : بیمار را در صورت امکان در یک اتاق خصوصی بستری کنید یا با کسی که عفونتی همانند وی دارد هم اتاق کنید . هنگامی که وارد اتاق بیمار میشوید از دستکش تمیز و غیراستریل استفاده کنید .

بعد از اتمام کار و بعد از تماس با هر گونه مواد عفونی درناژ شده از زخم، دستکشهای خود را عوض کنید .

قبل از خروج از اتاق دستکشها را درآورده ودستها را بشویید و از تماس با مواد یا سطوح آلوده در حین

حرکت در اتاق خوداری کنید . اگر احتمال تماس لباس خود با بیمار یا وسایل و سطوح آلوده در اتاق را می دهید از گان استفاده کنید و گان را قبل از خروج از اتاق درآورید . از نقل و انتقال بیمار بجز در موارد

ضروری اجتناب کنید و مراقب باشید که بیمار با سایر سطوح طبیعی در طی راه تماس نداشته باشد . وسایل

مصرفی برای بیمار باید اختصاصی باشد و درصورتیکه از این وسایل به اجبار برای دیگر بیماران نیز استفاده

میکنید قبل از استفاده آنها را شسته و ضدعفونی کنید . از تکنیکهای استریل در هنگام گذاشتن کاتترهای ادراری استفاده کنید و از کاتترها باید حداقل در هر شیفت مراقبت شود و از جایگزینهای کاتتر ادراری در صورتیکه امکانپذیر باشد استفاده کنید( کاتتر خارجی، پدهای مربوط به بی اختیاری ادرار، و تکنیکهای کنترل مثانه)

٢١ - ازمحل کاتترهای محیطی، ورید مرکزی و کاتترهای شریانی، مراقبت به عمل آورید، در صورت ممکن از کاتترهایی که دارای چند مجرا هستند استفاده کنید . از کاتترهای فمورال در بیمارانی که دچار بی اختیاری ادراری یا مدفوعی هستند اجتناب کنید . از تکنیکهای آسپتیک در کاتتر گذاری استفاده شود شامل (ثابت نگه داشتن کانولا و تیوپ آن، استفاده از پانسمان استریل ( تعویض پانسمان هر ٧٢ ساعت بر اساس سیاست بیمارستان ) روی محل کاتتر و ساعت و تاریخ و محل جایگذاری کاتتر را مشخص کنید و از نظر علایم

عفونت هر ۴ ساعت بیمار را کنترل کنید ). کاتترهای محیطی را براساس قوانین بیمارستان (معمولاً هر ۴٨

تا ٧٢ ساعت یکبار)عوض کنید .

٢٢ - در صورت داشتن تب با دلیل نامشخص، کشت انجام شود . از تکنیکهای استریل در هر جائی که انسجام

پوست از بین رفته استفاده شود .

٢٣ - از مراقبت بهداشتی مناسب بیماران در مورد شستن دستها، حمام کردن، اصلاح موها، ناخن و مراقبت پرینه توسط پرستار یا بیمار مطمئن شوید .

آموزش به بیمار

Patient Education

-به بیمار توصیه کنید که آنتی بیوتیکها را کامل و سروقت استفاده کند و بیش از حد استفاده نکند زیرا احتمال

ایجاد مقاومت وجود دارد .

خستگی

بیان مشکل

Problem Definition

خستگی

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند :

- عوامل احتمالی که موجب تشدید یا کاهش خستگی میشود را شناسایی کند .

- الگوهای خستگی و راههای ارزیابی آنرا توصیف نماید .

- افزایش انرژی و بهبود احساس خوب بودن را ابراز نماید .

- راههای ذخیره انرژی برای جبران ضعف و خستگی را بکار بندد .

- راههای حفظ و تجدید انرژی برای کاهش ضعف و خستگی را مورد استفاده قرار دهد

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - شدت خستگی بیمار را با مقیاس صفر تا ده بررسی کنید(خستگی متوسط، بدترین و بهترین سطوح

خستگی)تکرر خستگی (تعداد روزها در هفته و زمان آن در روز) ، فعالیت و علایم مرتبط با افزایش ضعف

و خستگی(درد)، توانایی انجام فعالیتهای روزمره زندگی (فعالیت روزمره زندگی گه به کمک وسایل کمکی

صورت میگیرد) تداخل در ایفای نقش اجتماعی ونقش فردی، زمانهای افزایش انرژی، توانایی تمرکز و خلق

و خو، و الگوی معمول فعالیت بیمار را بررسی کنید .

