لیپاز Serum Lipase Lipase Serum

نام آزمایش:                                                                                              Lipase

نام انگلیسی تست :                                                                   Lipase, Serum  

مترادف:                                                                 تری گلیسرول آسیل هیدرولاز


توضیح راجع به تست:

 لیپاز در سلول های آسینار پانکراس ساخته می شود و در روده تری گلیسیریدها را به اسیدهای چرب تجزیه می کند. اندازه گیری همزمان لیپاز و آمیلاز بطور گسترده ای در بیماران مبتلا به درد شکم درخواست می شود. لیپازهمچنین در کبد٬ معده٬ روده٬ گلبول سفید٬ سلول های چربی و شیر وجوددارد. لیپاز در گلومرول های کلیوی فیلتره شده ولی در توبول های پروگزیمال به طور کامل بازجذب می شود و در نتیجه به طور طبیعی در ادرار وجود ندارد.


نمونه:

سرم; لیپاز برخلاف آمیلاز در ادرار قابل انجام نیست. لیپاز ممکن است در مایع پلور یا صفاقی هم اندازه گیری شود.


ظرف:

لوله درب قرمز


آمادگی بیمار:

 12-8 ساعت ناشتایی ولی آب می تواند مصرف کند.


طریقه نگهداری:

 تا یک هفته در C°25 و 3هفته در C°4 پایدار است.


نکات ویژه:

زردی٬ لیپمی و همولیز با کاوش توربیدیمتریک تداخلی ایجاد نمی کند.


کاربرد:

تشخیص پانکراتیت حاد و مزمن. از آنجائیکه در پانکراتیت ابتدا سطح آمیلاز طبیعی می شود در نتیجه سنجش لیپاز سرم به خصوص در افرادی که چند روز بعد از شروع علایم مراجعه کرده اند مفید است.افزایش لیپاز در بیماری های غیرپانکراسی کمتر از 3برابر محدوده طبیعی بالایی است در حالی که در پانکراتیت این افزایش غالبا 10-5 برابر محدوده بالایی طبیعی خواهد بود.


محدودیت ها:

 لیپاز در بسیاری از بیماری ها از جمله سیروز٬ کله سیستیت٬ نارسایی کلیه٬ انفارکت یا انسداد روده٬ زخم پپتیک٬ سرطان پروستات، کلانژیت و التهاب یا تومور غدد بزاقی هم بالا می رود. در شرایطی مثل همودیالیز و افزایش چربی ها نیز لیپاز افزایش می یابد.


تداخلات دارویی:

مصرف این داروها ممکن است موجب بالا رفتن لیپاز شود: استامینوفن٬ والپروات ٬٬OCP بتانیکول٬ کولینرژیک ها٬ کدئین٬ مپردین٬ متاکولین٬مورفین٬ پنتازوسین٬ کلسیترول٬ سریواستاتین٬ کلرتیازید٬ کلوزاپین٬ دیازوکساید٬ هیدروکورتیزون٬ مرکاپتوپورین٬ متولازون٬ مترونیدازول٬ مینوکسی لین٬ نیتروفورانتوئین٬ پردنیزولون و سولفامتوکسازول. تجویز کلسیم یونیزه ممکن است سبب کاهش لیپاز گردد. فلزات سنگین و کینین هم فعالیت لیپاز را مهار می کنند.


متدولوژی:

توربیدیمتریک (بااستفاده از triolein)٬ اسپکتروفتومتریک٬ فلورومتریک٬ تیتریمتریک٬ ایمونواسی.


اطلاعات تکمیلی:

پانکراتیت حاد شایع ترین علت افزایش سطح لیپاز سرم است. در بیمارانی که پانکراتیت ندارند و آمیلاز انها بالا است معمولا لیپاز سرم طبیعی است. در پانکراتیت حاد سطح فعالیت سرمی لیپاز همزمان با آمیلاز بالارفته و برای 10-7 روز بالا می ماند و ندرتا بیشتر از 14روز طول می کشد که در غیر این صورت بیانگر پیش آگهی ضعیف یا وجود کیست خواهد بود. اندازه گیری CRP هم جهت تعیین شدت پانکراتیت مفید است. در پانکراتیت مزمن٬ آمیلاز و لیپاز ممکن است طبیعی بوده یا به صورت جزیی افزایش یافته باشند. بیلی روبین و آلکالن فسفاتاز هم ممکن است غیرطبیعی باشند. درصورت بروز سوءجذب ممکن است دفع چربی در مدفوع افزایش یابد.