٢ - کفایت تغذیه والگوهای خواب را بررسی کنید(چُرت زدنهای حین روز، عدم توانایی بخواب رفتن و خواب

زیاد) بیمار را تشویق کنید که استراحت کافی داشته باشد اما چُرت زدنهای در روز را محدود کند و به

خصوص در اواخر عصر یا غروب، از یک برنامه زمان بندی شده و روتین برای خواب و استراحت استفاده

کند . بیمار را تشویق کنید که رژیم غذایی متعادل داشته و حداقل ٨ لیوان آب در روز مصرف کند .

٣ - اگر برای خستگی بیمار دلایل روانی یا فیزیولوژیک همچون آنمی، درد، اختلال الکترولیتی، اختلال در سطح پتاسیم ، هیپوتیروئیدی، افسردگی واثرات دارویی وجود دارد بیمار را به متخصص مربوطه ارجاع دهید .

۴ - بیمار را تشویق کنید که احساسات خود را در مورد خستگی بیان نماید، شامل ادراکات بیمار از علل احتمالی خستگی و مداخلات احتمالی جهت تسکین خستگی .

۵ - بیمار را تشویق کنید فعالیتهای خود شامل علایم خستگی، احساسات شامل نحوه تأثیر خستگی بر فعالیتها و نقش معمول بیمار را بنویسد .

۶ - به بیمار کمک کنید یکسری اهداف ساده کوتاه مدت مثلاً دو جمله در مورد فعالیتهای روزمره زندگی بنویسد، یا اینکه دو بار در روز در راهروی بیمارستان قدم بزند و برای خود برنامه ریزی نماید .

٧ - به بیمار کمک کنید تا فعالیتهای ضروری و غیرضروری را مشخص نموده و آن دسته از فعالیتهایی را که

دیگران میتوانند برای او انجام دهند مشخص نماید و اگر لازم است فعالیتهای اجتماعی را محدود کند .

٨ - به بیمار در انجام کارهای روزمره (در صورت نیاز)کمک کنید و بیمار را تشویق کنید فعالیتهای را که

موجب خستگی وی نمیشود را به تنهایی انجام دهد .

٩ - بیمار را به قدم زدن تشویق کنید .

١٠ - با تایید پزشک، بیمار را جهت انجام ورزشهای ایروبیک کنترل شده به یک فیزیوتراپ ارجاع دهید و وسایل کمکی مثل واگر یا عصا را برایش فراهم نمایید .

١١ - آگاه باشید که بیماران ممکن است از خط مشیهای مختلفی برای کاهش خستگی استفاده کنند بخصوص

هنگامی که برای خستگی بیمار چندین دلیل وجود داشته باشد .

١٢ - خستگی متعاقب انفارکتوس میوکارد در بیماران قلبی مشکل شایعی است که باید در این مورد بیمار را به متخصص قلب ارجاع دهید .

١٣ - در مورد خستگی ناشی از سرطان یا درمانهای مرتبط با آن شاخصهای آزمایشگاهی بیمار را کنترل کنید و وی را از نظر کم خونی بررسی کنید . رژیمهای درمانی (آموتراپی و یا رادیوتراپی)بیمار را ارزشیابی کنید و از مداخلاتی که نگهدارنده انرژی در بدن هستند استفاده کنید .

 14- بیمار را از نظر سایر مشکلاتی که موجب افزایش خستگی میشوند مثل درد یا افسردگی، کنترل نمایید .

15  - در بیمارانی که شیمی درمانی می شوند مداخلات زیر را انجام دهید :

- مراقب علایم بدخلقی، تهوع و اختلال درخواب باشید .

- بیمار را تشویق کنید که در صورت امکان فعالیت فیزیکی بیشتری را انجام دهد .

- سعی کنید نگرش مثبت تری نسبت به آینده در آنها ایجاد کنید .

- بین دوره های درمانی، زمانهایی را جهت ریکاوری به بیمار بدهید .

آموزش به بیمار

Patient Education

- روشهای حفظ انرژی مثل نشستن به جای ایستادن در هنگام دوش گرفتن را به بیمار آموزش دهید .

- به بیمار آموزش دهید که همواره همراه خود یک تقویم جیبی داشته و لیست فعالیتهای مورد نیاز خود را در آن یادداشت نماید .

- شیوههای کاهش اضطراب همچون روش کنترل تنفس ( تنفس عمیق) و استفاده از موزیک را به بیمار آموزش دهید .

- به بیمار در مورد داشتن یک زندگی سالم همراه با تغذیه کافی، مایعات و استراحت و تمرینات مناسب جهت

کاهش خستگی آموزش دهید .

تهوع

بیان مشکل

Problem Definition

تهوع

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

انتظار می رود بیمار :

- بیان کند که تهوع ندارد .

- روشهای کاهنده تهوع و استفراغ را در زمان مناسب بکارگیرد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - جهت انحراف فکر بیمار از احساس تهوع از یک موسیقی ملایم، تلویزیون و ویدئو با توجه به علاقه بیمار

استفاده کنید .

٢ - از یک تکه پارچه (لیف) سرد درجلوی پیشانی بیمار که دچار تهوع است استفاده کنید .

٣ - از اکسیژن مکمل در صورت داشتن دستور استفاده کنید، اکسیژن میتواند سبب کاهش تهوع شود .

۴ - محیطی آرام، با تهویه خوب، بدون داشتن بوی شدید غذا، عطر یا محلولهای پاک کننده مهیا سازید .

۵ - از حرکت ناگهانی بیمار اجتناب کرده و به بیمار فرصت بدهید تا درصورت تمایل در تخت دراز بکشد .

۶ - اگر تهوع بیمار با استفراغهای مکرر همراه است، بیمار را از نظر تعادل آب و الکترولیت بررسی کنید .

٧ - یک ظرف تمیز همراه با دستمال کاغذی برای مواقعی که بیمار استفراغ دارد در اختیارش قرار دهید .

٨ - پس از استفراغ بیمار، بهداشت دهان را حفظ کنید .

٩ - حین استفراغ در کنار بیمار بمانید، دستتان را بر روی شانه های او بگذرید و ظرف استفراغ را جلوی او

نگهدارید .

١٠ - بعد از اینکه استفراغ بیمار برطرف شد و تهوع کاهش پیدا کرد به بیمار مایعات صاف مثل سودا یا زنجبیل بدهید و سپس غذاهای ملایم مثل نان تست یا آلوچه خشک بدهید و سپس رژیم بیمار را تبدیل به رژیم نرم نمایید .

١١ - در ظرف غذا را قبل از ورود به اتاق بیمار بردارید .

تهوع و استفراغ بدنبال شیمی درمانی :

١٢ - با پزشک در ارتباط با نیاز به مصرف داروهای ضد تهوع بصورت پروفیلاکتیک یا زمانی که تهوع و استفراغ رخ میدهد، مشورت کنید .

١٣ - از ضد استفراغ استفاده کرده و از مداخلات پرستاری جهت افزایش حمایت از بیمار و دادن اطلاعات به آنها استفاده کنید .

١۴ - اگر تهوع بیمار به دلیل استفاده از مخدره است، با پزشک در مورد استفاده از سایر داروهای کنترل کننده درد مشورت کنید و از داروی اولانزاپین بعنوان یک داروی ضدتهوع برای بیماران مبتلا به سرطانهای پیشرفته استفاده کنید .

١۵ - با یک پزشک در مورد استفاده از TENS بعنوان یک درمان مکمل برای کنترل تهوع ناشی از کموتراپی استفاده کنید .

١۶ - به بیمار کمک کنید که یاد بگیرد چگونه از نقاط فشاری برا ی کنترل تهوع و استفراغ استفاده کند و فشار دو طرفه ای در ناحیه پشت مچ و روی زانوها وارد نماید .

١٧ - در بیمارانی که پس از مصرف داروهای ضد تهوع و یا سایر درمانها، تهوع و استفراغ همچنان ادامه میابد با پزشک درمورد استفاده از طب فشاری یا استفاده از TENS مشورت کنید.

١٨ - در بیماری که تهوع دارد کف پا را به مدت ١٠ دقیقه ماساژ دهید .

آموزش به بیمار

Patient Education

دربیماری که دچار تهوع و استفراغ پیش بینی شونده است ، مداخلاتی همچون آموزش تن آرامی و تصور سازی هدایت شده ،برای کاهش تهوع ناشی از وقایع استفاده کنید .

اختلال در تصویر ذهنی از بدن

بیان مشکل

Problem Definition

اختلال در تصویر ذهنی از بدن

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند(در چارچوب زمانی مشخص) :

- پذیرش تغییر یا فقدان و توانایی تطابق با تغییر در سبک زندگی را بیان کرده یا نشان دهد .

- قسمتی از بدن یا فقدان را بطور مناسب نام ببرد .

- قسمت تغییر یافته یا از دست رفته را نگاه و یا لمس کند .

- از قسمت تغییر یافته یا ناکارآمد، بدون وارد کردن آسیب مراقبت کند .

- به سطح فعالیتهای اجتماعی قبلی باز گردد .

- ارتباط بدن با محیط را بطور صحیح انجام دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - با کمک مقیاس سنجش تصویر ذهنی از بدن، بیمارانی را که نگرانیهایی در باره تغییرات در تصویر ذهنی از بدن دارند، مشخص کنید .

٢ - بیمار را از نظر اختلال بدشکلی (dysmorphic disorder) بررسی کرده و در صورت لزوم ارجاعات لازم

را انجام بدهید .

٣ - مکانیزمهای تطابقی معمول بیمار را در زمان مواجهه با استرسهای شدید مشاهده کرده و استفاده از آنها را در بحران فعلی تقویت کنید .

۴ - به بیمار جهت دستیابی به درک ایده آل از تصویر ذهنی از بدن خود فرصت دهید .

۵ - انکار، غم یا افسردگی، احساسات طبیعی بهنگام تطابق با تغییرات در بدن و سبک زندگی هستند که بایستی آنها را مد نظر داشته باشید .

۶ - بیماران در خطر اختلال در تصویر ذهنی را شناسایی کنید(نظیر بازماندگان سرطان) .

٧ - بیماران نباید در تقسیم احساسات خود شتاب کنند .

٨ - از بیماران بخواهید تا احساسات خود را بیان کنند مگر اینکه آنها نیاز به این کار را نشان داده باشند .

٩ - نقاط قوت و منابع در دسترس را برای بیمار توضیح دهید . در مورد تغییرات احتمالی در وزن و ریزش موها با بیمار صحبت کنید . یک کلاه گیس مناسب قبل از ریختن موها انتخاب کنید .

١٠ - بیمار را به خریدن لباسهای جذاب و پوشاننده ناتوانیشان تشویق کنید .

١١ - به بیمار و اطرافیان اجازه دهید تا به تدریج با تغییر بدن مواجه شوند . با لمس ناحیه درگیر توسط بیمار شروع کنید، سپس از یک آیینه برای دیدن استفاده کنید . با پرستار یا همراه بیمار در محوطه بیمارستان قدم زده و در باره احساسات مربوط به واکنش دیگران نسبت به تغییر بدنش صحبت کنید .

١٢ - بیمار را به تصمیم گیری و مشارکت در برنامه مراقبتی ترغیب کنید .

١٣ - به بیمار کمک کنید تا بتواند کمک دیگران را قبول کند .

14- به بیمار در توصیف ایده آلهای فردی ، تعیین هنرهای خود و پذیرش خود کمک کنید .

15 - بیمار را تشویق کنید که یک توصیف داستان وار از تغییرات بدنی خود بنویسد .

16- موقع مراقبت از بیمارانی که بدشکلی ناشی ازجراحی یا آسیب دارند، از نگاه با اکراه خودداری کنید .

١٧ - محیط خصوصی بیمار را فراهم کنید . مراقبت را با حداقل تماسهای غیرضروری انجام دهید .

١٨ - بیمار را تشویق کنید تا همان عادات روزمره مراقبت بهداشتی را که قبل از تغییر در بدن انجام می داده است، دنبال کند . ترجیح داده میشود که این مراقبت در حمام، نه در تخت انجام شود .

آموزش به بیمار

Patient Education

١ - نحوه مراقبت صحیح از محل جراحی (نظیر محل ماستکتومی،محل آمپوتاسیون و محل استومی) را به بیمار آموزش دهید .

٢ - بیمار را جهت کمک به تطابق با تغییر، به مشاور ارجاع دهید .

٣ - اطلاعات کتبی لازم را برای وابستگان دیگر بیمار فراهم کنید .

۴ - سایر وابستگان را به حمایت بیشتر از بیمار ترغیب کنید .

۵ - حمایت اجتماعی را بدین ترتیب هدایت کنید : آموزش در باره مراقبت عملی (مثلاً بانداژ)، تقویت حمایت

ظاهری (گوش دادن به سخنان بیمار)، تقویت حمایت اعتماد به نفس (مقایسه مطلوب بین ظاهر بیمار و بیماران دیگر)و تقویت احساس وابستگی (کمک در اجتماعی کردن بیمار) .

ضطراب

بیان مشکل

Problem Definition

اضطراب

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند( در چارچوب زمانی مشخص) :

- علایم اضطراب را تعیین و بیان کند .

- تکنیکهای کنترل اضطراب را تعیین، بیان کرده و نشان دهد .

- فقدان یا کاهش نگرانی ذهنی را بیان کند .

- علایم حیاتی طبیعی داشته و علایم کاهش تحریک سمپاتیک را نشان دهد .

- ظاهر چهره، وضع و حالت بدن و میزان فعالیتهای نشانگر کاهش نگرانی را نشان دهد .

- افزایش قدرت تمرکز و تفکر صحیح را نشان دهد .

- عوامل تشدید کننده اضطراب ، تعارضها و تهدیدها را تعیین و بیان نماید .

- بازگشت مهارتهای حل مساله را نشان دهد .

- افزایش تمرکز خارجی را نشان دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

1-میزان اضطراب بیمار و واکنشهای جسمی وی به اضطراب را بررسی کنید .(نظیر تاکی کاردی،تاکی پنه ،بیان غیر کلامی اضطراب) این کار را با پرسیدن سئوال ((آیا در حال حاضر احساس نگرانی و اضطراب میکنید؟ )) انجام دهید.

2-درصورت لزوم با همدلی بیمار را تشویق به بیان علائم اضطراب خود و علل ایجاد کننده آن کنید.

3-بیمار را به استفاده از جملات مثبتی مانند (( اضطراب مرا نخواهد کشت )) ((من میتوانم اینکار را در این زمان انجام دهم ))، (( من میتوانم با اضطراب مقابله کنم)) تشویق کنید.

4-تاحدامکان تلاش کنید تاعوامل ایجادکننده اضطراب را حذف کنید.

5-همه فعالیتها و پروسیجرهای بیمار را برای وی توضیح دهید. از اصطلاحات غیر پزشکی و آسان استفاده کرده و آرام صحبت کنید.اینکار را موقع انجام هر پروسیجر برای بیمار انجام دهید.

6-مهارتهای سازگاری که بیمار قبلا در مواجهه با اضطراب به کار میبرده است ،را مشخص کرده و این مهارتها را تقویت کنید.

7-جهت کاهش اضطراب بیمار ،پشتش را ماساژ دهید.

8- ازتکنیکهای لمس درمانی استفاده کنید.

9-از تصویرسازی ذهنی برای کاهش اضطراب استفاده کنید.

10-وسیله ای را برای گوش دادن به موزیک دلخواه بیمار فراهم کنید. یک محیط آرام فراهم کرده و بیمار را به گوش دادن 20 دقیقه موسیقی مورد علاقه اش تشویق کنید

11-مصرف الکل ، آرام بخشها و سیگار را بعنوان منابع اضطراب ممنوع کنید.

12-از مصرف هرگونه مواد محرک نظیر کافئین ،نیکوتین ، تئوفیلین،تربوتالین سولفات ، آمفتامین ها و کوکائین در بیمار مطلع شده و مصرف آنها را محدود یا قطع کنید.

آموزش به بیمار

Patient Education

1-علائم اضطراب را به بیمار و خانواده اش آموزش دهید.

2-به بیمار در تعریف میزان اضطراب خود (از به آسانی قابل تحمل تا غیر قابل تحمل)و انتخاب مداخلات مناسب کمک کنید .

3-به بیمار روشهای خودکنترلی اضطراب را آموزش دهید

4-به بیمار تکنیکهای آرام سازی پیشرونده عضلانی را آموزش دهید.

سازگاری ناموثر

بیان مشکل

Problem Definition

سازگاری ناموثر

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند ( درچارچوب زمانی مشخص)

- توانایی سازگاری را بطور کلامی بیان کرده و موقع نیاز درخواست کمک کند .

- توانایی حل مشکلات مربوط به نیازهای موجود را نشان دهد .

- عاری از رفتارهای مخرب نسبت به خود و دیگران باقی بماند .

- نیازهایش را مطرح کرده و جهت رفع آن نیازها ، با دیگران گفتگو کند .

-درمورد اینکه عوامل استرس زای اخیر یا مداوم زندگی ، چگونه راهکارهای سازگاری را از بین برده اند صحبت کند

- استراتژیهای سازگاری موثر جدید را نشان دهد .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

1-بیمار را از نظر علل سازگاری ناموثر، نظیر درک ضعیف از خود، اندوه ، فقدان مهارتهای حل مساله ،فقدان حمایت یا تغییرات اخیر در وضعیت زندگی بررسی کنید.

2-بیمار را از نظر نقاط قوت ،نظیر توانایی ارتباط با حقایق و شناسایی منبع استرسورها بررسی کنید.

3-خطر آسیب زدن به خود و دیگران را در بیمار بررسی کرده و بطور مناسب مداخله انجام دهید ، به مداخلات پرستاری مربوط به ((خطر خودکشی)) مراجعه کنید.

۴ - به بیمار در تعیین اهداف ایده آل و مهارتها و دانش فردی کمک کنید .

۵ - از ارتباط همدلانه استفاده کرده و بیمار و خانواده را به بیان ترسها، عواطف و تنظیم اهداف تشویق کنید .

۶ - بیمار را به انتخاب و مشارکت در برنامه ریزی مراقبتی و فعالیتهای منظور شده ترغیب کنید .

7-فعالیتهای جسمی و روانی بیمار را در حد توان وی فراهم کنید (نظیر مطالعه ،دیدن تلویزیون ،گوش دادن به رادیو،فیلم های سینمایی ،ورزش ،نرمش و بازیها)

٨ - اگر بیمار توانایی جسمی دارد ، وی را به انجام ورزشهای هوازی تشویق کنید .

٩ - قبل از انجام هر مراقبت، اطلاعاتی راجع به آن به بیمار بدهید .

١٠ - قبل از انجام هر گونه تغییری، با بیمار گفتگو کنید .

١١ - در مورد توان و قدرت بیمار و خانواده در تغییر موقعیت یا نیاز به قبول موقعیت بحث کنید .

12-جهت کمک به بیان احساسات بیماری نظیر ناراحتی ،نگرانی و احساس گناه ،بطور فعال به وی گوش داده و وی را بپذیرید.

١٣ - بیمار را به بیان عوامل استرس زای قبلی و مکانیزمهای سازگاری مورد استفاده ترغیب کنید .

14 - از رفتارهای سازگاری بیمار حمایت کنید و به بیمار اجازه دهید در طول زمان آرامش یابد .

15- به بیمار کمک کنید تا تعریف کند که علایم وی، چه معنایی ممکن است برای او داشته باشد .

16 - بیمار را به استفاده از روشهای آرام سازی رفتاری نظیر موزیک درمانی و تصویر سازی ذهنی تشویق کنید .

١٧ - از تکنیکهای انحراف فکر در زمان انجام پروسیجرهای اضطراب زا برای بیمار، استفاده کنید .

١٨ - در صورت نیاز، بیمار را جهت مشاوره ارجاع دهید .

آموزش به بیمار

Patient Education

١ - فرایند حل مساله را به بیمار آموزش دهید . از بیمار بخواهید که مشکل و علل آنرا تعریف کرده و فواید و مضرات راه حلها را لیست کند

٢ - برای بیماران بد حال و خانوادهها آنها، اطلاعات ضروری پیرامون وضعیت بیمار و درمان را ارایه دهید .

٣ - تکنیکهای آرام سازی را آموزش دهید .

۴ - از ابزارهای آموزش مناسب برای رفع نیازهای فردی وی استفاده کنید .

5-به بیمار در مورد منابع در دسترس جامعه آموزش دهید (نظیر درمانگرها،مشاورین،گروههای حمایتی مردمی)

ناامیدی

بیان مشکل

Problem Definition

ناامیدی

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند(درچارچوب زمانی مشخص) :

- احساسات خویش را بیان نموده و در مراقبت مشارکت نماید .

- جملات مثبت بسازد (مثلا : من میتوانم، من سعی خواهم کرد)

- اهدافش را تعیین کند .

- تماس چشمی برقرار کند .

- به گوینده توجه کند .

- اشتهای متناسب با سن خود داشته باشد و از نظر جسمی سلامت باشد .

- طول مدت خواب متناسب با سن خود داشته باشد و سلامت جسمانی داشته باشد .

- نگرانیهای خویش را برای دیگران بازگو کند .

- فعالیتهایش را آغاز کند .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - احتمال خودکشی را در بیمار بررسی و ثبت کنید .

٢ - تعریف بیمار از امید را بررسی کنید .

٣ - به بیمار کمک کنید تا دلایل زندگی آردن را بشناسد .

۴ - بازخور حقیقی برای بیمار مهیا کنید .

۵ - به بیمار در مشکل گشایی و تصیم گیری کمک کنید .

6-رویکردهای مناسب را براساس شرایط موجود یا موقعیتهای که موجب ایجاد احساس ناامیدی میشود ،تعیین کنید.

7-به بیمارکمک کنید تا اهداف را بنانهد و موارد انتخابات فرعی که برای وی مهم است ،را نیز در نظر بگیرد.

8-به بیمار کمک کنید دربرابر نواقص طولانی مدت مقاومت کند و به او کمک کنید تا اهداف کوچک و قابل دستیابی را تعیین کند.

9-مشارکت بیمار در طراحی اهداف که برایش معنی دار باشد،به او در پیشگیری از ناامیدی کمک خواهد کرد.

10-برای هربیمار وقت بگذارید وبا استفاده از همدلی سعی کنید حرفهای بیمار را درک کنید و این درک را باز به مشارکت بگذارید.

١١ - به بیمار در تصمیم گیری برای فعالیتهای روزانه کمک کنید .

١٢ - بیمار را به بیان احساساتش تشویق کنید و کمک کنید تا احساسات خویش را بپذیرد .

13-به بیمارفرصت دهید تاخودش تعامل را شروع کند و بعداز دادن وقت کافی ،وی را به سوی یک پذیرش بدون قضاوت هدایت کنید.

14-نقاط قوت بیمار را با وی مرور کرده و او را متقاعد کنید تا لیستی از توانمندیهای خود را نوشته و آنرا به همراه داشته باشد

١۵ - بیمار را با سیر بیماری و درمانهایی که با آنها مواجه خواهد شد آشنا کنید و تا حد امکان عدم ا طمینان از آینده را از بیمار دور کنید .

١۶ - از شوخی در جای مناسب استفاده کنید .

١٧ - خانواده و خویشاوندان نزدیک را در برنامه مراقبتی بیمار مشارکت دهید .

١٨ - خانواده و اطرافیان را تشویق کنید تا امید، عشق و مراقبت از بیمار را بیان نمایند .

١٩ - علایم و نشانه های افسردگی را ارزیابی کنید .

٢٠ - از درمانهای تلفیقی مثل اسید چرب امگا ٣ استفاده کنید .

٢١ - از لمس و نوازش کردن در صورتی که از نظر فرهنگی اشکال نداشته باشد در مراقبت از بیمار استفاده کنید و خانواده را به انجام این عمل تشویق کنید .

٢٢ - دستیابی بیمار به منابع حمایتی برای ایجاد یک معنویت مثبت را تسهیل کنید .

آموزش به بیمار

Patient Education

- بیمار را به انجام و مشارکت در فعالیت گروهی تشویق کنید .

- استراتژیهای مقابله با نا امیدی را به بیمار آموزش دهید .

مشکلات معنوی

بیان مشکل

Problem Definition

مشکلات معنوی

برآیندهای مورد انتظار

Expected Outcomes

بیمار بتواند(درچارچوب زمانی مشخص)

- احساس ارتباط با خود، با دیگران، هنر، موسیقی، ادبیات، یا قدرت مافوق خود را بیان کند .

- معنی و مفهوم زندگی را بیان کند .

- احساس امید به اینده را بیان کند .

- احساس توانایی بخشیدن را بیان کند .

- احساس پذیرش وضعیت سلامت خویش را بیان کند .

- در مورد پاسخ فردی به مرگ بحث کند .

- در مورد پاسخ فردی به اندوه و غم بحث کند .

توصیه های پرستاری

Nursing Recommendations

١ - بیمار را از نظر از دست دادن معنی، هدف و امید در زندگی ارزیابی کنید .

٢ - به عقاید بیمار احترام بگذارید و از تحمیل عقاید معنوی خود به بیمار اجتناب کنید و از سیستم های عقیدتی خود آگاه باشید و معنویت بیماران نیز بپذیرید .

٣ - احساس عشق، مراقبت و شفقت را در خود تقویت کنید .

۴ - به بیمار توصیه کنید که ارتباطات اجتماعی و حمایتی خود را ارزیابی نموده و توسعه دهد .

۵ - بیمار را به یک گروه حمایتی ارجاع دهید .

۶ - آمادگی فیزیکی داشته باشید و بطور فعال به مددجو گوش دهید .

٧ - به بیمار توصیه کنید که از مدی تیشن، لمس درمانی، نوشتن خاطرات، ارام سازی و در گیر شدن در هنر ،موسیقی، شاعری برای استفاده کند .

٨ - بیمار را به انجام فعالیتهای حمایتی خارج از خانه تشویق کنید

٩ - به بیمار پیشنهاد کنید تا با یک مشاور مذهبی یا معنوی ملاقات داشته باشد .

١٠ - به بیمار کمک نمائید تا فهرستی از ارزشهای مهم و غیر مهم را تهیه نماید .

١١ - به بیمار در شناسایی و ایجاد تجربیات معنی دار در زندگی خود و پیدا آردن مهارتهایی برای مواجهه با تغییرات در سبک زندگی و یا بیماری کمک نمایید .

١٢ - از بیمار سوال کنید که چگونه می تواند بیشتر مفید واقع شود . بیمار را به نگاه در درون و بیرون از خود و انعکاس به خود تشویق کنید .

١٣ - اگر بیمار با لمس راحت است، دستان او را در دست خود بگیرید و یا دست خود را به آرامی بر روی شانه هایش قرار دهید .

14- به احساسات بیمار در مورد زجر و یا مرگ گوش فرا دهید و قضاوت نکنید و به بیمار برای سازگاری با غم و اندوه زمان بدهید .

15 - به بیمار کمک کنید تا برای خود دلیلی برای زندگی و زنده بودن داشته باشد، از او حمایت کنید و امید را در وی تقویت نمائید .

16 - وسائل مورد نیاز برای عبادات مذهبی را در اختیارش قرار دهید و در صورتی که درخواست موسیقی آرد برای او فراهم سازید .

١٧ - هنر بخشش را در بیمار تقویت نمائید .

١٨ - محیط خصوصی و یا مکانی جهت عبادت برای بیمار فراهم نمائید .

١٩ - زمان و مکانی را جهت عبادت برای بیمار فراهم نمائید .

٢٠ - بیمار را تشویق به خنده و شوق نموده (در وقت مناسب) و سلامت معنوی را در وی تقویت نمائید .

Top of Form

Bottom of Form